W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Informator ekonomiczny

Informacje ogólne

Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, język urzędowy

Położenie geograficzne: Słowenia leży w Europie Środkowej, zajmuje powierzchnię 20 256 km2. Graniczy z Austrią na północy (324 km) i Chorwacją na południu i południowym wschodzie (546 km). Znacznie krótsze linie graniczne posiada na zachodzie z Włochami (235) i na wschodzie z Węgrami (102 km).

Ludność: Liczba ludności Słowenii wynosi ok. 2 mln osób. Większość (88%) to Słoweńcy. Pozostali deklarują się jako: Chorwaci (2,7%), Serbowie (2,5%) Muzułmanie (z Bośni i Hercegowiny, 1,3%). Poza tym, głównie w Prekmurju na wschodzie Słowenii mieszka ok. 8500 Węgrów i 2300 Romów, a w Primorskiej 3000 Włochów. Poza granicami kraju żyje ok. 400 000 Słoweńców.

Obszar: Powierzchnia Słowenii wynosi 20 tys. kilometrów kwadratowych, co plasuje ją na 150 miejscu w świecie. Większe miasta to Maribor (147 000), Celje (42 000), Kranj (37 300) i Koper (25 300)

Słowenia tradycyjnie podzielona jest na osiem prowincji: Gorenjska, Primorska, Notranjska, Dolenjska, Bela Krajina, Štajerska, Prekmurje i Koroška.

Stolica: Stolicą Słowenii jest Lublana (300.000).

Języki urzędowe: Językiem urzędowym na obszarze całego kraju jest język słoweński; w położonych na Istrii gminach Koper (wł. Capodistria), Izola (wł. Isola d’Istria) i Piran (wł. Pirano) dodatkowo język włoski; a w prekmurskich gminach Hodoš (węg. Hodos) Lendava (węg. Lendva) i Dobrovnik (węg. Dobrónak) dodatkowo język węgierski.Konstytucja RS gwarantuje mniejszości węgierskiej i włoskiej prawo do nauki i publikacji we własnym języku. Mają one również zagwarantowane przedstawicielstwo w Zgromadzeniu Narodowym poprzez jednego deputowanego wybranego spośród każdej grupy etnicznej.

Warunki klimatyczne

Słowenia leży w strefie klimatu umiarkowanego z czterema porami roku, niemniej jednak ukształtowanie terenu sprawia, że można w Słowenii wyróżnić trzy odrębne strefy klimatyczne. Na północnym zachodzie dominuje klimat alpejski z silnymi wpływami znad Atlantyku i obfitymi opadami. Wybrzeże i duża część Primorskiej, aż do doliny Soczy posiada klimat śródziemnomorski z ciepłą słoneczną pogodą przez większą część roku i z łagodnymi zimami. Część wschodnia Słowenii ma klimat kontynentalny z gorącymi latami i mroźnymi zimami. Średnie temperatury: w styczniu 0oC, w czerwcu 21oC.

Główne bogactwa naturalne

Węgiel brunatny, rtęć, cynk, kamień budowlany, energia wodna, lasy.

System walutowy, kurs i wymiana

Od 1 stycznia 2007 walutą Republiki Słowenii jest Euro. 

Religia

Katolicy  57.8%, muzułmanie 2.4%, prawosławni 2.3%, inne wyznania chrześcijańskie 0.9%  ( Spis powszechny 2002).

Wykaz dni świątecznych i wolnych od pracy

Nowy Rok

1 i 2 stycznia

Dzień Prešerena - słoweńskie święto kultury

8 lutego

Wielkanoc

marzec/kwiecień

Dzień Walki z Okupantem

27 kwietnia

Święto Pracy

1 i 2 maja

Święto Narodowe

25 czerwca

Wniebowzięcie NMP

15 sierpnia

Dzień Reformacji

31 października

Wszystkich Świętych

1 listopada

Boże Narodzenie

25 grudnia

Dzień Niepodległości

26 grudnia

Infrastruktura transportowa

Słowenia posiada dobrze rozwiniętą drogową infrastrukturę transportową, sieć kolejowa jest na relatywnie niższym poziomie. Najważniejszym portem Słowenii jest Koper, do którego napływają głównie ładunki z portów azjatyckich i afrykańskich.

Słowenia posiada ok. 15 000 km dróg, z czego ponad 700 km autostrad i dróg dwupasmowych płatnych (do kupienia winiety roczne, miesięczne i tygodniowe dla pojazdów jednośladowych i pojazdów do 3,5 tony i 1,3 m wysokości oraz pow.1,3 m wysokości, samochody ciężarowe uiszczają opłaty w zależności od długości przejechanej trasy). Autostrady tworzą obwodnicę wokół Lublany i biegną dalej na południowy zachód w kierunku Włoch, na północny zachód w kierunku Austrii, i w kierunku Zagrzebia. Przez Słowenię przebiega 627 km dróg międzynarodowych oznaczonych symbolem E. Stacje benzynowe na trasach są otwarte 24 godziny, a w miastach najczęściej od 6 do 22. Informacji o warunkach na drodze można zasięgnąć www.promet.si lub pod numerem telefonu 1970 (informacja płatna). 

Lotnisko Brnik obsługują m.in. PLL LOT, Lufthansa, AirFrance oraz dwie tanie linie lotnicze WizzAir (Londyn i Bruksela) oraz EasyJet (Londyn). Międzynarodowe lotnicze przejścia graniczne: Portoroż, Ljubljana-Brnik, Maribor-Slivnica. Od 2019 r. Słowenia nie posiada swojego przewoźnika narodowego. 

Słoweńskie koleje posiadają 1200 km torów kolejowych, z których 40% jest zelektryfikowanych. Wiele odcinków wymaga unowocześnienia. Słoweńskie koleje łączą się poprzez europejską sieć kolejową z Austrią, Niemcami, Szwajcarią, Włochami, Węgrami i Chorwacją. Międzynarodowe kolejowe przejścia graniczne: Dutovlje, Hrpelje-Kozina, Ilirska Bistrica, Imeno, Maribor, Metlika, Nova Gorica, Prevalje, Rogatec.

Z Włoch do Słowenii można się dostać drogą morską. Prywatni właściciele jachtów muszą posiadać dokumenty statku i ważny paszport. Międzynarodowe morskie przejścia graniczne: Koper, Piran, Izola.

Obowiązek wizowy

Wizy nie są wymagane.

System administracyjny

Ustrój polityczny

Ustrojem Słowenii jest demokracja parlamentarno-gabinetowa, z trójpodziałem władzy. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu - Zgromadzenia Państwowego (izba niższa) oraz Rady Państwa. Władzę wykonawczą sprawują rząd oraz prezydent, a sądowniczą sądy i trybunały. Republika Słowenii powstała jako jedno z państw po rozpadzie Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Po wojnie jugosłowiańskiej Słoweńcy ostatecznie przejęli kontrolę nad swoimi granicami w październiku 1991 r. i wprowadzili walutę narodową - tolara. Najważniejszym krokiem potwierdzającym pełną niezależność Słowenii było przyjęcie 26 grudnia 1991 r. Konstytucji Republiki Słowenii.

Władza ustawodawcza

Parlament jest dwuizbowy i składa się ze Zgromadzenia Państwowego (Državni Zbor) i Rady Państwa (Državni Svet). Zgromadzenie państwowe liczy 90 deputowanych, z których 38 wybiera się w wyborach proporcjonalnych metodą Hare, zaś 50 metodą d’Hondta z list partyjnych z progiem 3% w skali kraju. Do składu Zgromadzenia Państwowego muszą zostać wybrani także przedstawiciele mniejszości narodowych: włoskiej i węgierskiej (po jednym mandacie). Kadencja Zgromadzenia trwa 4 lata. Czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do Zgromadzenia przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat. RADA PAŃSTWA składa się z 40 członków. Jest reprezentacją interesów społecznych, gospodarczych, zawodowych i lokalnych. W jej skład wchodzi: 4 przedstawicieli pracodawców, 4 przedstawicieli pracobiorców, 4 przedstawicieli rolników, rzemieślników i osób wykonujących wolne zawody, 6 przedstawicieli dziedzin pozagospodarczych, 22 przedstawicieli interesów lokalnych. Kadencja Rady Państwa trwa 5 lat.

Władza wykonawcza

Rząd – składa się z premiera i ministrów. Premiera wybiera Zgromadzenie bezwzględną większością głosów ogólnej liczby deputowanych głosując na kandydata przedstawionego przez prezydenta. Jeśli kandydat nie uzyska wymaganej liczby głosów prezydent w ciągu 14 dni przedstawia inne kandydatury. Premier zapewnia jednolitość politycznego i administracyjnego prowadzenia prac rządu oraz koordynuje prace ministrów. Zgromadzenie może, na wniosek 10 deputowanych dokonać wyboru nowego premiera, co uznaje się na wyrażenie votum nieufności pełniącemu tę funkcję premierowi. Premierem jest JANEZ JANŠA.

Prezydent jest wybierany w wyborach powszechnych, bezpośrednich na 5 lat, z prawem jednej reelekcji. Za wybranego uważa się kandydata, który uzyskał co najmniej połowę ważnie oddanych głosów. Prezydent pełni funkcje reprezentacyjne, jak również jest najwyższym dowódcą sił zbrojnych. Zarządza wybory do Zgromadzenia Państwowego, powołuje funkcjonariuszy państwowych, wydaje dokumenty ratyfikacyjne. W przypadku trwałej niezdolności do sprawowania urzędu, śmierci, rezygnacji i w innych przypadkach opróżnienia urzędu prezydenta, urząd ten tymczasowo sprawuje Przewodniczący Zgromadzenia Państwowego. Prezydentem jest BORUT PAHOR.

Struktura administracji gospodarczej

Administracja gospodarcza dotyczy przedsiębiorców i prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Podobnie jak w Polsce realizowana jest na szczeblu centralnym (rada ministrów, agencje rządowe) i lokalnym za pośrednictwem organów samorządu terytorialnego i lokalnych organów administracji zespolonej (służby, inspekcje itp.). Od 2006 r. systematycznie likwidowana jest natomiast obowiązkowa przynależność do organizacji samorządu gospodarczego. Od 2006 r. wprowadzono dobrowolne członkostwo w Słoweńskiej Izbie Gospodarczej (liczba jej członków zmniejszyła się z 40 tyś. do 10 tyś.), a od 2013 r. dobrowolne jest również członkostwo w Izbie Rzemiosła i Przedsiębiorczości.

Sądownictwo gospodarcze

W Słowenii sądy pierwszej instancji dla spraw gospodarczych to wydziały gospodarcze sądów rejonowych  (okrožna sodišča), natomiast sądy wyższe (Višja sodišča) są sądami drugiej instancji.

W Słowenii działa 11 sądów rejonowych oraz 4 sądy wyższe. Sąd Najwyższy (Vrhovno sodišče) wydaje orzeczenia w przypadku nadzwyczajnych środków odwoławczych, a w niektórych sprawach działa jako sąd trzeciej instancji.

W Słowenii funkcjonują również 4 inne sądy pierwszej instancji - 3 sądy pracy (delovna sodišča) oraz 1 sąd spraw społecznych (socialno sodišče). Naczelny Sąd Pracy i Spraw Społecznych (Višje delovno in socialno sodišče) zajmuje się sporami osób fizycznych i sporami zbiorowymi podlegającymi prawu pracy oraz sporami społecznymi jako sąd drugiej instancji. Sporami gospodarczymi zajmują się wydziały gospodarcze sądów rejonowych.

Sądy rejonowe zajmują się sprawami cywilnymi i gospodarczymi w pierwszej instancjiSądy rejonowe orzekają m. in. w następujących sprawach gospodarczych: układ z wierzycielami, upadłość i likwidacja; naruszenie praw własności intelektualnej; bezsporne postępowanie w sprawach przewidzianych prawem; uznawanie orzeczeń sądów zagranicznych. Spory we właściwości sądów rejonowych dotyczą orzekania w sprawach majątkowych, jeśli wartość sporu przekracza 8500 EUR; w sprawach dotyczących praw autorskich, ochrony lub wykorzystania wynalazków oraz znaków charakterystycznych lub praw do nazwy firmy, a także w sporach związanych z ochroną konkurencji i sporach handlowych.

Wnioski o rewizję jako nadzwyczajny środek prawny są składane do sądu, który rozpatrywał sprawę w pierwszej instancji.

Sprawy gospodarcze w drugiej instancji są rozpatrywane przez sądy wyższe, które są właściwe dla orzekania w sprawach odwołania od decyzji sądów lokalnych i rejonowych oraz innych sprawach przewidzianych prawem. W sądzie wyższym decyzję podejmuje trzech sędziów. Odwołanie od decyzji sądu pierwszej instancji jest możliwe w okresie piętnastu dni od wydania decyzji lub ośmiu dni w przypadku spraw dotyczących weksli lub czeków. Szybkie złożenie apelacji zatrzymuje wejście w życie tej części decyzji, której dotyczy odwołanie. Od decyzji sądu można się odwołać w przypadku istotnego naruszenia procedury postępowania w sprawach cywilnych, nieprawidłowego lub niepełnego określenia faktów lub błędnego zastosowania przepisów prawa.

W sprawach gospodarczych orzeczenia trzeciej instancji są wydawane przez Sąd Najwyższy Republiki Słowenii, którego właściwość obejmuje orzekanie w sprawach odwołania od wyroków sądów wyższych, podejmowanie decyzji związanych z rewizjami oraz ochroną zgodności z prawem, a także w innych sprawach przewidzianych prawem. W Sądzie Najwyższym zasiada trzech lub pięciu sędziów, zależnie od litery prawa w konkretnym przypadku.

