Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Kielcach

O objęcie ochroną gatunkową chrząszcza z rodziny stonkowatych (Chrysomelidae) - zaciętki Cheilotoma musciformis na terenie województwa świętokrzyskiego zawnioskował Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

Chrząszcz ten jest gatunkiem skrajnie rzadkim w Polsce, ujętym w „Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt – Bezkręgowce” w kategorii „zagrożony” (EN) oraz zamieszczonym na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” w tej samej kategorii zagrożenia.

Zaciętka występuje głównie na ciepłych, nasłonecznionych zboczach lub urwiskach o ekspozycji południowej, wykształconych na podłożu gipsowym lub wapiennym, porośniętych zespołami roślin z dużym udziałem gatunków kserotermicznych.

Gatunek ten jest troficznie związany z roślinami bobowatymi, a szczególnie z rodzimą sparcetą piaskową (Onobrychis arenaria) i siewną (Onobrychis vicifolia), która wkracza samoistnie na murawy z pobliskich upraw.

Zagrożeniem dla populacji zaciętki jest:

• zarastanie muraw na skutek sukcesji ekologicznej,
• zalesianie siedlisk gatunku,
• zbyt intensywny wypas w nieodpowiednich terminach, który eliminuje rośliny żywicielskie.

Zasięg tego gatunku drastycznie zmniejszył się w ostatnich dekadach. Aktualnie w Polsce występuje na terenie województwa świętokrzyskiego oraz małopolskiego - na stanowiskach zlokalizowanych na Wyżynie Małopolskiej, głównie w Niecce Nidziańskiej.

W związku z tym, w pełni uzasadnione jest wprowadzenie ścisłej ochrony gatunkowej tego chrząszcza na terenie województwa świętokrzyskiego.

 

Link do zarządzenia: https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/legalact/2026/1240/  

 

Zdjęcie: https://cassidae.uni.wroc.pl/Colpolon/cheilotoma%20musciformis.htm

 

Mapa ze strony: https://www.iop.krakow.pl/pckz/opisc42b.html?id=170&je=pl