Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska w Łodzi

Uroczyste podpisanie aktu ustanowienia rezerwatu odbyło się na terenie Nadleśnictwa Brzeziny, Leśnictwa Janinów. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Grzegorz Socha Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi, Ewelina Siudak p.o. Zastępcy Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi – Regionalnego Konserwatora Przyrody, Anna Ronikier-Dolańska Zastępca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Janusz Witkowski Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi, Sławomir Lipski Nadleśniczy Nadleśnictwa Brzeziny, Katarzyna Krakowska Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego, reprezentanci administracji rządowej i samorządowej oraz przedstawiciele Regionalnej Rady Ochrony Przyrody.

Uroczyste podpisanie aktu ustanawiającego nowy rezerwat przyrody miało wyjątkowy charakter. Stanowiło zwieńczenie pracy wielu osób i instytucji zaangażowanych w ochronę przyrody w województwie łódzkim. 

 Rezerwat przyrody „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego”

Powierzchnia i lokalizacja rezerwatu przyrody:

Rezerwat przyrody „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego” położony jest w gminie Brzeziny, w powiecie brzezińskim, na terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo Brzeziny, Leśnictwo Janinów. Jego powierzchnia wynosi 44,40 ha.

Cel ochrony:

Zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych dobrze wykształconej kwaśnej buczyny ze starodrzewem bukowym.

Charakterystyka obszaru:

Rodzaj rezerwatu przyrody – Leśny.
Typ rezerwatu: Fitocenotyczny
Podtyp rezerwatu: zbiorowisk leśnych
Typ ekosystemu: Leśny i borowy
Podtyp ekosystemu: lasów nizinnych

Las Janinowski jest jednym najcenniejszych naturalnych stanowisk buka przy północnej granicy jego geograficznego zasięgu w centralnej Polsce. Jest to jednocześnie największy powierzchniowo kompleks leśny w regionie, w którym w drzewostanie dominuje buk. Lasy bukowe w Lesie Janinowskim reprezentują fitocenozy kwaśnej buczyny niżowej Luzulo pilosae-Fagetum i tym samym typ siedliska przyrodniczego o kodzie 9110 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum). Ten typ siedliska jest przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Buczyna Janinowska PLH100017.

Najcenniejszym fragmentem siedliska 9110 Kwaśne buczyny w obszarze jest dawny drzewostan nasienny. Historia propozycji ochrony wspomnianego fragmentu w formie rezerwatowej liczy sobie już ponad 50 lat. W latach 70. XX wieku ten fragment lasu proponowano objąć ochroną rezerwatową – projekt rezerwatu trafił do odpowiedniego ministerstwa. Była to wspólna propozycja przedstawicieli Lasów Państwowych oraz Uniwersytetu Łódzkiego. Ostatecznie zaproponowano utworzenie rezerwatu przyrody „Parowy Janinowskie”, a najcenniejsze fragmenty kwaśnych buczyn postanowiono zabezpieczyć poprzez uznanie ich za drzewostan nasienny.

W porównaniu z pozostałymi fragmentami Lasu Janinowskiego fragment uznany za drzewostan nasienny cechuje się większym zwarciem drzewostanu, wielowarstwową strukturą przestrzenną oraz większą liczbą drzew biocenotycznych. Szczególnie ta ostatnia cecha jest wyróżniająca i cenna, gdyż obecność drzew biocenotycznych ma duże znaczenie dla zachowania bioróżnorodności całego kompleksu. Drzewa z dziuplami i odstającą korą są kluczowe dla występowania letnich schronień nietoperzy. W pobliżu drzewostanu nasiennego stwierdzono żerowanie dwóch gatunków wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej: mopka Barbastella barbastellus oraz nocka dużego Myotis myotis.

Duża ilość starych drzew i wydzielającego się martwego drewna stanowi doskonałe siedlisko do rozwoju grzybów. Niezwykle cennym substratem, rzadkim w skali regionu jest drewno bukowe, warunkuje ono rozwój rzadkich grzybów ściśle związanych z tym gatunkiem drzewa. Według aktualnych badań mykologicznych na terenie obszaru udokumentowano występowanie licznych stanowisk gatunków grzybów rzadkich i zagrożonych w skali regionu i kraju. Na siedlisku kwaśnej buczyny, dzięki udziałowi około 150-letnich drzew buka zwyczajnego rozwinął się wyjątkowo cenny zespół grzybów mykoryzowych, ściśle związanych z bukiem jako partnerem. Panujące obecnie warunki w tym fragmencie lasu sprzyjają również występowaniu rzadkich gatunków grzybów pasożytniczych i saprotroficznych, typowych dla kwaśnych buczyn. Dotychczas w granicach projektowanego rezerwatu stwierdzono występowanie wielu gatunków grzybów wielkoowocnikowych o szczególnym statusie zagrożenia, m.in.: koralówka czerwonowierzchołkowa Ramaria botrytis – kategoria zagrożenia: wymierająca (E), koralówka żółta Ramaria flava – kategoria zagrożenia: rzadki (R). Wyżej wymienione gatunki z rodzaju koralówka mają w województwie łódzkim potwierdzone stanowiska jedynie w tym kompleksie leśnym.

Podpisane zarządzenie zacznie obowiązywać 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego.

Hieronim Andrzejewski – sylwetka

Rezerwat przyrody otrzymał imię Hieronima Andrzejewskiego. Hieronim Andrzejewski był pierwszym, wieloletnim i jedynym dyrektorem Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, a następnie pierwszym dyrektorem Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego. W latach 2008-2020 pełnił funkcję Przewodniczącego Regionalnej Rady Ochrony Przyrody działającej przy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Łodzi. Przewodniczył także Porozumieniu Parków Krajobrazowych Polski. W 2002 r. należał do grona założycieli Towarzystwa Ochrony Krajobrazu w Łodzi, a następnie został wybrany jego prezesem.

Był cenionym nauczycielem, wybitnym botanikiem, przyrodnikiem z zawodu i zamiłowania, człowiekiem renesansu. Pozostawił po sobie wiele prac naukowych i popularnonaukowych. Las Janinowski, w szczególności występująca tam buczyna była jednym z jego ulubionych zbiorowisk. Często bywał w Lesie Janinowskim podkreślając jego wyjątkowe piękno i unikatowość. Prowadził na jego terenie inwentaryzacje przyrodnicze, oprowadzał grupy turystyczne oraz prowadził zajęcia edukacyjne. Jego przekonanie o wyjątkowości tego obszaru potwierdzają liczne publikacje i badania. W 2020 r. został pośmiertnie odznaczony uchwałą Sejmiku Województwa Łódzkiego Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Łódzkiego