W Słowenii funkcjonują również sądy pracy i spraw społecznych pierwszej instancji, które orzekają w siedzibie sądu lub wydziałach zewnętrznych.

Sądy pracy są właściwe w przypadku sporów osób fizycznych podlegających prawu pracy: dotyczących zawierania, istnienia, trwania oraz wypowiadania stosunku pracy; pomiędzy pracownikami a pracodawcami lub ich następcami prawnymi w związku z prawami i obowiązkami wynikającymi ze stosunku pracy; w związku z prawami i obowiązkami wynikającymi z relacji pomiędzy pracownikami a klientami, dla których pracują z tytułu umowy pomiędzy pracownikami a klientami; pomiędzy pracodawcami a kandydatami do pracy w związku z procesem rekrutacji; w związku z przemysłowym prawem własności i zobowiązaniami zachodzącymi pomiędzy pracodawcą a pracownikiem na podstawie stosunku pracy; w związku z pracą dzieci poniżej 15. roku życia, praktykantów oraz studentów; pomiędzy pracodawcami a studentami w związku z wynagrodzeniem pracowników; w związku z bezpłatnym okresem próbnym oraz sporami o odszkodowanie, w przypadku którego właściwy jest sąd pracy zgodnie z literą prawa, a jedną z zaskarżonych stron jest firma ubezpieczeniowa. Sądy pracy są właściwe w przypadku sporów zbiorowych podlegających prawu pracy: pomiędzy stronami układu zbiorowego lub pomiędzy stronami układu a osobą trzecią w związku z ważnością oraz wykonaniem układu zbiorowego; w związku z kompetencjami do zbiorowych negocjacji; w związku ze zgodnością układu zbiorowego z przepisami prawa, zgodnością z innymi układami zbiorowymi, zgodnością działań pracodawcy z przepisami prawa oraz układem zbiorowym; w związku z legalnością strajków oraz innych form działań protestacyjnych; w związku z uczestnictwem pracowników w zarządzaniu; w zakresie praw związków zawodowych w relacjach pracowniczych; w związku z tworzeniem związków zawodowych.

Naczelny Sąd Pracy i Spraw Społecznych ma siedzibę w Lublanie, gdzie orzeka w sprawach drugiej instancji; w ławie sędziowskiej zasiada trzech sędziów.

Decyzje o rewizji wyroków sądów pracy i spraw społecznych podejmuje Sąd Najwyższy.

Od decyzji administracyjnej wydanej przez organ administracji przysługuje prawo odwołania do organu nadrzędnego oraz do sądu administracyjnego z siedzibą w Lublanie i oddziałami w Celje i Mariborze w drugiej instancji.

Przedsiębiorcy mogą również korzystać z sądu arbitrażowego, który działa przy Słoweńskiej Izbie Gospodarczej www.gzs.si

Strony w sądzie reprezentowane są przez prawnika posiadającego uprawnienia nadawane po zdaniu egzaminu państwowego (pravosodni izipit). Wynagrodzenie wypłacane jest w oparciu o urzędowe taryfy. Bezpłatna pomoc prawna zapewniana jest po złożeniu odpowiedniego wniosku i oświadczenia majątkowego.

Gospodarka

Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Pod koniec lat 80. XX wieku Słowenia była najbardziej rozwiniętym i najbogatszym krajem związkowym Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Mieszkało tutaj 8 proc. ludności, która wytwarzała 18% PKB i 20 % produkcji przemysłowej państwa. Słowenia cechowała się wówczas nie tylko najwyższym w regionie poziomem PKB per capita, ale też stosunkowo dużą otwartością na rynki Europy Zachodniej. Dzięki silnym fundamentom gospodarczym i reformatorskiej polityce kraj przetrwał kryzys początku lat 90, a następnie wszedł na ścieżkę szybkiego wzrostu gospodarczego. W 2004 roku, wraz z Polską Słowenia przystąpiła do Unii Europejskiej, a na początku 2007 roku została pierwszym krajem postkomunistycznym, który przyjął wspólną europejską walutę – euro.

W tym okresie Słowenia cieszyła się solidnym wzrostem gospodarczym, mającym swoje źródło w dynamicznym eksporcie i inwestycjach, szczególnie w infrastrukturę. Szybka ekspansja zakończyła się w ostatnim kwartale 2008 r. PKB w 2009 r. spadł o 8,1% i wyniósł nominalnie 34,9 mld EUR. Po dwóch latach niewielkiego wzrostu (w 2010 o 1,2 % i w 2011 o 0,6 %) w okresie 2012-2013 r. Słowenia odnotowała recesję, w dużej mierze powodowaną kryzysem sektora bankowego. Od dokapitalizowania w grudniu 2013 r. największych banków kwotą 4,7 mld EUR trwają działania restrukturyzacyjne, gdyż sektor ten nadal nie kredytuje w zadowalającym stopniu gospodarki. Jeden z restrukturyzowanych banków Nova KBM został sprzedany w 2016 r. za 250 mln euro funduszowi inwestycyjnemu APOLLO. w ostatnim kwartale 2018 r. udało się sprywatyzować Abanka oraz sfinalizować pierwszy etap prywatyzacji NLB, w listopadzie 2018 sprzedano 65% udziałów. Do końca 2019 roku dokonano sprzedaży pozostałych 10%.

  • Produkt krajowy brutto

Po siedmiu latach kryzysu i „straconej dekadzie” od 2014 r. sytuacja zaczęła się poprawiać a ożywienie gospodarcze w Europie pozwoliło na osiągnięcie wysokiego tempa wzrostu PKB w 2016 r. (3,1 %) w silnie uzależnionej od popytu zewnętrznego słoweńskiej gospodarce. Pozytywne trendy utrzymały się również w 2017 r. i 2018 r..

Produkt Krajowy Brutto RSi w 2018 r. wzrósł w porównaniu do 2017 r o 4,1% w ujęciu realnym. Na ten wzrost pozytywny wpływ miały przede wszystkim: popyt zewnętrzny i eksport oraz popyt wewnętrzny: spożycie w sektorze gospodarstw domowych i w mniejszym zakresie inwestycje w środki trwałe.W III kwartale 2019 r. nastąpił wzrost PKB o 2,3 % w porównaniu z III kwartałem 2018 r. Wyrównany sezonowo PKB wzrósł o 0,8 % w porównaniu  do kwartału poprzedzającego oraz o 2,0 % w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedzającego.  W pierwszych 9 miesiącach roku wzrost PKB wyniósł 2,7 % w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedzającego.  

Przegląd najnowszych prognoz gospodarczych dla Słowenii:

Instytucja                                   2019        2020       2021

IMAD (wrzesień)                          2.8%        3.0%        2.7%

Bank centralny RSI (maj)            3.2%        2.9%        2.9%

Komisja Europejska (listopad)   2.6%        2.7%        2.7%

OECD (listopad)                            3.1%        3.0%        3.1%

EBOiR (listopad)                            3.0%        2.8%         /

MFW (październik)                        2.9%        2.9%        2.7%

 

Wydatki krajowe wzrosły o 3,8 % w III kwartale 2019 r.. Obie składowe tej kategorii tj. spożycie oraz inwestycje brutto miały pozytywny wpływ na wysokość wskaźnika. W kategorii wydatków konsumpcyjnych najsilniej rosły wydatki gospodarstw domowych. Nakłady inwestycyjne brutto wzrosły w omawianym okresie o 4,4%. Inwestycje w środki trwałe w porównaniu z poprzednimi kwartałami rosły w tempie umiarkowanym tj. 1,2%, na co wpływ miał spadek inwestycji w budownictwie niemieszkalnym (-3,3%), spadek odnotowano również w inwestycjach w środki transportu (-6,9%). Wzrosły natomiast inwestycje w maszyny i urządzenia (+4,3%) oraz budownictwo mieszkaniowe (9,7%).

W przeciwieństwie do eksportu, którego wartość rosła w tempie porównywalnym do poprzednich kwartałów (4,5-5,0%), w odniesieniu do importu odnotowano silniejszy wzrost na poziomie 6,7% (wobec 3,9-4,9% w poprzednich kwartałach).

Wartość słoweńskiego PKB w 2018 r. w cenach bieżących wyniosła 45,76 mld EUR, tj. 22 083 EUR/mieszkańca (dla porównania w 2016 r. było to 40,35 mld €). Wstępne szacunki mówią o 48 mld euro w 2019 r. i 23,3 tys. euro per capita.

Już w drugim kwartale 2017 r. PKB kraju przekroczył poziom sprzed kryzysu, jednak jego struktura uległa w ostatnich latach znaczącej zmianie. Relacja inwestycji do PKB plasuje się znacznie poniżej średniej UE, co jest zjawiskiem rzadko spotykanym w przypadku gospodarek próbujących zredukować dystans do najwyżej rozwiniętych  konkurentów (najbardziej niepokoją niskie nakłady na B&R). Również relatywny dystans do średniej UE uległ w tym czasie zwiększeniu (PKB per capita wg parytetu siły nabywczej w 2018 r. stanowił 87 % średniej UE; w 2008 r. -  89,7 %). Równocześnie, rzeczywista konsumpcja indywidualna (AIC), która jest miarą dobrobytu materialnego gospodarstw domowych, stanowiła w 2018 r. 79% średniej UE (wzrost o 1 pp.  w porównaniu z 2017 r.).

Finanse publiczne

Stopniowo poprawia się sytuacja fiskalna Słowenii. O ile na koniec 2016 r. deficyt finansów publicznych wyniósł 1,9% PKB (754 mln€), o tyle według oficjalnych danych na koniec roku 2017 osiągnięto nadwyżkę w wysokości 28 mln euro tj. 0,1% PKB. Dane za pierwszy kwartał 2018 r. wskazały na nadwyżkę sektora publicznego w wysokości 0,6% PKB (rok wcześniej odnotowano deficyt na poziomie 1,1% PKB). Na koniec II kwartału nadwyżka wyniosła 0,5% PKB zaś na koniec III – 0,4% PKB. Rok 2018 zamknięto nadwyżką w wysokości 0,7% PKB. W pierwszym kwartale 2019 r. odnotowano symboliczne 0,03% PKB. Z kolei na koniec III kwartału było to 1,6% PKB (193 mln €)  W porównaniu z III kwartałem 2018 dochody budżetowe były wyższe o 7,4%, przy czym wpływy związane ze składkami do systemu ubezpieczeń społecznych rosły dynamiczniej aniżeli wpływy podatkowe. Tempo wzrostu wydatków w tym okresie było niższe: +4,8% i najszybciej rosły wydatki związane z transferami społecznymi.

Zadłużenie Słowenii jest nadal stosunkowo wysokie: na koniec 2016 r. dług publiczny osiągnął poziom 78,5% PKB, a na koniec 2017 r. 74,1% PKB. Chociaż w 2018 r. w wartościach nominalnych nadal wzrastał,  na koniec roku jego stosunek do PKB spadł do poziomu 70,1%. Trzeci kwartał 2019 zakończono na poziomie 68,1 %PKB Dla porównania dług publiczny kraju na koniec 2008 r. wynosił 22% PKB.

Według prognozy przygotowanej przez Ministerstwo Finansów (MF). W 2019 r. sektor instytucji rządowych i samorządowych powinien wygenerować nadwyżkę w wysokości 394 mln EUR lub 0,8 % PKB. zaś dług publiczny w ujęciu nominalnym zmniejszy się na koniec 2019 r. do 31 909 mln EUR, czyli 65,4% PKB.

Inflacja

Na koniec grudnia 2018 r. roczna inflacja w wyniosła 1,4% a jej poziom największy wpływ miał wzrost cen paliw i energii  (głównie paliw ciekłych i energii grzewczej a także usług telekomunikacyjnych). W grudniu 2019 r. roczna inflacja wyniosła 1,8% . Średnioroczna ukształtowała się na poziomie 1,4%. W ciągu poprzedzających 12 miesięcy ceny usług wzrosły o 2,9% zaś towarów 1,3%. Największy wpływ na wskaźnik miały rosnące ceny żywności (+3,5% w skali roku) oraz usług (+4,4%). W roku 2019 nie odnotowano grup produktów w odniesieniu do których spadki cen miałyby istotny wpływ na poziom inflacji. We wrześniu 2019r. w ujęciu miesięcznym odnotowano deflację na poziomie 0,2%,. W tym pierwszym przypadku największy wpływ na wskaźnik miały niższe ceny pakietów wakacyjnych.w styczniu 2020 wskaźnik inflacji rocznej był nieznacznie wyższy: 2,1% w ujęciu miesięcznym odnotowano deflację spowodowaną w duże mierze okresem wyprzedażowym i niższymi cenami odzieży i obuwia.

Według prognoz w 2020 r. inflacja będzie się utrzymywać na poziomie ok. 2% wskutek rosnącego popytu wewnętrznego i presji kosztowej. Inflacja bazowa stopniowo będzie rosnąć do 2,5% na co największy wpływ będą miały ceny usług.

Rynek pracy

W 2018 r. liczba osób zatrudnionych wzrosła o 2,2% w porównaniu do 2017 wynosząc 981 tys ok.95% osób. w tej grupie  to osoby pozostające w stosunku pracy zaś 4% zatrudnieni studenci. 704 tys. osób posiadało umowy o pracę na czas nieokreślony a odsetek ten najwyższy był w grupie osób powyżej 50 rż. (94,4% pracujących). Stopa bezrobocia wniosła 5,1 %  tj. o 1,4 pp. niższa aniżeli w roku poprzedzającym. Najwyższą stopę bezrobocia - 9% odnotowano w grupie  wiekowej 15-29 lat  W porównaniu z rekordowym 2013 r. wskaźnik bezrobocia obniżył się o ponad 10 pp. . W tym okresie ponad 10% zatrudnionych stanowili obcokrajowcy, głównie obywatele BiH, Serbii, Chorwacji, Kosowa i Macedonii.

