Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna we Włoszczowie

31 maja obchodzony jest Światowy Dzień Bez Tytoniu – inicjatywa ustanowiona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), której celem jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na zdrowotne, społeczne i ekonomiczne skutki używania tytoniu oraz produktów zawierających nikotynę. Tegoroczna kampania koncentruje się na ochronie dzieci i młodzieży przed uzależnieniem od nikotyny oraz ujawnianiu działań marketingowych przemysłu tytoniowego.

W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny wzrost popularności e-papierosów, podgrzewaczy tytoniu oraz saszetek nikotynowych, szczególnie wśród młodych osób. Produkty te często przedstawiane są jako nowoczesne, bezpieczne i mniej szkodliwe alternatywy dla tradycyjnych papierosów. Eksperci zdrowia publicznego podkreślają jednak, że wszystkie wyroby zawierające nikotynę mogą prowadzić do uzależnienia oraz negatywnie wpływać na zdrowie człowieka.

Według informacji publikowanych przez instytucje zdrowia publicznego, producenci wyrobów nikotynowych coraz częściej stosują atrakcyjne smaki, kolorowe opakowania, nowoczesny design oraz promocję w mediach społecznościowych, aby zachęcić młodzież do sięgania po produkty nikotynowe. Szczególnie niepokojące jest zjawisko rozpoczynania używania nikotyny już w wieku szkolnym.

Nikotyna jest substancją silnie uzależniającą. W przypadku dzieci i młodzieży może wpływać negatywnie na rozwój mózgu, koncentrację, pamięć oraz zdolność uczenia się. U osób młodych uzależnienie rozwija się szybciej niż u dorosłych, a wczesne rozpoczęcie używania produktów nikotynowych zwiększa ryzyko uzależnienia w przyszłości.

Palenie tytoniu pozostaje jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów na świecie. Dym tytoniowy zawiera tysiące substancji chemicznych, z których wiele ma działanie toksyczne i rakotwórcze. Palenie zwiększa ryzyko występowania nowotworów, chorób układu krążenia, przewlekłych chorób układu oddechowego oraz wielu innych schorzeń.

Narażenie na bierne palenie również stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Osoby przebywające w otoczeniu palaczy wdychają szkodliwe substancje zawarte w dymie tytoniowym, co może prowadzić m.in. do chorób serca, astmy czy infekcji dróg oddechowych u dzieci.

Światowy Dzień Bez Tytoniu jest okazją do podejmowania działań edukacyjnych i profilaktycznych mających na celu promowanie zdrowego stylu życia oraz zwiększanie świadomości dotyczącej zagrożeń wynikających z używania tytoniu i produktów nikotynowych. To także dobry moment, aby podjąć próbę zerwania z nałogiem.

Korzyści zdrowotne z rzucenia palenia pojawiają się już po krótkim czasie:

• po 20 minutach obniża się tętno i ciśnienie krwi,
• po 24 godzinach zmniejsza się ryzyko ostrego incydentu sercowego,
• po kilku tygodniach poprawia się wydolność organizmu i funkcjonowanie płuc,
• po kilku latach znacząco spada ryzyko chorób serca oraz nowotworów.

Państwowa Inspekcja Sanitarna przypomina, że ochrona zdrowia dzieci i młodzieży przed uzależnieniem od nikotyny jest wspólną odpowiedzialnością rodziców, nauczycieli, opiekunów oraz całego społeczeństwa. Edukacja zdrowotna, budowanie świadomości oraz wspieranie postaw prozdrowotnych mają kluczowe znaczenie w ograniczaniu używania produktów tytoniowych i nikotynowych.

Więcej informacji na temat zagrożeń związanych z używaniem tytoniu i nikotyny można znaleźć na oficjalnych stronach rządowych:

• Główny Inspektorat Sanitarny
• Ministerstwo Zdrowia
• WHO