Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Wieluniu

Przebieg choroby różni się w zależności od wieku pacjenta oraz jego ogólnego stanu zdrowia. U osób starszych, szczególnie po 65. roku życia, objawy często rozwijają się wolniej i mają łagodniejszy charakter niż u osób młodszych - gorączka może być niższa lub nie występować wcale, a dolegliwości ogólne narastają stopniowo. Natomiast u dzieci częściej niż u dorosłych i seniorów pojawiają się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty.

Jeśli nie wystąpią powikłania, choroba trwa zwykle około tygodnia, najczęściej od 3 do 5 dni. Należy jednak pamiętać, że kaszel oraz uczucie osłabienia mogą utrzymywać się jeszcze przez ponad dwa tygodnie po ustąpieniu pozostałych objawów.

Drogi zakażenia i sezonowość zachorowań
Do zakażenia grypą najczęściej dochodzi drogą kropelkową, czyli przez kontakt z wydzielinami osoby chorej podczas kaszlu, kichania lub mówienia, a także przez bezpośredni kontakt z zakażonymi powierzchniami. W Polsce sezon epidemiczny grypy trwa zwykle od października do maja, ze szczytem zachorowań pomiędzy styczniem a marcem. Osoba zakażona może transmitować wirusa grypy zanim jeszcze pojawią się objawy choroby:

• dorosły może być źródłem zakażenia dla innych 1-2 dni przed wystąpieniem objawów choroby,
• chory dorosły zakaża do 5-7 dni po wystąpieniu objawów,
• chore dziecko zakaża przez okres powyżej 10 dni, przy czym u małych dzieci również przez okres do 6 dni zanim wystąpią objawy,
• chory z ciężkim niedoborem odporności zakaża przez wiele tygodni lub miesięcy.

Jeden chory zaraża średnio 4 osoby z bliskiego otoczenia.

Powikłania i ryzyko zdrowotne

Ciężki przebieg grypy najczęściej wynika z zaostrzenia już istniejących chorób przewlekłych lub rozwoju nowych schorzeń. Wirus grypy może prowadzić do wielonarządowych powikłań, które w skrajnych przypadkach skutkują trwałym uszczerbkiem na zdrowiu, a nawet zgonem.

Najczęściej powikłania pogrypowe dotyczą układu oddechowego i obejmują grypowe zapalenie płuc i oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenie płuc oraz zapalenie oskrzelików, szczególnie u niemowląt i dzieci. Mogą również wystąpić zakażenia bakteryjne, takie jak zakażenia pneumokokowe czy meningokokowe, a także zaostrzenie astmy.

Powikłania mogą obejmować także układ nerwowy, prowadząc do zapalenia mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych czy poprzecznego zapalenia rdzenia. Z kolei ze strony innych układów i narządów obserwuje się m.in. zapalenie ucha środkowego (zwłaszcza u dzieci), zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, drgawki gorączkowe, zespół wstrząsu toksycznego, zapalenie mięśni oraz mioglobinurię, która może prowadzić do niewydolności nerek. U kobiet w ciąży zakażenie grypą może wiązać się z poważnymi konsekwencjami dla płodu, w tym zwiększonym ryzykiem zaburzeń zdrowotnych.

Powikłania pogrypowe mogą wystąpić u każdej osoby, niezależnie od wieku i ogólnego stanu zdrowia. Szczególnie narażone są jednak osoby po przeszczepach, seniorzy, pacjenci chorujący na astmę i inne przewlekłe choroby układu oddechowego, osoby z chorobami serca i układu krążenia, chorzy z niewydolnością nerek oraz osoby z obniżoną odpornością, w tym zakażone HIV.

Profilaktyka – rola szczepień
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie jest coroczne szczepienie przeciwko wirusowi grypy. Szczepionki przeciw grypie są aktualizowane co sezon, aby uwzględniać krążące szczepy wirusa, a ich przyjmowanie powinno odbywać się każdego roku - nawet jeśli ktoś był już wcześniej szczepiony.

Kto powinien zaszczepić się przeciwko grypie?

Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), Komitetu Doradczego ds. Szczepień (ACIP) oraz licznych towarzystw naukowych, szczepienia przeciw grypie są zalecane dzieciom, osobom starszym, pacjentom z grup podwyższonego ryzyka niezależnie od wieku, kobietom w ciąży oraz pracownikom kluczowych służb społecznych. Szczególnie ważne jest szczepienie najmłodszych, ponieważ odgrywają dużą rolę w rozprzestrzenianiu wirusa. Dzięki temu szczepienie chroni nie tylko dzieci, ale też osoby starsze i tych, którzy są najbardziej narażeni na poważny przebieg choroby.

Refundacja szczepionek przeciw grypie w sezonie 2025/2026

W sezonie 2025/2026 szczepionki przeciw grypie (podawane we wstrzyknięciu) są dostępne w ramach refundacji w następujący sposób:

Bezpłatnie szczepionki otrzymują:

• dzieci i młodzież do 18. roku życia (dostępne szczepionki: Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra),
• dorośli w wieku 65 lat i więcej (Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra),
• kobiety w ciąży i w okresie połogu (Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra).

W 50% refundowane są szczepionki dla:

• dorosłych w wieku 18–64 lata (Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra),
• dorosłych w wieku 60 lat i więcej w przypadku szczepionki Efluelda Tetra z wysoką dawką antygenów.

 

Źródła:

https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/

https://www.gov.pl/web/zdrowie/grypa