Styczeń miesiącem świadomości raka szyjki macicy
12.01.2026
Rak szyjki macicy to jeden z częstszych nowotworów występujących u kobiet. Polska należy do krajów o średniej zachorowalności na ten nowotwór. Ma jednak jeden z najwyższych wskaźników zachorowalności i umieralności w Europie.
Szyjka macicy stanowi dolny odcinek narządu płciowego żeńskiego. Pełni istotną rolę jako aparat podtrzymujący ciężarną macicę oraz w mechanizmie porodu. Składa się z części pochwowej i części brzusznej. Zbudowana jest z tkanki łącznej i mięśniowej, jej część pochwowa pokryta jest wielowarstwowym nabłonkiem płaskim, natomiast wnętrze kanału wyścieła nabłonek jednowarstwowy gruczołowy.
Spośród nowotworów zlokalizowanych w obrębie szyjki macicy najczęstszym jest rak, czyli nowotwór z komórek nabłonka.
Rak szyjki macicy jest szóstym co do częstości występowania nowotworem u kobiet w Polsce – stanowi ponad 10% nowotworów u kobiet. Rocznie jest wykrywany u ok. 3 tyś. Polek, a ok. 1700 z nich umiera z jego powodu.
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy
Profilaktyka raka szyjki macicy
Profilaktyka raka szyjki macicy opiera się na dwóch filarach: szczepieniach przeciw wirusowi HPV oraz badaniach przesiewowych (cytologia). Ich połączenie daje najlepsze rezultaty w zapobieganiu tego typu nowotworowi.
Badanie cytologiczne – test przesiewowy w kierunku raka szyjki macicy, który opiera się na ocenie mikroskopowej komórek złuszczonych z części pochwowej szyjki macicy. Testy są przeprowadzane wśród kobiet, które nie mają żadnych symptomów i często czują się całkowicie zdrowe. Badania przesiewowe umożliwiają wykrycie nowotworu na bardzo wczesnym etapie, kiedy istnieje wysokie prawdopodobieństwo jego wyleczenia.
Oprócz tego coraz szerzej (szczególnie gdy wyniki cytologii są niepewne) stosuje się badanie obecności w nabłonku szyjki DNA wirusa brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus – HPV). Badanie to można wykonać jednocześnie z cytologią, ponieważ metoda pobrania materiału jest identyczna.
Na badanie cytologiczne możesz umówić się przez IKP lub mojeIKP.
Aby wziąć udział w programie nie musisz mieć skierowania. Wystarczy, że zgłosisz się do ginekologa lub położnej. Zapiszesz się też sama poprzez e-rejestrację.
Źródło:
https://onkologia.org.pl/pl/nowotwor-szyjki-macicy-czym-jest
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/monitorowanie/nowotwory