Polska w Słowenii

Wystawa została przygotowana przez zespół Katedry Polonistyki Instytutu Slawistyki Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu w Lublanie przy wsparciu Ambasady RP w Lublanie. Jej autorki – prof. Maria Wtorkowska i Tina Podrzaj - w przystępny i pełen językowych ciekawostek sposób opowiadają o rozwoju polszczyzny, jej charakterystycznych cechach i bogactwie, a także o polsko-słoweńskich kontaktach językowych i tradycji nauczania języka polskiego w Słowenii.

Miejsce pierwszej prezentacji wystawy nie zostało wybrane przypadkowo. Ekspozycja w Zamku Štanjel uzupełnia stałą wystawę Muzeum języka i literatury słoweńskiej, tworząc przestrzeń symbolicznego dialogu dwóch bliskich sobie języków i kultur słowiańskich. Prezentacja polszczyzny w jednym z chętnie odwiedzanych miejsc kulturalnych Krasu pozwala dotrzeć zarówno do słoweńskiej publiczności, jak i gości zagranicznych.

Jak podkreśliła podczas otwarcia prof. Maria Wtorkowska, współautorka wystawy, język jest czymś znacznie więcej niż zbiorem reguł gramatycznych: „Nasza wystawa to opowieść o języku polskim – dla wielu z nas języku ojczystym. Ale to też opowieść o żywym dialogu dwóch słowiańskich kultur i języków, które – choć bliskie – potrafią siebie nawzajem zaskakiwać”.

Historia polszczyzny w Słowenii ma już długą tradycję, język polski jest obecny na słoweńskich uczelniach od 1947 roku, a kolejne pokolenia studentów, wykładowców i tłumaczy przyczyniają się do budowania polsko-słoweńskich więzi kulturalnych. Dzięki ich pracy polska literatura – w tym twórczość Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza czy Olgi Tokarczuk – jest obecna w słoweńskiej przestrzeni kulturalnej.

Otwarcie wystawy w Europejskim Dniu Języków było również okazją do przypomnienia znaczenia wielojęzyczności i nauki języków obcych. „Granice geograficzne tracą znaczenie tam, gdzie pojawia się chęć autentycznego porozumienia i fascynacja słowem, a granice języków są po to, żeby je przekraczać” – zaznaczyła prof. Wtorkowska.

Ekspozycja składa się z 11 plansz w języku słoweńskim. Jej formuła została pomyślana tak, aby po zakończeniu prezentacji w Štanjelu mogła wędrować po Słowenii. Ambasada planuje prezentować ją m.in. w muzeach, bibliotekach i na uczelniach, a także podczas wydarzeń promujących naukę języków obcych oraz polską kulturę.

Wystawa ma zachęcać do odkrywania polszczyzny – Polakom przypominać o bogactwie ich języka ojczystego, a słoweńskiej publiczności przybliżać język, literaturę i kulturę Polski oraz, być może, inspirować do rozpoczęcia nauki języka polskiego.

Wystawę „Glej, to je poljščina! / A to polski właśnie!” w Štanjel można zwiedzać do 23. grudnia 2026. Wstęp wolny.