Owce wracają na wapienne wzgórze — wypas w rezerwacie przyrody „Węże” i w obszarze Natura 2000 Załęczański Łuk Warty PLH100007
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi, realizując zapisy Zarządzenia nr 21/2011 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Węże”, z dniem 13 sierpnia 2026 r. rozpoczęła na ww. obszarze realizację działań ochrony czynnej polegających na wypasie owiec.
Działanie ochronne ukierunkowane jest na ochronę muraw kserotermicznych porastających wapienne wzgórze w centralnej części rezerwatu przyrody „Węże”. Murawy te tworzą siedlisko przyrodnicze 6120 Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae), będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Załęczański Łuk Warty PLH100007.
Dlaczego akurat owce?
Murawy są siedliskiem półnaturalnym — swoje istnienie zawdzięczają wielowiekowemu użytkowaniu pasterskiemu. Pozostawione same sobie zarastają krzewami i drzewami, a światłolubne, ciepłolubne gatunki roślin i owadów ustępują. Wypas jest najbliższym naturze sposobem zatrzymania tego procesu i daje efekty, których nie zapewni koszenie mechaniczne:
- hamuje sukcesję — owce zgryzają nie tylko trawy, lecz także odrosty krzewów i siewki drzew;
- usuwa biomasę i ogranicza konkurencję o światło, co sprzyja niskim, słabiej konkurencyjnym gatunkom muraw;
- działa wybiórczo i mozaikowo — zwierzęta zjadają rośliny nierównomiernie, dzięki czemu w runi powstaje zróżnicowana struktura z kępami, prześwitami i miejscami wyższej roślinności;
- odsłania płaty gleby — racice rozluźniają darń, tworząc miejsca kiełkowania roślin oraz stanowiska dla owadów gniazdujących w ziemi;
- roznosi nasiona w sierści i przewodzie pokarmowym, wspierając naturalną odbudowę płatów muraw;
- sprawdza się tam, gdzie sprzęt nie dojedzie — na stromych, kamienistych zboczach wapiennego wzgórza wypas jest rozwiązaniem bezpieczniejszym dla siedliska niż mechanizacja.
Czarnogłówki
Na murawy trafiło stado owiec rasy czarnogłówka. To rasa odporna, o niewielkich wymaganiach, dobrze radząca sobie na ubogich pastwiskach i w terenie o urozmaiconej rzeźbie. Owce te chętnie zgryzają również rośliny zielne i młode pędy krzewów, co czyni je dobrym „narzędziem” ochrony czynnej muraw.
Ile potrwa wypas?
Wypas zaplanowano na około 60 dni. Przez ten czas, w celu zapewnienia bezpieczeństwa zwierząt, obszar wypasu będzie ogrodzony, a ogrodzenie podłączone do napięcia, które zapobiegnie oddaleniu się owiec od stada. Prosimy odwiedzających rezerwat o zachowanie ostrożności w pobliżu ogrodzenia i niedotykanie go.
Prosimy o niedokarmianie i niepłoszenie owiec oraz o poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych i udostępnionych szlakach. Nie podchodżmy do zwierząt, nie dotykajmy ich i nie próbujmy robić sobie z nimi wspólnych zdjęć - takie zachowania mogą je niepokoić i płoszyć.
Zadanie zostanie wykonane w ramach realizacji projektu nr FENX.01.05-IW.01-0113/24 pn. Wdrażanie działań z zakresu ochrony czynnej na obszarach Natura 2000 przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS), działanie FENX.01.05. Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury.
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