W III kwartale2019 r. stopa bezrobocia wyniosła 4,8 % , czyli o 0,2 punktu procentowego niższą niż przed rokiem. W tym czasie liczba bezrobotnych mężczyzn wzrosła o 5,8%  %, a liczba bezrobotnych kobiet spadła o 15 %. W III kwartale 2019 Liczba zatrudnionych wyniosła 982 tys, bezrobotnych 4,9 , tys.  Wśród zatrudnionych nieznacznie wzrosła liczba pracowników +1,1%, spada zaś liczba samozatrudnionych o 6,1%. W stosunku do kwartału poprzedzającego zatrudnionych było o 13,2% mniej.

Tym niemniej poprawia się sytuacja osób młodych (poniżej 30 rż) – w tej grupie wiekowej w ciągu ostatnich pięciu lat liczba zatrudnionych wzrosła o 21%.

Średnie miesięczne wynagrodzenie brutto w 2018 r.  wyniosło 1.681,24 €, netto 1.092,74 €. Są to wzrosty o odpowiednio 54,60 € oraz 30,74 €.

W listopadzie 2019 r. średnie miesięczne wynagrodzenie brutto osiągnęło poziom 1.897,90 EUR. W  porównaniu dopaździernika tego roku oznacza to wzrost o 9% w ujęciu nominalnym oraz 8,9 % w ujęciu realnym. W porównaniu z listopadem  2018 wzrosłybyły na poziomie 4%. Średnia płaca netto wyniosła w tym okresie 1.234,75, co oznacza wzrost nominalny o 10% i realny 9,9% w stosunku do miesiąca poprzedzającego. W sektorze prywatnym wzrost wyniósł 12,% w publicznym 5% w stosunku do miesiąca poprzedzającego. Duży wzrost wynagrodzeń w listopadzie jest wynikiem wypłaty dodatków do wynagrodzeń zwyczajowo wypłacanych w tym czasie pracownikom. W skali roku płace brutto wzrosły o 4,7% zaś netto 4,1 %.

Konsumpcja

Wydatki konsumpcyjne rosły we wszystkich kwartałach 2018 r., przy czym tempo wzrostów nieznacznie spadało z 3,2 % w pierwszych trzech miesiącach do 2,0% w końcu roku. Podobnie, w pierwszych trzech kwartałach 2019 odnotowano wzrost wydatków konsumpcyjnych przy umiarkowanie rosnącym tempie wzrostu odpowiednio o 2,8%, 3,0% oraz 3,7%. Najsilniej w tym okresie wzrastała konsumpcja gospodarstw domowych, które  2,4% w I kwartale osiągnęły 4,3% w okresie lipiec –wrzesień. Wydatki konsumpcyjne sektora publicznego po bardzo dobrym początku roku wyhamowały w drugim kwartale i lekko przyspieszyły w III do poziomu 2,8%

W pierwszym kwartale 2019 r. ponownie odnotowano przyspieszenie do poziomu 2,9%, w II kwartale było to +2,7%. Wydatki gospodarstw domowych w tym okresie wzrastały w kolejnych kwartałach 3,9%, 1,8%, 1,2%, 2,1% oraz 2,6%. Zatem po wyhamowaniu w II i II kwartale 2018% odnotowano trend wzrostowy. W pierwszych dwóch kwartałach br. było to odpowiednio +2,3% oraz +3,4%. W przypadku wydatków rządowych najwyższe tempo wzrostu osiągnięto w II i II kwartale 2018 (odpowiednio 4,9 oraz 2,6%). W pierwszych trzech miesiącach  2019 r. było to 3,6% a następnie +1,0%.

Główne sektory gospodarki

Struktura PKB jest charakterystyczna dla gospodarek krajów rozwiniętych. Udział rolnictwa w tworzeniu PKB kraju systematycznie spada (obecnie wynosi ok 1,8%). Głównymi sektorami słoweńskiej gospodarki pozostają przemysł oraz usługi. Przemysł odpowiada za prawie 23,9% PKB kraju, a główną rolę w produkcji przemysłowej odgrywają branże motoryzacyjna, elektroniczna, farmaceutyczna oraz chemiczna. Z kolei usługi stanowią ponad 69,5% PKB RSI. Szczególnie dynamicznie w ostatnich latach rozwijały się usługi ICT, finansowe, usługi dla biznesu oraz handel detaliczny. Znacząco rosną również obroty w turystyce.

Gospodarka Słowenii ma nowoczesne oblicze, a w Europie znanych jest klika sztandarowych słoweńskich marek. Ton nadają koncerny farmaceutyczne Lek i Krka, producent sprzętu AGD Gorenje i znany producent nart Elan.

Na liście największych przedsiębiorstw (publikowanych min. przez FINANCE czy Deloitte&Touche) znalazły się takie firmy jak: PS Mercator (handel detaliczny), KRKA (farmacja), Telekom Slovenije (telekomunikacja), LEK (farmacja), Petrol (handel ropą naftową i pochodnymi), MOBITEL (telefonia komórkowa), HSE (HOLDING SLOVENSKE ELEKTRARNE) produkcja i dystrybucja energii elektrycznej, Revoz (producent samochodów osobowych Renault), Merkur (handel art. techniczne), Gorenje (produkcja AGD).

  • Rolnictwo

Rolnictwo ma małe znaczenie w gospodarce kraju. Ze względu na górzyste ukształtowanie powierzchni użytki rolne zajmują jedynie 23,5% i zlokalizowane są głównie w regionie niziny panońskiej. Na terenie kraju działa około 73 000 małych (ich liczba od 2000 r. spadła o 16 %) półetatowych gospodarstw prywatnych, o średniej powierzchni 3.5 ha, będących własnością lub dzierżawionych, użytkujących około 92% całkowitej ziemi rolnej i produkujących ¾ łącznej produkcji. Pozostała produkcja jest udziałem dużych firm rolnych, użytkujących pozostałe 8% ziemi rolniczej. Grunty orne i trwałe użytki zielone zajmują około 222 000 ha, pastwiska – 502 000 ha, lasy – 1.1 miliona ha. Główne uprawy to kukurydza, pszenica, ziemniaki, owoce, warzywa, chmiel. Słowenia zajmuje długie tradycje w produkcji nasion i jest znanym producentem dobrych jakościowo win. W lasach zajmujących ponad połowę powierzchni kraju pozyskuje się drewno oraz tarcicę.

Systematycznie poprawia się poziom samozaopatrzenia Słowenii w żywność – w ramach realizowanych przez słoweńskie instytucje programów do 2020 r. planowane jest jego podwyższenie do 70 proc. (w chwili obecnej jest to około 58 proc.). Mimo to w 2017 r. wartość produkcji rolnej spadła o 5% w porównaniu z rokiem 2016 (głównie wskutek zmniejszonej produkcji zbóż) zaś zatrudnienie w rolnictwie o 2%.

Krajowa produkcja nie pokrywa potrzeb Słowenii, nadwyżki Słowenia ma wyłącznie w produkcji chmielu (113-120 % potrzeb), mleku (110-120 %.), mięsie drobiowym (110-115 %) i jabłkach, których roczny eksport wynosi 10-15 tys. ton. Popyt i podaż są prawie wyrównane w przypadku mięsa wołowego. Najniższy poziom samozaopatrzenia Słowenia notuje w odniesieniu do cukru (brak produkcji krajowej), olejów roślinnych oraz warzyw i przetworów warzywnych (40 %) świeżych owoców (import około 100 tyś. ton rocznie), ziemniaków (60-70 %) oraz wieprzowiny (70 %). Deficyt notuje również w produkcji miodu (80 %) i jaj (95 %). Słowenia jest netto eksporterem wysokiej jakości wina, importuje natomiast znaczne ilości wina stołowego.

  • Przemysł

Słowenia nie należy do krajów zasobnych w surowce mineralne. Posiada jedynie znaczne złoża węgla brunatnego, zwłaszcza lignitu, rud cynku i ołowiu oraz jedne z największych w Europie złóż rtęci. Występują tu także niewielkie ilości ropy naftowej i rud uranu. Sól pozyskuje się z wody morskiej. W związku z tym rozwój przemysłu, który nastąpił po II wojnie światowej nie był związany z występowaniem konkretnych surowców. W ramach realizowanego planu uprzemysłowienia Jugosławii w Słowenii zlokalizowano gałęzie przemysłu związane z wysoko wyspecjalizowaną produkcją ( min. przemysł chemiczny i farmaceutyczny, elektroniczny i optyczny). Najważniejsze gałęzie przemysłu Słowenii to przemysł motoryzacyjny, meblowy i drzewny, farmaceutyczny, maszynowy oraz elektroniczny. W branży przemysłowej działa prawie 21 tysięcy firm. Co trzecia zatrudniona osoba pracuje w przemyśle, który eksportuje 70 proc swojej produkcji.

  • Sektor usług

Ten dział gospodarki odgrywa w Słowenii znaczącą rolę: zatrudnia około 70% siły roboczej i tworzy prawie 70% PKB. Istotną rolę odgrywa sektor usług publicznych, którego udział w PKB wynosi 27%. Państwo, gminy i regiony są głównymi pracodawcami w rozbudowanym sektorze opieki socjalnej, lecznictwie, szkolnictwie i administracji publicznej. Dużą rolę odgrywają też firmy prywatne, a udział usług rynkowych stanowi 38 %. PKB. Znaczące miejsce zajmuje turystyka, której udział w PKB stale rośnie i wynosi 15 proc. i ma ponad 50 proc. udział w eksporcie usług.

Dobrze rozwinięty jest również sektor transportu oraz usług logistycznych. Słowenia jest interesującym centrum logistycznym, jako że położona jest między Bałkanami, Europą Zachodnią i Centralną. Sieć kolei składa się z 1 230 km torów, z czego 41% jest zelektryfikowana. Sieć głównych dróg obejmuje 6 000 km dróg, z czego 730 km to autostrady. Największym słoweńskim portem jest Koper oferujący bardzo dogodne połączenia z Azją.

Udział budownictwa w PKB stanowił 7,6 % w 2009 r. i od tamtej pory stale spada. Liczba zatrudnionych w tej branży zmniejszyła się o ponad 50 tys. i stanowi obecnie około 10 proc. wszystkich zatrudnionych w spółkach i 30 %. zatrudnionych przemyśle przetwórczym. Partnerzy społeczni rozpoczęli prace nad programem rewitalizacji dla branży wnioskując o środki publiczne na rozpoczęcie nowych inwestycji (np. program rozbudowy sieci kolejowej czy nowe inwestycje w energetyce).

  • Turystyka

Systematycznie rośnie znaczenie roli turystyki w słoweńskiej gospodarce, który stanowi kilkanaście procent  słoweńskiego PKB i ok. 40 % eksportu sektora usług. Wartość usług turystycznych sprzedanych w Słowenii w 2017 r. wyniosła 4,2 mld €. W tym samym roku sektor turystyczny wytworzył 5,3% słoweńskiego PKB (wobec 4,9% w 2015 r.). Pomiędzy 2015 a 2017 r. wydatki związane z pobytami turystycznymi wzrosły o 17,8% z czego 70% wygenerowali turyści zagraniczni.

W 2019 r. ilość turystów odwiedzających Słowenię wyniosła 6,2 mln osób, co oznacza wzrost o 5% w porównaniu do roku 2018 r. Liczba turystów krajowych zwiększyła się w tym czasie o 1,3% do 1,5 mln osób, podczas gdy turystów zagranicznych o 6,3% do 4,7 mln osób. Największe grupy turystów pochodziły z Włoch, niemiec i Austrii, przy czym w tej ostatniej grupie odnotowana wzrost o 10%, podczas, gdy liczba turystów włoskich spadła o 8,5%. Liczba noclegów wzrosła nieznacznie (0,6%) osiągając łączną wartość 15,8 mln. W grudniu liczba turystów utrzymała się na poziomie zbliżonych do ostatniego miesiąca roku poprzedzającego, jednocześnie o 9% spadła liczba noclegów. W okresie Bożego Narodzenia najliczniejsza grupę stanowili Włosi (26 % turystów zagranicznych), Austriacy (11%), Chorwaci (10%), Niemcy (6%) oraz Serbowie (5%). Najpopularniejsze w tym czasie destynacje turystyczne to ośrodki spa, Alby Słoweńskie, Lublana oraz region nadmorski.

przekroczyła 1 milion, przy czym 78% wszystkich noclegów nabyli turyści zagraniczni, głównie z Niemiec (16%), Włoch (13%) i Holandii (9%). Oznacza to wzrost liczby turystów o 9% w porównaniu do sierpnia 2018 i noclegów o 2%. Turyści krajowi podróżowali częściej niż prze rokiem, rzadziej jednak decydując się na nocleg, podczas gdy liczba zagranicznych wzrósł o 10% i noclegów przez nich wykupionych o 4%. W przeciwieństwie do okresu jesienno-zimowego najważniejszym celem wyjazdów turystycznych były w lecie ośrodki górskie (37%) oraz wybrzeże (21%).

