Regionalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska we Wrocławiu

• Czynności kontrolne wykazały, że przedsięwzięcie było realizowane z naruszeniem obostrzeń nałożonych w decyzjach derogacyjnych. Zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że nadzór przyrodniczy miał w dużej mierze charakter wybiórczy. Na placu budowy w ogóle nie wyznaczono specjalistów z zakresu chiropterologii, teriologii oraz zoologii, co stanowiło bezpośrednie złamanie warunków zawierających zgody na odstępstwa wobec fauny.
• W obszarach, w których nadzór formalnie funkcjonował, opierał się na błędach metodologicznych. Nadzór ornitologiczny z góry założył brak zagrożeń dla lęgów, nie uwzględniając wyników wcześniejszych inwentaryzacji przyrodniczych oraz występujących w okresie lęgowym wahań poziomu wody. Z kolei herpetolog zlecił rozstawienie wygrodzeń ochronnych jedynie w uregulowanej, zurbanizowanej strefie przy samej zaporze, pomijając naturalne zatoczki stanowiące właściwe miejsca rozrodu płazów. W dokumentacji odnotowano także, że ciężki sprzęt wjechał w koryto rzeki w celu budowy brodu bez jakiegokolwiek uprzedniego sprawdzenia dna przez ichtiologa lub zoologa, co mogło zniszczyć zimowiska gatunków dennych.
• Mimo pogarszających się warunków bytowych nie wstrzymano zrzutu wody, ignorując w tym zakresie pisemne zalecenia metodyczne nadzoru ichtiologicznego. W rezultacie śnięciu uległa znaczna liczba organizmów – zebrano i przekazano do utylizacji 23,47 ton martwych ryb. Akcja ratunkowa ocaliła zaledwie około 2,22 tony żywych zwierząt, odłowionych i przeniesionych do zbiornika Wrzeszczyn.
• Nie prowadzono ewidencji ilościowej i gatunkowej wywożonej do utylizacji biomasy. Stwierdzenia o braku gatunków chronionych wśród martwych ryb oparto wyłącznie na dokumentacji fotograficznej i ustnych przekazach ekip sprzątających, co uniemożliwiło wiarygodną weryfikację strat gatunków podlegającej ochronie.
• W przypadku siedlisk włosienicznika (w tym włosienicznika rzecznego) nie było możliwe określenie skali zniszczeń, w tym nie prowadzono bieżącej ewidencji zniszczonych płatów. Dodatkowo ocena fitosocjologiczna opierała się wyłącznie na opracowaniu sporządzonym w styczniu 2026 r., co jest nieprzydatne z punktu widzenia metodyki, która wymaga prowadzenia inwentaryzacji w szczycie okresu wegetacyjnego. Do czasu zakończenia kontroli nie przedstawiono aktualnego raportu fitosocjologa dotyczącego faktycznych zniszczeń w tym zakresie.

Ponadto przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w zakresie realizacji przez Inwestora warunków postanowienia naturowego wydanego po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 Ostoja nad Bobrem (PLH020054), w trakcie którego ustalono przede wszystkim następujące nieprawidłowości:

• nie zrealizowano warunków zobowiązujących do pełnienia nadzoru przyrodniczego, właściwego zabezpieczenia terenu oraz przeniesienia zwierząt poza obszar oddziaływania przedsięwzięcia we właściwe dla nich siedliska;
• wbrew zapisom postanowienia, po stwierdzeniu wzrostu stężenia zawiesiny w cieku, nie podjęto adekwatnych działań, które ograniczyłyby negatywne skutki w środowisku przyrodniczym.

Wyniki kontroli i postępowania wyjaśniającego wskazują na naruszenia obowiązujących warunków, co miało negatywny wpływ na środowisko. Zaniechanie działań ochronnych doprowadziło do naruszenia warunków decyzji derogacyjnych i postanowienia naturowego.

Brak stosowania się do zaleceń nadzoru oraz gwałtowny zrzut wody skutkowały letalnym spadkiem natlenienia i masowym spływem osadów dennych. W rezultacie doprowadziło to do strat w środowisku przyrodniczym, w tym do udokumentowanego uśmiercenia niemal 23,5 tony ryb oraz dewastacji siedlisk ww. rośliny objętej ochroną.

W związku z przeprowadzoną kontrolą wydano zalecenia pokontrolne, nakładające na Inwestora m.in. bezwzględny obowiązek ewidencji gatunkowej organizmów wodnych, ujednolicenie i egzekwowanie metodyki odłowów oraz wymóg przedłożenia procedur awaryjnych w terminie 30 dni od otrzymania protokołu z kontroli. Zalecenia nie obejmują wstrzymania inwestycji.

Kontrolowany otrzymał protokół z kontroli RDOŚ we Wrocławiu z 14-dniowym terminem na odesłanie podpisanego protokołu lub przekazanie informacji o odmowie jego podpisania.

• Skierowanie zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w Lwówku Śląskim. Zawiadomienie dotyczy uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa polegającego na spowodowaniu zniszczeń w świecie roślinnym i zwierzęcym w znacznych rozmiarach oraz wykroczenia w zakresie wykonywania czynności wbrew warunkom określonym w zezwoleniach na odstępstwa w stosunku do gatunków chronionych.
• Wystąpienie do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu o wymierzenie kary pieniężnej podmiotowi realizującemu przedsięwzięcie w związku
  z naruszeniem warunków decyzji Wojewody Dolnośląskiego o pozwoleniu na budowę, przed wydaniem której przez Regionalnego Dyrektora przeprowadzona została ocena oddziaływania na obszar Natura 2000 Ostoja nad Bobrem (PLH020054).
• Wystąpienie do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uwzględnienie wniosków z postępowania wyjaśniającego dotyczącego realizacji warunków postanowienia naturowego, wydanego przed zatwierdzeniem – przez Wojewodę Dolnośląskiego – projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla przedmiotowego przedsięwzięcia w prowadzonym przez ten organ postępowaniu oraz podjęcie działań zgodnie z kompetencjami.

Zapewniamy, że wszelkie działania podejmowane przez RDOŚ we Wrocławiu mają na celu ochronę naszego wspólnego dziedzictwa przyrodniczego. O kolejnych krokach będziemy na bieżąco informować.