  • Produkcja przemysłowa

Wartość produkcji przemysłowej, zapasów a także obroty były wyższe w 2019 r. aniżeli w roku poprzedzającym, przy czym w grudniu 2019 r. odnotowano spadek produkcji przemysłowej o 1,8% w  porównaniu z miesiącem poprzednim (w porównaniu do grudnia 2018 była wyższa o 1%). W całym roku 2019 wzrost produkcji przemysłowej wyniósł 3% i był to szósty rok wzrostowy z rzędu. Warto jednak odnotować, że był to wzrost o 2 pp. niższy aniżeli 12 miesięcy wcześniej i o 5,4 pp. niższy niż w rekordowym 2017 r. W ubiegłym roku rosła produkcja w przemyśle przetwórczym, podczas gdy w energetyce i górnictwie odnotowano niewielkie spadki.

Produkcja przemysłowa stale wzrasta. Po bardzo dobrym 2016 r. kiedy to Słowenia odnotowała jeden z najwyższych wskaźników w UE a jej poziom przekroczył wartości sprzed kryzysu również w kolejnym roku osiągnięto dobre wyniki na poziomie 8%. W perspektywie ostatnich trzech lat najsilniej rosła produkcja towarów zaawansowanych technologicznie  (o ok. 37,6 % ).

Wartość produkcji sprzedanej słoweńskich przedsiębiorstw w 2019 r. była wyższa o 2,3% aniżeli rok wcześniej..

 Najlepsze wyniki w pierwszych 11 miesiącach 2019 r. osiągnęły branże: usług naprawy maszyn i urządzeń (+26,5%), produkcji pozostałych środków transportu (+17%) producenci komputerów i urządzeń optycznych (+8,4%) oraz wyrobów z drewna (+8,6%). Niewielskie spadki odnotowały natomiast branże: tekstylna, papierowa, metalowa oraz producenci samochodów.

  • Budownictwo

Pomimo dobrych wyników w latach 2017-2018 sektor budowlany nie odbudował swojego potencjału sprzed kryzysu. Jednocześnie pojawiły się symptomy świadczące o możliwości wyhamowania wzrostów w branży w najbliższym czasie. Sektor budowlany jako jeden z najsilniej dotkniętych kryzysem sprzed dekady wciąż odnotowuje znacznie słabsze wyniki aniżeli inne branże. Od 2013 r. powoli sytuacja się poprawiała. Szczególnie dobry okazał się być okres 2017-2018, w którym można mówić o dobrej koniunkturze. Chociaż liczba zarejestrowanych w tej branży przedsiębiorstw (19 220 na koniec ubiegłego roku) jest porównywalna do tej sprzed dekady o tyle obroty są wciąż o 1/3 niższe a zatrudnienie o ¼. Warto przy tym odnotować, że obroty są jednocześnie o 34% wyższe aniżeli w 2013 r. Wzrasta również wydajność pracy, która wynosi obecnie 24 952 € wartości dodanej na osobę zatrudnioną i przekracza poziom z 2008 r. W 2018 r. sektor budowlany wygenerował wartość dodaną do krajowego PKB na poziomie 7% (wobec 11% w 2008 r.). Ponad połowa ww. wartości dodanej została wygenerowana przez firmy świadczące specjalistyczne usługi budowlane (rozbiórkowe, przygotowanie terenów inwestycyjnych , zaopatrzenie w media), jedynie 23% pochodzi z branży deweloperskiej.

W sektorze budowlanym dominują małe przedsiębiorstwa: 94% firm zatrudnia mniej niż 10 osób. O połowę mniej niż w 2008 r. firm działa jako podmioty średniej wielkości, jednakże podwoiła się liczba grup kapitałowych, co oznacza, że przedsiębiorstwa te są mniejszych aniżeli w przeszłości rozmiarów, jednakże są ze sobą silniej powiązane.

70% zatrudnionych w branży to rezydenci RSI, 30% stanowią obcokrajowcy – w większości obywatele BiH, ale także Kosowa, Macedonii Płn i Chorwacji. Są to w większości osoby gorzej wykształcone a średnia zarobków kształtuje się poniżej wskaźników dla innych branż.

Ceny nieruchomości w III kwartale 2019 r. były wyższe średnio o 3,1% aniżeli w drugim kwartale tego roku. Liczba transakcji na rynku wtórnym była w tym okresie wysoka, podczas gdy na rynku pierwotnym stosunkowo niska, chociaż wyższa aniżeli w II kwartale 2019 r. W przypadku cen odnotowano spadki o 3% w segmencie mieszkań na rynku pierwotnym (po silnych wzrostach na początku roku – w I kwartale było to +9%). Z kolei w segmencie nowo wybudowanych domów jednorodzinnych wzrost wyniósł 12,7%. Sytuacja na rynku wtórnym była analogiczna dla średnich wskaźników dla całego rynku (+3,1% w porównaniu do poprzedniego kwartału), przy czym na rynku mieszkań wzrostu były niższe niż w przypadku domów jednorodzinnych (+1,6% wobec +6%). W ujęciu rocznym ceny na rynku nieruchomości wzrosły o8,5%, przy czym najsilniejsze wzrosty odnotowano na rynku wtórnym poza stolicą kraju: 10,8% - w odniesieniu do mieszkań i 10,1% w przypadku domów jednorodzinnych.

W III kwartale 2019 r. wartość transakcji na rynku nieruchomości była o 10 mln € niższa aniżeli w drugim kwartale, kiedy to osiągnięto poziom 330 mln €. Również ilość transakcji była nieznacznie niższa (3300).

Po spadkowym listopadzie 2019 r., również w grudniu odnotowano spadek wartości nieruchomości wprowadzonych na rynek (tym razem o 2,1%). W przypadku obiektów budowlanych spadek w stosunku do miesiąca poprzedzającego  wyniósł 1,5%, w odniesieniu do obiektów inżynierii cywilnej 3,4%. Na spadek wskaźnika w kategorii obiektów budowlanych wpływ miał głównie spadek w segmencie nieruchomości niemieszkalnych (-9,3%) w tym okresie wartość w segmencie budynków niemieszkalnych wzrosła o 10,1%.

W porównaniu do grudnia 2019 r. nastąpił wzrost wartości nieruchomości wprowadzonych na rynek o 3%, przy czym wartość obiektów budowlanych była wyższa o 12,9% zaś obiektów inżynierii lądowej niższa o 1,8%. W ujęciu rocznym największy wpływ na wartość nieruchomości wprowadzonych na rynek była dobra sytuacja w segmencie nieruchomości mieszkalnych i budynków niemieszkalnych (w obu przypadkach odnotowano wzrosty, odpowiednio o 25,9% oraz 8,7%). Wzrost w całym roku 2019 wyniósł 3,3% w stosunku do roku 2018 i był o 16,6 pp. niższy niż w okresie poprzedzającym. Z kolei w relacji do 2015 r. traktowanego przez urząd jako rok bazowy wzrost osiągnął poziom 15,4%, przy czym w segmencie obiektów budowlanych był on znacznie silniejszy (+56%) niż w odniesieniu do obiektów inżynierii cywilnej (+1,5%).

  • Sektor bankowy

Słowenia formalnie zakończyła rozpoczętą w 2013 r. restrukturyzację sektora bankowego, której łączny koszt szacowany jest na 5 mld euro. Rozpoczęte w grudniu 2013 działania na rzecz dokapitalizowania sektora bankowego i przeniesienie należności na tzw. „zły bank” (Druzba za upravljanje terjatev bank – DUTB) - zarządzająca aktywami bankowymi spółka Bank Assets Management Company (BAMC) zostało bardzo dobrze odebrane na światowych rynkach finansowych. Agencje podtrzymały ratingi Słowenii, rynki zareagowały spadkiem oprocentowania słoweńskich obligacji, co ułatwia pozyskiwanie środków finansowych. Niestety pomimo dokapitalizowania banków nie zaobserwowano znaczącej poprawy w kredytowaniu sektora przedsiębiorstw, który ma w dalszym ciągu poważne problemy w dostępnie do źródeł finansowania.

Na koniec grudnia 2019 r. aktywa słoweńskiego sektora bankowego wyniosły 41,2 mld € co oznacza wzrost r/r o 6,3%. W przeciwieństwie do miesięcy poprzedzających w grudniu 2019 r. odnotowano spadek finansowania dla sektora pozabankowego i tradycyjnie obserwowany w grudniu wzrost depozytów w banku centralnym. W tym czasie spadły inwestycje w papiery wartościowe. W ciągu 12 miesięcy 2019 r. wartość pożyczek dla sektora poza bankowego wzrosła o 5,8%, głównie wskutek spadku tempa wzrostu pożyczek korporacyjnych (+4,8%). Na koniec grudnia całkowita  wartość pożyczek dla przedsiębiorstw wyniosła 262 mln € odnotowując największy od 2016 r spadek, który był efektem głównie upływu terminu zapadalności kilku dużych pod względem wartości zobowiązań. Wartość udzielonych kredytów hipotecznych wzrosła r/r o 5,8%. Po dwóch miesiącach wzrostów powyżej średniej, w grudniu przyrost był niższy od średniej, która dla całego roku wyniosła 29 mln. Z kolei wartość kredytów konsumpcyjnych rosła średnio o 11.7% (w grudniu tempo biło niższe – 8,9%).

Depozyty sektora pozabankowego wzrosły o 7,2%, co jest najwyższym wskaźnikiem od 2014 r. Wzrost wartości depozytów gospodarstw domowych wyniósł 8,7% (przy czym wskutek czynników sezonowych był najsilniejszy w grudniu). Z kolei przyrost wartości depozytów podmiotów gospodarczych od połowy 2018 r. jest coraz wolniejszy i w grudniu 2019 r. po raz pierwszy osiągnął wartość ujemną na poziomie -0,4%.

Poprawia się jakość portfela kredytowego, wartość pożyczek niespłaconych/przeterminowanych spadła do poziomu niewiele ponad 1mld € a ich stosunek do wartości portfela kredytowego wyniósł 2,2 %. Najsilniejsza poprawa nastąpiła w segmencie kredytów korporacyjnych (spadek udziału w portfolio o 4pp.)

W 2019 r. sektor bankowy osiągnął zysk brutto w wysokości 597 mln € tj. 13% wyższy aniżeli w roku 2018.  głównie dzięki rosnącym przychodom nie odsetkowym. Opłaty i prowizje netto były wyższe o 5,8% i rosły w tempie szybszym od ogółu aktywów. Wskaźnik kapitału własnego dla sektora wyniósł 18,2%, podczas gdy współczynnik kapitału podstawowego (Tier 1) 17,7%.  Ryzyko systemowe słoweńskich instytucji bankowych jest oceniane jako średnie i niskie, lecz w związku z niestabilnym otoczeniem międzynarodowym może wzrastać.

Tabela najważniejszych wskaźników makroekonomicznych

 

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

PROGNOZA

Produkt Krajowy Brutto

-1,1

3,0

2,3

3,1

4,9

4,1

2,8

3,0

2,7

PKB w mln EUR

(ceny bieżące)

36,2

37,6

38,8

40,4

43,0

45,76

48,24

50,91

53,58

PKB na 1 mieszkańca w EUR

(ceny bieżące)

17.596

18.244

18.823

19.547

20.815

22.083

23.350

24.641

25.934

Zatrudnienie, wynagrodzenia, wydajność

Zatrudnienie wg. szacunków narodowych

-1,5

0,6

1,2

1,9

2,9

3,2

2,5

1,4

0,8

Liczba zarejestrowanych bezrobotnych (śr. roczna w  tys)

119,8

120,1

112,7

103,2

88,6

78,5

74,1

70,8

67,6

St. bezrobocia rejestrowanego w %

13,1

13,1

12,3

11,2

9,5

8,2

7,7

7,2

6,9

Stopa bezrobocia wg. MOP w  %

10,1

9,7

9,0

8,0

6,6

5,1

4,3

4,0

3,8

Płace brutto (realne zmiany)

-1,9

0,9

1,5

2,0

1,3

1,6

2,8

3,1

2,5

-sektor prywatny

-1,2

1,2

1,7

1,8

1,5

2,3

2,3

3,2

2,5

-sektor publiczny

-3,0

0,7

2,0

2,4

1,5

1,3

4,0

4,0

2,6

Wydajność (PKB na zatrudnionego)

0,0

2,6

1,0

1,1

1,9

0,9

0,3

1,5

1,9

Handel zagraniczny (wzrost realny, %)

Eksport towarów i usług

3,1

5,7

5,0

6,4

10,7

6,6

7,8

5,0

4,8

       Eksport towarów

3,3

6,3

5,3

6,2

11,0

6,5

8,1

4,9

4,7

       Eksport usług

1,9

3,4

3,7

7,6

9,9

7,2

6,8

5,6

5,0

Import towarów i usług

2,1

4,1

4,7

6,6

10,3

7,7

9,2

5,8

5,5

      Import towarów

2,9

3,8

5,1

7,0

11,1

8,5

9,1

5,8

5,6

      Import usług

-3,0

6,2

2,3

4,2

5,9

3,0

5,4

5,7

5,0

Bilans płatniczy

Saldo na rachunku bieżącym w mln EUR

1.594

2.179

1,760

2.224

3.077

2.593

2.348

2.398

2.289

-udział w PKB w %

4,4

5,8

4,5

5,5

7,2

5,7

4,9

4,7

4,3

Saldo handlu zagranicznego

2.440

2.878

3.406

3.787

4.280

3.807

3.630

3.582

3.496

-udział w PKB w %

6,7

7,7

8,8

9,4

10,0

8,3

7,5

7,0

6,5

Popyt krajowy (wzrost realny)

Popyt krajowy, w tym:

-3,6

1,1

2,3

3,6

1,5

3,4

3,1

2,5

2,0

-konsumpcja indywidualna

-4,1

1,9

2,3

3,9

1,9

3,4

3,4

2,7

2,2

- konsumpcja publiczna

-2,1

1,2

2,4

2,7

0,5

3,2

2,2

1,7

1,4

-inwestycje w środki trwałe

3,2

1,1

-1,6

-3,7

10,7

9,4

6,8

6,8

7,0

 

CENY

Inflacja (koniec roku)

0,7

0,2

-0,5

0,5

1,7

1,4

2,3

2,2

2,3

Inflacja (średnioroczna)

1,8

0,2

-0,5

-0,1

1,4

1,7

1,8

2,0

2,3

Dane źródłowe: SURS, BS, ECB; przeliczenie i prognoza UMAR.

                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Handel zagraniczny

W ostatnich latach wymiana handlowa Słowenii stale rosła.  Po wzrostach na poziomie 3-4% w 2016 r. rok 2017 przyniósł wartości dwucyfrowe tj. 13,1% w imporcie (28,2 mld €) oraz 14,2% w eksporcie (27,5 mld €). W tym okresie nadwyżka wyniosła EUR 658.8 mln €.

Pozytywne trendy utrzymały się również w 2018 r. Jednak w porównaniu do dwóch ostatnich lat, szczególnie całego 2017 r. i pierwszej połowy 2018 r., wzrost eksportu i importu w ostatnim kwartale 2018 r. był umiarkowany.

Trend wzrostowy utrzymał się w 2019 r. W tym czasie, w porównaniu z rokiem poprzedzającym eksport wzrósł o 8,5% zaś import 10,9%. W grudniu 2019 r. w porównaniu z grudniem 2018 r. wartość eksportu była o 4.1% wyższa (2,3 mln €) z kolei po stronie importu odnotowano wzrost o 11,2% do poziomu 2,7 mld €. Odnotowany w tym miesiącu deficyt na poziomie 365,5 mln € był rekordowy dla całego roku (deficyt odnotowano również w kwietniu, lipcu, sierpniu, wrześniu oraz październiku). Również w skali całego roku, w przeciwieństwie do lat poprzednich, odnotowano deficyt na poziomie 563,5 mln €. Z kolei porównując do średniej wartości dla roku poprzedzającego eksport był o 8,6% niższy zaś import o 5,7% wyższy.

Wartość wymiany towarowej w samym grudniu była wyższa zarówno w odniesieniu do krajów UE jak i państw poza unijnych. W tej drugiej grupie wzrosty były bardziej dynamiczne (12,6% w eksporcie i 43,7% w imporcie). Słowenia w ubiegłym roku wygenerowała 73,7% ogółu eksportu i 73,0% wartości importu  w wymianie z krajami unijnymi. W obu przypadkach ten udział był o 4-5 pp. niższy aniżeli przed rokiem. W obydwu kategoriach partnerów zagranicznych (unijni i pozaunijni) odnotowano deficyt.

Aktualnie eksport słoweński odpowiada za 89% PKB tego kraju przy czym 34 mld euro stanowi eksport towarów zaś 9 mld to eksport usług. W tej ostatniej kategorii największą rolę odgrywają usługi turystyczne (35%), transportowe (30%) i pozostałe usługi dla biznesu  (16%).

Najważniejsze towary w słoweńskim eksporcie i imporcie:

W 2019 największymi pozycjami po stronie eksportu i importu były samochody osobowe oraz wyroby medyczne i farmaceutyczne.

Eksport Słowenii (dziesięć głównych pozycji)

Kod PCN

Nazwa

Udział %

I-XII 2018

I-XI.2019

3004

leki złożone przygotowane do sprzedaży detalicznej

8,9%

13,3%

8703

samochody osobowe

10,7%

10%

2710

oleje ropy naftowej

3,8%

3,8%

8708

części i akcesoria samochodów

3,3%

3%

8512

elektryczny sprzęt oświetleniowy i sygnalizacyjny

1,6%

1,6%

2716

energia eklektyczna

1,3%

1,2%

8431

części do łodzi i pojazdów budowlanych

1,0%

1%

4011

nowe opony pneumatyczne

1,1%

1%

8516

urządzenia elektrotermiczne domowe (grzałki, suszarki, żelazka, itp.)

1,1%

1%

9401

meble do siedzenia i ewentualnie do spania oraz ich części

1,0%

1%

Import do Słowenii (dziesięć głównych pozycji)

Kod PCN

Nazwa

Udział w %

I-XII 2018

I-VII 2019

3004

leki złożone przygotowane do sprzedaży detalicznej

4,5%

9,8%

2710

oleje ropy naftowej

6,8%

7,2%

8703

samochody osobowe

6,4%

6%

8708

części i akcesoria samochodów

3,4%

3%

2716

energia elektryczna

1,1%

1,4%

8517

aparaty telefoniczne

1,3%

1,1%

2933

Związki heterocykliczne z atomami azotu

-

1,1%

8544

drut izolowany, kable

1,0%

0,9%

2711

gaz ziemny (mokry) i pozostałe węglowodory gazowe

-

-

8704

samochody ciężarowe

1,5%

1,37%

7601

aluminium nieobrobione

0,97%

-

3002

krew ludzka i zwierzęca oraz produkty pochodne

-

1%

 

W pierwszych 11 miesiącach 2019 r najważniejszymi partnerami handlowymi Słowenii w eksporcie były następujące kraje: Niemcy (18,9%), Włochy (11,6%), Chorwacja (8,6%), Austria (6,8%), Szwajcaria (6,7%); w imporcie: Niemcy (16,1%), Włochy (14,0%), Austria (10%), Szwajcaria (8,6%), Chorwacja (5,0%). Po 2000 r. pozostają one tradycyjnie najważniejszymi partnerami zagranicznymi Słowenii. W tym okresie Polska była 7 partnerem po stronie eksportu (udział 2,9%)  oraz 10 po stronie importu (udział 2,7%).Inwestycje

Od 2017 r. Słowenia odnotuje wzrosty w nakładach inwestycyjnych. Rosły one we wszystkich kwartałach 2017 i 2018 r.. W pierwszym i trzecim kwartale inwestycje brutto wzrastały (odpowiednio o 0,7% i 4,4%), podczas gdy w drugim kwartale odnotowano spadek 0,7%. Nakłady brutto w tym czasie rosły, jednak w coraz niższym tempie (od 10% do 1,2%). W III kwartale negatywny wpływ na nakłady brutto na środki trwałe miały inwestycje w budownictwo niemieszkalne, które odnotowały spadek o 3,3%. W przypadku inwestycji na środki transportu  spadek wyniósł 6,9%. Rosły z kolei inwestycje w maszyny i urządzenia 4,3% oraz w budownictwie mieszkalnym 9,7%. Pomimo zauważalnego wzrostu w ostatnich latach poziom inwestycji w Słowenii z udziałem w PKB kraju poniżej 20 % nadal pozostaje  o prawie 40% niższy aniżeli przed kryzysem.

Inwestycje zagraniczne

Na koniec 2018 r. skumulowana wartość słoweńskich BIZ poza granicami kraju wyniosła 6,1 mld € co oznacza wzrost o 1,6% w ciągu 12 miesięcy. Ok 25% inwestycje to nakłady firm słoweńskich posiadających zagranicznych udziałowców. Inwestycje kapitałowe odpowiadały za 77,7% wychodzących BIZ. Zagraniczne formy z udziałem kapitału słoweńskiego wygenerowały w 2018 r. zysk na poziomie 183 mln € . Średni zwrot z zagranicznych BIZ wyniosły w tym okresie 2,9% co jest wartością wyższa od średniej w okresie2010-2017 (2,2%). Pięć kluczowych dla słoweńskiego kapitału rynków to cztery kraje byłej Jugosławii, gdzie trafiło 63,1% inwestycji oraz Federacja Rosyjska. Największe inwestycje dotyczyły przemysłu ponad 70% inwestycji trafiało do partnerskich firm zagranicznych działających w tej samej branży co dawca kapitału. Na koniec 2018 r. skumulowanych wartość napływających do Słowenii BIZ stanowiła 15,2 mld euro tj. 33,1% PKB tego kraju. Znakomita większość tych środków to nakłady kapitałowe oraz reinwestowane zyski (ponad 13,8 mld euro). Wg ostatnich dostępnych danych 32,9% inwestycji dotyczyło sektorów przemysłowych, 59,9% usług zaś 1,6% sektora budowlanego. W tej pierwszej grupie najważniejsze sektory to farmaceutyka i chemiczny odpowiedzialne za ponad 11% inwestycji. W sektorze usług największy napływ kapitału odnotowano w handlu hurtowym i detalicznym oraz usługach naprawczych środków transportu.

W Słowenii najwięcej inwestują kraje UE odpowiadające za 83,9% FDI napływających do Słowenii. Do największych inwestorów zagranicznych należą Austria (24,0% ogółu inwestycji), Luksemburg (13,7%), Szwajcaria (10,5%) Niemcy (9,08,4%), Włochy (7,9%) oraz Holandia (7,8%).  . Austriacy najwięcej zainwestowali w przemysł (26,6% inwestycji), handel i usługi naprawcze środków transportu (25,7%) usługi finansowe i ubezpieczeniowe (17,4%). W przypadku kapitału z Luksemburga największym zainteresowaniem cieszyły się usługi finansowe i ubezpieczeniowe (44,5%), przemysł (26,5%) oraz ICT (17%). W ujęciu terytorialnym inwestycje skumulowały się w centralnej części kraju. Do największych inwestycji zagranicznych w Słowenii zaliczyć należy fabrykę Renault oraz zakup udziałów w Lek przez Novartis. W 2018 r. największy projekt inwestycyjny zrealizowała firma Magna (AT).

Otwarcie się na kapitał zagraniczny i sprzedaż udziałów największych słoweńskich firm (Mercator, Telekom, Nowy Bank Lublański i Browar Lasko) są w Słowenii tematem dyskusji i konfliktów politycznych. Kolejne rządy podejmują próby prywatyzacji należących do Skarbu Państwa największych firm – odwlekanie decyzji powoduje zniechęcenie inwestorów i spadek wartości oferowanych akcji (według wstępnych ocen opóźnienie z powodów politycznych sprzedaży akcji Mercatora, wiązało się ze stratą dla budżetu w wysokości 300 mln EUR).

Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze gospodarczym

Słowenia jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych:

  • Inicjatywa Środkowoeuropejska (ISE), 1992
  • Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), 1992
  • Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO), 1992
  • Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF), 1993
  • Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD), 1993
  • Światowa Organizacja Handlu (WTO), 1995
  • Organizacja do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO)
  • Południowoeuropejska Inicjatywa Współpracy (SECI)
  • Unia Europejska, 1.05.2004
  • OECD, 1.06.2010

Stosunki gospodarcze z Unią Europejską

Członkostwo Słowenii w UE było jednym z priorytetów polityki zagranicznej tego kraju. Słowenia złożyła wniosek o członkostwo 10 czerwca 1996 r. Negocjacje akcesyjne rozpoczęły się w 1998 r. i zakończyły w 2002 r. ustaleniem terminu akcesji na 1.5.2004 r. Słowenia jako pierwszy z nowych krajów członkowskich kierowała pracami Unii od 1 stycznia 2008 r.

Sytuacja gospodarcza i fiskalna Słowenii po wstąpieniu do UE była na tyle dobra, że już w czerwcu 2004 r. podjęła decyzję o wejściu do systemu ERM-II i wprowadzeniu EURO po spełnieniu wymagań konwergencji. Euro jest oficjalną walutą w Słowenii od 1.1.2007 r.

Dwustronna współpraca gospodarcza

Gospodarcze umowy dwustronne

Polska i Słowenia są członkami UE, co dodatkowo pozytywnie oddziałuje na dynamikę współpracy handlowej pomiędzy krajami i poszerza ją o obszar usług, kapitału i swobodnego przepływu pracowników. Członkostwo pozytywnie wpływa na dalsze zacieśnianie więzi między gospodarkami - zachęca polskich przedsiębiorców do aktywniejszych działań na rynku kraju urzędowania, a ułatwienia wprowadzane przez rząd RS w obszarze prawa gospodarczego i prowadzenia działalności gospodarczej powinny w przyszłości zaowocować tworzeniem spółek z partnerami słoweńskimi czy nawiązywaniem bliższych więzi kooperacyjnych.

Systematycznie rośnie również zainteresowanie polskich firm świadczeniem usług w Słowenii.

Traktat Akcesyjny ze Wspólnotami Europejskimi i ich krajami członkowskimi, który wszedł w życie w dniu 1.05.2004 r. posiada podstawowe znaczenie dla całokształtu współpracy gospodarczej i wymiany handlowej między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tym ze Słowenią. Utrzymano w mocy te polsko-słoweńskie umowy międzynarodowe, które nie pozostają w kolizji z acquis communautaire, pozostałe zaś zostały wypowiedziane.

Nadal obowiązują umowa w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji (Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1119) oraz umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (Dz.U. 1998 nr 35 poz. 198 ). W 2004 r. weszła w życie Umowa między Rządem RP a Rządem Republiki Słowenii o transporcie morskim, a w 2005 r. podpisano Umowę między Rządem RP a Rządem Rep. Słowenii o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych.

Dwustronna wymiana handlowa

Członkostwo Polski i Słowenii w UE zdynamizowało współpracę handlową, a wzajemne obroty zwiększały się w ostatnich latach o kilkanaście procent rocznie.

Dzięki silnemu ukierunkowaniu słoweńskiej gospodarki na eksport polsko-słoweńska współpraca gospodarcza, szczególnie B2B, rozwija się dynamicznie, przy czym trudniejszą sytuację mają polscy producenci wyrobów konsumpcyjnych, którzy muszą konkurować na coraz bardziej nasyconym słoweńskim rynku, gdzie wzrost konsumpcji wewnętrznej jest niewielki. Pomimo tego, iż kraje nie są zbyt blisko powiązane kapitałowo to wzajemne obroty handlowe systematycznie rosną. Po niewielkim załamaniu w 2009 r. wymiana handlowa powróciła do poziomu przed kryzysem, a w kolejnych latach systematycznie rosła.

W 2019 r. utrzymały się pozytywne trendy w słoweńskim handlu zagranicznym i we współpracy z Polską, w szczególności po stronie słoweńskiego eksportu.

W 2019 r. na polski eksport do Słowenii bardzo negatywnie wpłynęła tzw. „afera polskie mięso”, która spowodowała kryzys wizerunkowy polskiej żywności eksportowanej do Słowenii i w efekcie znaczący spadek jej eksportu. Słoweńscy producenci wykorzystali aferę do utrudniania życia importerom polskich produktów spożywczych (różne naciski, np. przedłużanie kontroli, negatywne informacje w mediach) i negatywnej kampanii wśród konsumentów.

W oparciu o dane systemu INSIGOS Słowenia jest dla Polski w 2019 r. 32 partnerem w eksporcie (utrzymanie pozycji, 15 w UE – awans o jedno miejsce) i 38 w imporcie (spadek o 3 miejsca, 18 w UE – spadek o 3 pozycje).

W 2019 r. polsko-słoweńska wymiana towarowa spowolniła, a po latach dynamicznego wzrostu eksportu, który w 2019 r. osiągnął rekordową wartość 935 mln euro i dodatnim saldzie w obrotach, które wyniosło 94,2 mln euro polski eksport do Słowenii spadł o 2,9%, jego wartość w 2019 r. wyniosła 908,21 mln euro. W analogicznym okresie import ze Słowenii wzrósł o 8% i wyniósł 904,23 mln euro. Łącznie obroty wyniosły 1.812,44 mln euro (wzrost o 2,3 proc). W okresie 2019 r. utrzymało się niewielkie dodatnie saldo, które wyniosło 4 mln euro. Polska pozostaje szóstym najważniejszym rynkiem eksportowym Słowenii, a Polska jest dziesiątym najważniejszym dostawcą na słoweński rynek.

Struktura polskiego eksportu uległa w ostatnich latach zasadniczej zmianie: od przewagi surowców do coraz większego udziału towarów przetworzonych. Coraz więcej sprzedajemy też żywności. Eksport polskich artykułów rolno-spożywczych do Słowenii systematycznie rośnie – konkurencyjność cenowa i dobra jakość polskich produktów w świetle zmian zachowania konsumentów słoweńskich otwierają nowe możliwości wzrostu również w tym roku.

Afera wizerunkowa polskiego mięsa bardzo negatywnie wpłynęła na pozycję Polski jako dostawcy towarów rolno-spożywczych w słoweńskim imporcie (w 2018 r. udział Polski w słoweńskim imporcie towarów rolno-spożywczych ogółem wyniósł 4,1 proc., w niektórych grupach przekracza 10 proc.: żywność różna oraz przetwory z warzyw i owoców.) W okresie 2019 r. wartość eksportu towarów rolno-spożywczych spadła o prawie połowę osiągając 48 mln euro (w 2018 r. w strukturze polskiego eksportu do Słowenii udział towarów rolno-spożywczych osiągnął 15 proc. i wartość 130 mln euro).

Dobra opinia w Polsce o firmach słoweńskich, stale rosnąca znajomość oferty gospodarczej i turystycznej Słowenii pozytywnie wpływa na stosunek Polaków do Słoweńców. Prywatne inicjatywy, wspierają aktywność słoweńskich przedsiębiorców na polskim rynku oraz promują walory turystyczne Słowenii (min. klub biznesowy Triglav Rysy, czy portal visitslovenia.pl), co bezpośrednio przekłada się na liczbę polskich turystów odwiedzających Słowenię.

Według danych INSIGOS wymiana towarowa Polski ze Słowenią w 2018 r. wyniosła 1.772,2 mln EUR, w tym polski eksport do Słowenii 935 mln EUR, a import 837,2 mln EUR.

 

2015

2016

2017

2018

2019

Dynamika 2018/

 2019

Eksport

628,3

683,1

801

935

908,2

97,1%

Import

638,1

631,3

749,6

837,2

904,2

108%

Obroty

1.266,4

1.314,4

1.550,7

1.772,2

1.812,4

102,3%

Saldo

-9,7

51,8

51,4

97,9

3,98

 

(dane INSIGOS)

Kod

PCN

EKSPORT DO SŁOWENII w 2019 r. (I-XI)

Udział w %

2402

Cygara, nawet z obciętymi końcami, cygaretki i papierosy, z tytoniu lub namiastek tytoniu:

4,9%

8708

Części i akcesoria do pojazdów samochodowych objętych pozycjami od 8701 do 8705:

4,5%

3004

Leki (z wyłącz. wyr. z poz. 3002, 3005 l. 3006) złożone z prod. zmieszanych l. nie, do celów profilaktycznych l. terapeut. , w opak. l. do sprzed. detalicznej:

3,6%

8703

 

Samochody i pozost. pojazdy siln. przeznaczone do przewozu osób (inne niż obj. poz. 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi i wyścigowymi:

3,2%

8537

Tablice, panele, konsole, pulpity, szafy wyposażone w => 2 urządzenia objęte poz. 8535 lub 8536, służące do elektr. sterowania lub rozdziału energii elektr.:

3,2%

8704

Pojazdy silnikowe do transportu towarów

3,1%

4011

Opony pneumatyczne, nowe, gumowe:

2,6%

9403

Meble inne niż w pozycjach 9401 i 9402 i ich części:

2,2%

7408

Drut miedziany

1,9%

8701

Ciągniki (inne niż ciągniki objęte pozycją 8709):

1,6%

 

Kod

PCN

IMPORT ZE SŁOWENII w 2019 r. (I-XI)

Udział w %

3004

Leki (z wyłącz. wyr. z poz. 3002, 3005 l. 3006) złożone z prod. zmieszanych l. nie, do celów profilaktycznych l. terapeut. , w opak. l. do sprzed. detalicznej:

21,7%

8703

Samochody i pozost. pojazdy siln. przeznaczone do przewozu osób (inne niż obj. poz. 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi i wyścigowymi:

4,9%

8516

Podgrzewacze do wody i grzałki nurnikowe, elektr.; aparatura do ogrzewania, elektr.; urządzenia elektrotermiczne; oporowe elementy grzejne inne niż w poz. 8545:

3,9%

8501

Silniki elektryczne i prądnice (z wyłączeniem zespołów prądotwórczych):

3,4%

8708

Części i akcesoria do pojazdów samochodowych objętych pozycjami od 8701 do 8705:

2,0%

8481

Krany, kurki, zawory i podobna armatura do rur, płaszczy kotłów, zbiorników, kadzi lub podobnych, włączając zawory redukcyjne i sterowane termostatycznie:

2,0%

7225

Wyroby walcowane płaskie z pozostałej stali stopowej ginw., o szerokości 600 mm lub większej:

1,7%

8509

Elektromechaniczny sprzęt gospodarstwa domowego z własnym silnikiem elektrycznym:

1,6%

4011

Opony pneumatyczne, nowe, gumowe:

1,6%

8483

Wały napęd. i korby; obudowy łożysk i łożyska ślizg.; mech. i przekł. zębate; skrzynie przekł. i pozost. ukł. zmieniające prędkość; koła zamach.; sprzęgła itp.:

1,5%

Według słoweńskich danych statystycznych (www.stat.si) struktura jest zbieżna, dodatkowo w strukturze 10 najważniejszych towarów po stronie słoweńskiego eksportu do Polski wymieniany jest papier i karton oraz związki heterocykliczne.

Podkreślić należy, iż po wejściu obu krajów do UE współpraca na wszystkich szczeblach staje się jeszcze intensywniejsza i jeszcze bardziej wszechstronna. Na marginesie spotkań unijnych mają miejsce spotkania nieformalne, które zastępują oficjalne, urzędowe wizyty międzypaństwowe.

W strategii internacjonalizacji słoweńskiej gospodarki do 2020 r. Polska odgrywa ważną rolę, jako jeden z kluczowych rynków, na który ukierunkowane zostaną środki przeznaczone na promocję słoweńskiej gospodarki.

Dobre dalsze perspektywy rozwoju wskazują również analitycy Izby Gospodarczej, którzy zakwalifikowali Polskę, jako jeden z najbardziej perspektywicznych rynków w 2019 r. dla słoweńskich eksporterów. Pogorszenie sytuacji gospodarczej Niemiec, najważniejszego partnera handlowego Słowenii wraz ze spowolnieniem dynamiki eksportu spowodowało obniżenie prognozy wzrostu PKB do 2,8 proc.  Słowenii pozostaje rynkiem stwarzającym duże szanse dla polskich eksporterów i inwestorów – bezrobocie jest na rekordowo niskim poziomie (7,7 proc.), a wynagrodzenia dynamicznie rosną (4,6 proc. wzrost).

Wzajemne inwestycje

Słoweńskie firmy postrzegają Polskę jako dogodne miejsce do inwestowania, jednak jej znaczenie spadło w związku z bardzo dynamiczną ekspansją kapitałową Słowenii w krajach byłej Jugosławii. Po wysokich inwestycjach słoweńskich firm w Polsce od 2004 r. maleje znaczenie naszego kraju, jako interesującego miejsca do inwestowania. Wynika to z interesów gospodarczych firm słoweńskich, które koncentrują się na ekspansji na rynki krajów byłej Jugosławii (gdzie ulokowanych jest ponad 70 proc, słoweńskich inwestycji zagranicznych).

Polska zajmuje 5 miejsce w UE pod względem wartości słoweńskich inwestycji zagranicznych i 11 pozycję w słoweńskich inwestycjach zagranicznych po Serbii, Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Rosji, Macedonii, Niemczech, Austrii, Cyprze, Libii, Czarnogórze, Niderlandach.

Łączna wartość bezpośrednich słoweńskich inwestycji zagranicznych wyniosła na koniec 2016 r. 5,7 mld EUR, a łączna wartość słoweńskich bezpośrednich inwestycji w Polsce na koniec 2016 roku wyniosła wg. Banku Słowenii 66,4 mln EUR, a wg. NBP 62,9 mln EUR, co stanowiło 0,004% inwestycji zagranicznych w Polsce ogółem i plasowało Słowenię na 33. miejscu wśród największych inwestorów (wg. danych NBP). Łączna wartość polskich inwestycji wg. Banku Słowenii na koniec 2016 r. wyniosła 25,7 mln euro.

We wrześniu 2010r. w Łodzi nową fabrykę uruchomiła w Polsce firma ARMETON (fabrykę posiada również we Wrocławiu) zajmującą się produkcją obciążników do pralek. W marcu 2011 r. wmurowano kamień węgielny pod budowę nowoczesnej fabryki leków Polfy-Łódź S.A. w ŁSSE w Konstantynowie Łódzkim. Koszt inwestycji współfinansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego wyniósł na 44 mln. zł., fabryka działa od maja 2013 r..

Najważniejsi inwestorzy, firmy LEK i KRKA pochodzą z sektora farmaceutycznego. Firma LEK zainwestowała w Polsce 40 mln EUR. Posiada zakład farmaceutyczny w Pruszkowie - Lek Polska Sp. z o.o., firma przejęła także Zakład Farmaceutyczny ARGON S.A. w Łodzi. W maju 2004 r. otwarto Centrum Produkcyjno – Logistyczne LEK w Strykowie k/Łodzi. Wg informacji inwestora wartość inwestycji w Strykowie wynosi 70 mln EUR. KRKA posiada fabrykę leków w Warszawie. Wartość inwestycji wynosi 20 mln EUR. Nową inwestycję planuje również słoweńska huta szkła Steklarna Hrastnik (w wysokości 46 mln euro, w SSE w Działowie).

W 2015 i 2016 roku w Słowenii zainwestowało kilka polskich firm, znacząco zwiększając obecność polskiego kapitału i wizerunek Polski, jako liczącego się kraju europejskiego oraz ważnego partnera gospodarczego Słowenii. Po zintensyfikowaniu przez Słowenię program prywatyzacji, opracowaniu plan sprzedaży i strategii zarządzania majątkiem Skarbu Państwa, polscy inwestorzy aktywniej zainteresowali się tym rynkiem, niestety, niektórzy z nich natrafili na poważne problemy przy finalizacji transakcji (głównie na poziomie przedsiębiorstw, z powodu oporu związków zawodowych czy akcjonariuszy mniejszościowych). Z inwestycji wycofali się Tesla Holding (Material Adverse Effect przy przejmowaniu Gorenje Surovina) i ABRIS CAPITAL (dokapitalizacja producenta materiałów higienicznych spółki akcyjnej PALOMA). 

W 2015 r. transakcje prywatyzacyjne sfinalizowało kilka innych polskich firm zainteresowanych obecnością w Słowenii: Linetech nabył 100% akcji słoweńskiej spółki Adria Airways Tehnika (AAT). Przejęta spółka – jest jednym z wiodących podmiotów w branży MRO w Europie Środkowej – specjalizuje się w obsłudze Airbusów oraz Bombardierów.

Sukcesem zakończyło się przejęcie przez Fundusz Innova Capital Grupy Trimo z siedzibą w Trebnje, co umożliwiło zyskanie dostępu do bardzo atrakcyjnego europejskiego rynku kompletnych rozwiązań w zakresie budynków stalowych, dachów, fasad, jednostek modułowych i systemów dźwiękoszczelnych.

W 2013 r. swoją spółkę w Słowenii otworzył największy producent i dystrybutor obuwia CCC, który ma w tym kraju już dwanaście swoich sklepów. Po przejęciu przez Obrico (z siedzibą w Zagrzebiu) polskiej firmy dystrybucyjnej NAVO również Słoweńcy liczą na łatwiejszy dostęp do rynku handlu detalicznego i FMCG w Polsce.

W I półroczu 2016 r. za 2,5 mln euro Aluform, członek Grupy Kęty zakupił producenta Aha Emmi przetwórcę aluminium. We wrześniu 2016 r. fundusz Enterprise Investors sfinalizował przejęcie słoweńskiej sieci sklepów Intersport.

Z drugiej strony słoweńskie firmy interesują się ofertą GPW - w dniu 11 maja 2011 r. na parkiecie GPW w Warszawie zadebiutował drugi, co do wielkości bank słoweński Nova KBM, a od maja 2012 r. notowane są akcje farmaceutycznego giganta KRKI. W 2013 r. na parkiecie GPW notowane są akcje największego producenta AGD – GORENJE. Wejście na GPW rozważają również inne słoweńskie firmy. Słaba płynność na lokalnej, Lublańskiej giełdzie i dobre wyniki polskiej giełdy wsparte promocją na rynku słoweńskim przyczyniają się do umacniania pozycji GPW w Warszawie jako lidera rynków finansowych w regionie i pomostu inwestycyjnego pomiędzy Wschodem i Zachodem.

Współpraca regionalna

Systematycznie zacieśniają się więzi pomiędzy słoweńskimi i polskimi regionami, które nawiązują współpracę jako miasta partnerskie w oparciu o wspólne interesy i powiązania gospodarcze. Taka zinstytucjonalizowana współpraca rozwija się pomiędzy Nowo Mesto i Toruniem, które obchodziły właśnie pięciolecie swojej współpracy, oraz Nową Goricą i Zgorzelcem. Otwartym na współpracę miastem jest Kranj. List intencyjny ws. współpracy podpisały również Kalisz i Ptuj, które od 2011 realizują liczne, wspólne projekty. Podczas Forum Inwestycyjnego i Gospodarczego 27 marca 2017 r. i umowę partnerską o współpracy podpisały Międzyzdroje i Izola.

Współpraca samorządów gospodarczych

Słoweńska Izba Gospodarcza i Krajowa Izba Gospodarcza od lat współpracują na płaszczyźnie dwustronnej i międzynarodowej. W ramach prowadzonych działań organizowane są misje przedsiębiorców, udział w targach, indywidualne spotkania w ramach sekcji i izb regionalnych oraz współpraca na forum międzynarodowym w ramach Eurochambers oraz ICC. W 2012 roku Izby obchodziły 20-lecie swojej współpracy. W grudniu 2013 r. Izba Gospodarcza Słowenii zorganizowała kolejną misję gospodarczą do Polski, w której uczestniczyło 15 słoweńskich przedsiębiorców. W 2013 r. odbyła się branżowa misja gospodarcza przedstawicieli polskiego przemysłu obronnego do Słowenii (czerwiec) i słoweńskich firm z branży obronności i wyposażenia specjalnego do Polski (kwiecień).

Organizacje pracodawców słoweńska ZDS i polska PKPP Lewiatan współpracują w ramach konfederacji pracodawców BUSINESSEUROPE.

W 2011 roku współpracę nawiązały również stowarzyszenie Lewiatan oraz CEED (Środkowoeuropejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców) zrzeszające firmy MSP z regionu Europy Południowej. W maju 2012 r. w Warszawie odbyła się regionalna konferencja współorganizowana przez tych partnerów.  

Polski Związek Rzemiosła współpracuje z Słoweńską Izbą Rzemiosła i Małych przedsiębiorstw w ramach Europejskiej Unii Rzemiosła, Małych i Średnich Przedsiębiorstw (UEAPME).

Współpracują ze sobą Związek Banków Polski oraz Stowarzyszenie Banków Słoweńskich (ZBS).

W 2009r. memorandum o współpracy podpisały Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ) oraz słoweńska Agencja Przedsiębiorczości i Inwestycji Zagranicznych (SPIRIT), które wraz z innymi agencjami w regionie w 2011 roku rozpoczęły z inicjatywy JAPTI (teraz SPIRIT) wspólne działania na rzecz promocji Europy Środkowej w świecie. 

Dostęp do rynku

Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług

Brak systemowych barier dostępu do rynku (oba kraje są członkami UE).

Po stronie barier w polskim eksporcie do Słowenii należy jednak wymienić nienajlepszą, choć ulegającą systematycznej poprawie, znajomość polskiej oferty eksportowej oraz nierozpoznawalność Polski jako producenta dobrych artykułów konsumpcyjnych. Wizerunek Polski ulega znaczącej poprawie od 2008 r., jednak w dalszym ciągu statystyczny Słoweniec nie postrzega Polski jako producenta szerokiej gamy produktów konsumpcyjnych i przemysłowych o znakomitym wzornictwie i jakości. Polskie firmy mają natomiast dobrą opinię, jako kooperanci firm słoweńskich w różnych dziedzinach, co często jest wstępnym etapem uruchomienia procesu eksportu.

Dzięki stabilnej sytuacji polskiej gospodarki, która uniknęła kryzysu oraz prowadzonym działaniom promocyjnym wizerunek naszego kraju od 2009 roku uległ znaczącej poprawie i coraz częściej postrzegani jesteśmy jako synonim stabilności, przedsiębiorczości i dobrej jakości.

Obywatele polscy chcący założyć we Słowenii działalność na zasadzie samozatrudnienia mogą spotkać się z problemami rejestrując firmę, jednak wynikają one głównie z nieznajomości języka słoweńskiego, prawodawstwa i procedur stosowanych przez administrację. Od 2010 roku procedury zakładania przedsiębiorstw zostały znacząco uproszczone, a założenie firmy jest bezpłatne. Uruchomiony został portal internetowy www.data.si, za pośrednictwem którego możliwe jest dokonanie większości procedur związanych z rejestrację przedsiębiorstwa.

Dyscyplina płatnicza potwierdza zasadność sprawdzania wiarygodności płatniczej słoweńskich partnerów oraz właściwego zabezpieczania należności. Ogólne informacje nt. firm słoweńskich (podstawowe wyniki i wskaźniki finansowe, blokady na rachunkach, trwające postępowania sądowe, postępowania układowe lub naprawcze oraz upadłościowe) można uzyskać zwracając się do ambasady lub korzystając z serwisu AJPES (Agencja Republiki Słowenii ds. Ewidencji i Usług Publicznych) www.ajpes.si po bezpłatnej rejestracji.

Dostęp do rynku pracy

W Republice Słowenii nie stosuje się żadnych ograniczeń w dostępie do rynku pracy wobec obywateli Polski. Oznacza to, że mogą oni ubiegać się o pracę na tych samych zasadach, co obywatele Słowenii.
Od dnia 1 maja 2004 roku pobyt obywateli polskich w nowych krajach UE, który nie przekracza 90 dni, nie wymaga legalizacji. W przypadku pobytu dłuższego niż 3 miesiące należy wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na pobyt do właściwego ze względu na miejsce pobytu urzędu, będącego odpowiednikiem urzędu wojewódzkiego. W urzędzie należy przedstawić m. in. dowód tożsamości, dowód ubezpieczenia zdrowotnego, fotografie, a także – w przypadku nie podjęcia pracy - oświadczenie o posiadaniu wystarczających środków finansowych.Formy spółek, które przewiduje prawo słoweńskie: osoba fizyczna prowadząca własną działalność gospodarczą, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, publiczna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka europejska, spółka cywilna i spółka komandytowa.

Urząd ds. Zatrudnienia realizuje programy aktywnej polityki zatrudnienia oraz pomaga bezrobotnym w poszukiwaniu odpowiedniej pracy.

Niepubliczne agencje zatrudnienia muszą posiadać certyfikat wydawany przez Ministerstwo Pracy, Rodziny, Spraw Społecznych i Równych Szans. Agencje zatrudnienia działające na terenie Słowenii nie mają prawa pobierać jakichkolwiek opłat za pośrednictwo od osób poszukujących pracy. Listę certyfikowanych agencji zatrudnienia Ministerstwo publikuje na swojej stronie internetowej w formie pliku.

Kwestie umów o pracę i stosunku pracy reguluje ustawa o Ustawa o stosunku pracy (Zakon o delovnih razmerjih). Umowa o pracę jest obowiązkowa i musi zostać zawarta w formie pisemnej. Pracownik może zostać zatrudniony na czas określony lub nieokreślony, w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin. Okres próbny - jeżeli takowy jest przewidywany - musi zostać określony w umowie. Pracodawca ma obowiązek zgłoszenia pracownika do systemu ubezpieczeń (zdrowotne, emerytalne, inwalidzkie).

Pracodawca ma obowiązek zgłoszenia faktu zatrudnienia pracownika oraz zgłoszenia go do ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego oraz ubezpieczenia od bezrobocia w ciągu 8 dni od podjęcia przez niego zatrudnienia. Pracodawca musi także przedstawić pracownikowi kserokopię tego zgłoszenia. Prawodawstwo słoweńskie przewiduje także inne rodzaje zatrudnienia – umowy cywilnoprawne.

Czas pracy
Czas pracy przy zatrudnieniu na pełny etat wynosi maksymalnie 40 godzin tygodniowo (min. 36) włącznie, w większości przedsiębiorstw, z półgodzinną płatną przerwą na posiłek w ciągu dnia. Godziny pracy mogą być maksymalnie zwiększone o 8 godzin tygodniowo, 20 godzin w miesiącu i 170 godzin podczas roku. Liczba godzin nadliczbowych może być większa (maks. 230 godzin w roku) w niektórych sektorach (np. opieka zdrowotna), za zgodą pracownika. Musi to być jednak dopuszczone w układzie zbiorowym dla danego sektora lub zawodu.

Urlop wypoczynkowy
Pracownicy mają prawo do urlopu, w wymiarze przynajmniej 4 tygodni po przepracowaniu roku niezależnie od wymiaru czasu pracy. Dalsze kryteria są wyszczególnione w układach zbiorowych i wewnętrznych regulacjach przedsiębiorstwa. Pracownicy, których stanowisko pracy jest szczególnie wymagające lub którzy przekroczyli wiek 50 lat, mają prawo do dłuższych urlopów. Prawo do urlopu wypoczynkowego, wraz z prawem do dodatku wypoczynkowego (w wysokości co najmniej minimalnej pensji krajowej) nabywa się po 6 miesiącach nieprzerwanego zatrudnienia.

Nabywanie i wynajem nieruchomości

Nabywanie nieruchomości przez obywateli UE jest wolne od jakichkolwiek ograniczeń, z wyjątkiem nieruchomości mających znaczenie dla obronności, ochrony środowiska oraz zabytków. Obywatele UE są zobowiązani do wypełnienia wniosku o nadanie nr EMSO (odpowiednik PESEL) i davcne stevilke (NIP), które są podstawą wpisu do księgi wieczystej.

Ceny nieruchomości w Słowenii są wysokie i zróżnicowane w zależności od regionu. Ich zestawienie oraz oferty publikowane są na portalu www.slonep.net.

W przypadku wynajmu nieruchomości przez obywateli UE nie ma żadnych ograniczeń. Obcokrajowcy muszą mieć uregulowany formalny status (zezwolenie na pobyt, zezwolenie na pracę).

Właściciele nieruchomości opłacają za użytkowanie gruntów tzw. „nadomestilo za uporabo stavbnega zemljisca” które naliczane jest przez gminy i stanowi ich dochód. Rząd rozpoczął procedury związane z wprowadzeniem podatku od nieruchomości naliczanego na podstawie wartości obiektu, który miał wejść w życie w 2014 r. Urząd Geodezji w 2011 r. dokonał szacunkowej wyceny wszystkich nieruchomości w ewidencjach i na początku 2014 r. właściciele otrzymali informacyjne wyliczenia wysokości podatku (w 2014 r. od 80 proc. wartości nieruchomości). W marcu 2014r. TK odrzucił  projekt jako niezgodny z Konstytucją  - rząd będzie musiał ponownie przygotować ustawę i jednocześnie poszukać nowych źródeł przychodów do budżetu, które miały wpłynąć już w 2014 r. (liczył na dodatkowe 200 mln EUR).

System zamówień publicznych

Zamówienia publiczne w Republice Słowenii stanowią ok. 60% wydatków publicznych, ich wartość wg. wstępnych ocen w 2013 r. wyniosła 3-3,5 mld EUR, a udział w PKB stanowił 8%. Udział podmiotów zagranicznych w udzielonych zamówieniach stanowił mniej niż 2 proc. i koncentrował się głównie w obszarze dostawy towarów. Zamówienia o tzw. małej wartości stanowiły ilościowo ponad 97%, a pod względem wartości 33,3% udziału w ogólnej wartości zamówień. Najwięcej zamówień realizowały firmy z Austrii, Szwajcarii, Francji, Niemiec oraz Węgier.

Od 2012 r. problematyką zamówień publicznych zajmuje się Departament Zamówień Publicznych Ministerstwa Finansów, którego zadaniem jest stworzenie systemu efektywnego, gospodarnego i przejrzystego systemu zamówień publicznych m.in. poprzez standaryzację zamówień typowych, łączenie poszczególnych pojedynczych zamówień w tzw. wspólne zamówienie oraz wsparcie na rzecz pełnej informatyzacji systemu zamówień, łącznie ze stworzeniem katalogu elektronicznego, co ma spowodować pośrednie oszczędności logistyczne oraz większy profesjonalizm.

Departament wspiera jednostki zamawiające w przygotowywaniu specyfikacji trudniejszych zamówień oraz przy implementacji tzw. zielonych zamówień publicznych. Władze wydają informacyjny portal internetowy oraz bazę danych z aktualnymi przetargami.

Wszelkie procedury związane z zamówieniami (informacje, oferty, odwołania, dokumentacja) realizowane są w języku słoweńskim.

Zamówienia publiczne w Słowenii są regulowane przez Ustawę o Zamówieniach Publicznych (Zakon o javnem naročanju, Uradni list 128/06, 8.12.2006 )oraz Ustawę o Zamówieniach Publicznych w Sektorze Wodnym, Energetyki, Transportu i Usług Pocztowych (Zakon o javnem naročanju na vodnem, energetskem, transportnem področju in področju poštnih storitev, Uradni list 128/06, 8.12.2006 ), które zostały opublikowane w Dz.U. RS nr. 128/06 z dnia 8.12.2006 i obowiązują od 7. stycznia 2007.

Ustawa definiuje zamówienie publiczne, jako zamówienie na roboty budowlane, dostawy lub wykonanie usług, które są opłacane w całości lub części ze środków publicznych. Ustawa w sposób szczegółowy określa zakres regulacji i wskazuje podmioty, które są zobowiązane do jej stosowania oraz sytuacje, w których przepisy omawianej ustawy nie będą miały zastosowania. Klauzula generalna dotycząca zamówień publicznych w Słowenii bazuje na systemie podstawowych wartości UE: swobodnego przepływu towarów, zasadzie swobody zakładania przedsiębiorstw, swobody świadczenia usług oraz zasadach gospodarności, efektywności oraz zapewniania konkurencji pomiędzy oferentami, przejrzystości zamówień publicznych, równoprawnego traktowania oferentów i równowagi.

Ustawa jest stosowana w przypadku, gdy szacunkowa wartość zamówienia będzie przekraczała równowartość kwoty 10.000 EUR na zamówienie towarów i 20.000 EUR na usługę budowlaną. W ustawie przewiduje się także tzw. procedurę uproszczoną, którą stosuje się w przypadkach, gdy szacunkowa wartość zamówienia nie przekracza 40.000 EUR na zamówienie towarów i 80.000 EUR na usługi budowlane. W ramach tej procedury istnieje obowiązek zamieszczania na stronach internetowych oraz w siedzibie zamawiającego ogłoszenia o zamówieniu. Fakultatywnie można zamieścić ogłoszenie w prasie. Obowiązkowe staje się także publikowanie ogłoszeń o udzieleniu zamówienia. Jeżeli szacunkowa wartość zamówienia przekroczy równowartość 60.000 EUR, zastosowanie będzie miała procedura zbierania ofert.

W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej publikowane są zamówienia publiczne organów administracji centralnej i lokalnej przekraczające wartość 133.000 EUR dla zamówień towarów i usług określonych w rozporządzeniu i 206.000 EUR w przypadku pozostałych zamówień składanych przez zamawiających i na towary spoza wykazu. W przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane próg ten został ustalony w wysokości 5,15 mln EUR.

W Elektronicznym Portalu Zamówień Publicznych (http://www.enarocanje.si/), który funkcjonuje od lipca 2007, publikowane są ogłoszenia o zamówieniach publicznych, których wartość przekracza 40.000 EUR w przypadku towarów i usług i 80.000 EUR w przypadku zamówień usług budowlanych (wszystkie wartości nie zawierają podatku VAT). Portal oznacza realizację zobowiązań o likwidacji barier administracyjnych, oraz ułatwia dostęp do ww. materiałów wszystkim zainteresowanym, tak organom składającym zamówienie jaki  potencjalnym oferentom. Przejście na system elektroniczny oznacza również skrócenie terminów składania dokumentacji z 52 do 40 dni.

Przy zastosowaniu procedury podstawowej zamawiający, niezależnie od publikowania ogłoszenia w swojej siedzibie i na stronie internetowej są zobowiązani przekazywać ogłoszenia do publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Ustawa wymienia zamknięty katalog trybów udzielania zamówień publicznych, preferując przetarg ograniczony i nieograniczony. Dopuszcza również m.in. formy specjalne: aukcję elektroniczną - w tym trybie za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej, umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych za pomocą bezpośredniego połączenia z tą stroną, wykonawcy składają kolejne korzystniejsze oferty (postąpienia), podlegające automatycznej klasyfikacji. Zamawiający może udzielić zamówienia w trybie aukcji elektronicznej, jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych, a wartość zamówienia nie przekracza kwoty 60.000 Eurodynamiczny system zakupów – jest to ograniczony w czasie (trwający maksymalnie 4 lata) elektroniczny proces udzielania zamówień publicznych, w którym zamówienia udzielane są z odpowiednim stosowaniem przepisów o przetargu nieograniczonym na dostawy towarów powszechnie dostępnych nabywanych na podstawie umowy sprzedaży lub powszechnie dostępne usługi, wspólne zamówienia – połączone zamówienia towarów i usług dla organów administracji, specjalne zasady subwencjonowania programów mieszkaniowych – długoterminowa współpraca grupy specjalistów odpowiedzialnych za planowanie i realizację schematów mieszkaniowych.

Kwestie odwołań w procedurze zamówień publicznych reguluje ustawa o Rewizji zamówień publicznych (Zakon o reviziji postopkov javnega naročanjaUradni list RS, št. 94/2007  z dne 16. 10. 2007 , Dz.U. RS 78/99 z późniejszymi zmianami. Tekst jednolity 26/2007). W sytuacji, w której zamawiający nie dopełniłby któregoś z obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy, oferent ma prawo do złożenia odpowiedniego środka odwoławczego. Oferent może złożyć protest na każdą czynność zamawiającego podjętą w toku postępowania. Przez pojęcie czynności należy tutaj rozumieć czynność niezgodną z ustawą lub nie podjęcie odpowiedniej czynności w sytuacji, w której ustawa nakłada obowiązek na zamawiającego do określonego działania. Protest wnosi się w terminie 10 dni od dnia, w którym wykonawca powziął lub mógł powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia. O wniesionym proteście zamawiający zawiadamia pozostałych uczestników postępowania. Następnie zamawiający winien rozpatrzyć protest w terminie nie dłuższym niż 15 dni po dacie jego wniesienia. W czasie trwania postępowania dotyczącego protestu zamawiający nie może zawrzeć umowy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia (z wyjątkiem zamówień towarów lub usług kluczowych dla zdrowia i życia ludzkiego). Przez ostateczne rozstrzygnięcie należy rozumieć postanowienie kończące postępowanie odwoławcze, orzeczenie zespołu arbitrów lub orzeczenie sądu. Na niezadawalające rozstrzygnięcie protestu oferentowi przysługuje odwołanie do Komisji Rewizyjnej, gdzie sprawę rozpatruje zespół składający się z przewodniczącego i czterech arbitrów, którzy wydają stosowne orzeczenie w terminie 15 dni. Na wyrok zespołu arbitrów oraz postanowienia zespołu arbitrów kończące postępowanie odwoławcze przysługuje skarga do sądu. Sąd może uchylić zakaz zawarcia umowy przed ostatecznym rozstrzygnięciem protestu, jeżeli zamawiający uprawdopodobni, że zaskarżone orzeczenie zespołu arbitrów w sposób rażący narusza przepisy o postępowaniu odwoławczym, a stan postępowania o udzielenie zamówienia na to pozwala.

Z analiz Izby Gospodarczej wynika, iż oferty na prawie 30 proc. wartości zamówień złożył zaledwie jeden oferent, co w ich opinii oznacza, iż treść i przedmiot zamówienia są ‘dostosowywane’ do oferenta. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż w przypadku zamówień usług rekreacji, kultury i sportu udział takich zamówień, na które ofertę przedłożył zaledwie jeden oferent wynosi 93 proc., w obszarze informatyki 87 proc., opieki zdrowotnej, usług społecznych i edukacji – 76 proc. Postępowanie odwoławcze jest kosztowne – dla ich rozpoczęcia konieczne jest wpłacenie opłaty skarbowej wynoszącej 1.500-7.500 EUR w przypadku sporów przed oddaniem zamówienia oraz 500-25.000 EUR po jego zakończeniu.

Słoweńska Komisja ds. Zapobiegania Korupcji opracowała specjalny program komputerowy umożliwiający analizę przepływów wydatków organów administracji państwowej i lokalnej (wydatki na zakup towarów i usług). Dostęp do programu jest bezpłatny i ogólnodostępny za pośrednictwem strony internetowej: http://supervizor.kpk-rs.si/.

Różnice kulturowe w kontaktach biznesowych

Słoweńcy są uważani za pracowitych, dokładnych, systematycznych i uczciwych ludzi. W przeciwieństwie do Polaków są mniej otwarci i emocjonalni, dlatego nie należy oczekiwać od partnerów biznesowych zaproszenia do domu. Po udanej umowie biznesowej będzie to raczej zaproszenie na lunch w restauracji. Podczas posiłków często dyskutowane są kwestie biznesowe, a gościnność Słoweńców jest ważnym elementem w budowaniu dobrych relacji biznesowych. Kontakt wzrokowy z rozmówcą nie jest zbyt intensywny, często zdarza się odwracanie lub spuszczanie wzroku.

Spotkania biznesowe są warunkiem koniecznym, a ustalenia są następnie zapisywane w umowie. Należy podkreślić, iż Słoweńcy uważani są za najmniej emocjonalnych Słowian, z którymi trudno nawiązać prawdziwe przyjaźnie. Można natomiast oczekiwać poprawnych kontaktów biznesowych.

Podczas pierwszego spotkania, podaj swojemu słoweńskiemu partnerowi rękę, w sytuacjach biznesowych nie ma tu przytulania i całowania (może za wyjątkiem graniczącego z Włochami regionu Primorska). Uścisk dłoni powinien być krótki, mocny, ale niezbyt silny. Ponadto bardzo ważne jest, aby na powitanie patrzeć w oczy. W sytuacjach biznesowych partnerzy mogą rozmawiać o pogodzie, sporcie, jedzeniu i piciu, sytuacji gospodarczej, Słowenii oraz, jeśli partnerzy są obcokrajowcami, o swoich wrażeniach ze Słowenii. Słoweńcy starają się być zabawni, ale unikają mówienia o polityce i religii.

Słoweńcy raczej szanują etykietę biznesową, w sytuacjach biznesowych zwracają się do siebie w sposób formalny, zwykle są dość powściągliwi. Na kolejnych spotkaniach mogą stać się bardziej wylewni, zażyli i nieformalnie przejść na „ty’”. Słoweńcy preferują swobodny styl ubierania się, również na  ważne wydarzenia. Często można odnieść wrażenie, iż w Słowenii wszyscy znają się „od dziecka”, co czasem odczuwają również partnerzy biznesowi. Należy pamiętać, iż jest to konsekwencją niewielkich rozmiarów  tego kraju, gdzie rzeczywiście „prawie” wszyscy się znają i wszyscy wiedzą wszystko o innych, co to może wpływać na poufność spotkań.

Słoweńcy są dość drażliwi na punkcie postrzegania swojego kraju jako części „Bałkanów” i mylenia Słowenii ze Słowacją.

Przydatne kontakty i linki

Administracja gospodarcza:

Prezydent Republiki Słowenii: www.up-rs.si

Kancelaria Premiera www.kpv.gov.si/

Oficjalna strona rządu: www.gov.si

Parlament: www.dz-rs.si/

Portal sądownictwa: www.sodisce.si/

Ministerstwo Spraw Zagranicznych: www.mzz.gov.si

Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego i Technologii www.mgrt.gov.si/

Ministerstwo Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej www.mddsz.gov.si

Ministerstwo Finansów www.mf.gov.si/

Rządowa Agencja Informacyjna: www.uvi.si/

Agencja Republiki Słowenii ds. Wspierania Przedsiębiorczości, Innowacji, Rozwoju, Inwestycji i Turystyki SPIRIT  www.spiritslovenia.si

Urząd Republiki Słowenii ds. Analiz Makroekonomicznych i Rozwoju: www.umar.gov.si

Główny Urząd Statystyczny RS: www.stat.si

Urząd Celny Słowenii www.carina.gov.si

Związek Pracodawców RS www.zds.si

Izba Gospodarcza RS www.gzs.si

Izba Rzemiosła i Małej Przedsiębiorczości www.ozs.si

Izba Handlowa www.tzslo.si

Konfederacja Wolnych Związków Zawodowych www.zsss.si

Oficjalna prasa ekonomiczna:

Finance www.finance.si

Kapital www.revijakapital.com .

Publikacje Rządowego Centrum Analiz Ekonomicznych www.umar.gov.si

strony gospodarcze dzienników DELO www.delo.si i DNEVNIK www.dnevnik.si

Internetowe wyszukiwarki:

Rejestr firm – członków Izby Gospodarczej www.gzs.si

Rejestr wszystkich podmiotów gospodarczych prowadzony przez Agencję ds. Ewidencji Publicznych RS  AJPES www.ajpes.si

Biznesowa książka telefoniczna www.bizi.si/

Panorama firm PIRS www.pirs.si

Kompass http://si.kompass.com/

Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym:

Urząd Analiz Makroekonomicznych www.umar.gov.si

Instytut Analiz Ekonomicznych Akademii Ekonomicznej w Lublanie www.ier.si

Bank Słowenii www.bsi.si

Instytut Analiz Ekonomicznych Wydziału Prawa Uniwersytetu w Lublanie www.eipf.si

Urząd Statystyczny www.stat.si


Data aktualizacji: 03.2020