Polska w USA

Przewodnicząca Rady Miasta Nowego Jorku Julie Menin, Komisarz ds. międzynarodowych w biurze burmistrza Nowego Jorku Ana María Archila, polscy parlamentarzyści  i przedstawiciele Polonii spotkali się dzisiaj na Manhattanie, żeby wziąć udział w otwarciu Marie Skłodowska-Curie Way. Ulica nazwana na cześć polskiej noblistki wróciła  do Nowego Jorku po 86 latach. Od 1935 roku w mieście istniała Marie Curie Avenue, jednak zniknęła z mapy miasta zaledwie po 5 latach w związku z rozbudową East River Drive. Nowo otwarta Marie Sklodowska-Curie Way znajduje się w prestiżowej lokalizacji na Manhattanie, w sąsiedztwie Uniwersytetu Rockefellera i Memorial Sloan Kettering Cancer Center – jednej z największych instytucji na świecie zajmujących się leczeniem chorób nowotworowych. W 1921 roku noblistka odwiedziła Memorial Hospital, z którego wywodzi się dzisiejsze centrum.  

Podczas uroczystości Konsul Generalny RP w Nowym Jorku Mateusz Sakowicz podkreślił, że Maria Skłodowska-Curie przełamywała bariery, kwestionowała stereotypy i stała się wzorem do naśladowania dla kobiet na całym świecie

Dziś nazwisko Marii Skłodowskiej-Curie wraca na mapę Manhattanu. Trudno mi wyobrazić sobie lepsze miejsce

- mówił Konsul Generalny RP Mateusz Sakowicz i dodał, że odkrycia Marii SkłodowskiejCurie nadal ratują życie, m.in. dzięki zastosowaniu w nowoczesnej medycynie i radiologii.

Z kolei Przewodnicząca Rady Miasta Nowego Jorku Julie Menin podczas wydarzenia podkreśliła, że Maria Skłodowska-Curie inspiruje nie tylko naukowców:

Maria Skłodowska-Curie zdobywała wykształcenie mimo wszelkich przeszkód. Pionierskie badania zaprowadziły ją także na Manhattan

- mówiła Przewodnicząca Rady Miasta Nowego Jorku Julie Menin i zaznaczyła, że teraz nazwisko Marii Skłodowskiej-Curie trwale wraca na mapę Manhattanu:

W ten sposób oddajemy również hołd ponad 200 tysiącom Amerykanów polskiego pochodzenia, dla których Nowy Jork jest domem. Maria Skłodowska-Curie inspiruje nowojorczyków, naukowców na całym świecie oraz młode kobiety, które idą w jej ślady – dodała Julie Menin.  

Gościni honorowa wydarzenia Martyna Wojciechowska przypomniała o osiągnięciach polskiej noblistki i dziedzinach, w których była pionierką:

Podróżuję na krańce świata i poznaję niezwykłe kobiety, które mają odwagę przesuwać horyzont, ale jedna z najbardziej inspirujących kobiet w historii urodziła się w moim rodzinnym mieście – Warszawie. Maria Skłodowska-Curie jako pierwsza kobieta zdobyła Nagrodę Nobla, a później jako pierwsza i jedyna osoba w historii otrzymała tę nagrodę  w dwóch różnych dziedzinach nauki. Jednak w byciu pierwszą nie chodzi tylko o bicie rekordów. Chodzi o otwieranie drzwi kolejnym pokoleniom i pokazywanie im,  że niemożliwe nie istnieje

- mówiła Martyna Wojciechowska.

Ulica została otwarta 105 lat po pierwszej wizycie Marii Skłodowskiej-Curie w Nowym Jorku i kilka dni po 159. rocznicy urodzin naukowczyni. Podczas uroczystości zaproszeni mogli usłyszeć fragmenty przemówień, które badaczka wygłosiła w czasie swoich wizyt  w Nowym Jorku w 1921 i 1929 roku. Nagrania przygotowała założona przez polskich przedsiębiorców firma ElevenLabs. Wykorzystała do tego jedyne dostępne nagranie głosu Marii Skłodowskiej-Curie zarejestrowane w lipcu 1931 roku.  Kamil Sołdacki, audio director w ElevenLabs zaznaczył, że dla niego – polskiego przedsiębiorcy, który pracuje w Stanach Zjednoczonych – upamiętnienie Marii Skłodowskiej-Curie ma osobisty charakter:

Idee podróżują po całym świecie i wciąż niosą ze sobą coś z domu

- mówił Kamil Sołdacki i dodał, że zazwyczaj mówimy o tym, co technologia może zrobić dla następnego pokolenia, a dzięki odtworzeniu głosu noblistki – pozwala nam przybliżyć mu kawałek przeszłości.

 Nagranie przypomniało także o wsparciu, jakiego Amerykanie udzielili polskiej uczonej. Podczas pierwszej wizyty w Stanach Zjednoczonych w 1921 roku Maria Skłodowska-Curie otrzymała gram radu, który udało się kupić dzięki zbiórce zorganizowanej przez amerykańską dziennikarkę Marie Mattingly „Missy” Meloney. Kiedy w maju 1921 roku przyjechała do Nowego Jorku, miała już dwie Nagrody Nobla: z fizyki i chemii. Do dziś pozostaje jedyną kobietą dwukrotnie uhonorowaną Noblem i jedyną osobą nagrodzoną  w dwóch różnych naukach przyrodniczych. Mimo międzynarodowego uznania jej paryskiego laboratorium nie było stać na rad potrzebny do dalszych badań. Z pomocą przyszła amerykańska dziennikarka Marie Mattingly „Missy” Meloney. Zorganizowała zbiórkę, w której Amerykanki zebrały około 100 tysięcy dolarów na zakup grama radu dla laboratorium w Paryżu. Osiem lat później Meloney pomogła zebrać fundusze dla powstającego w Warszawie Instytutu Radowego. Podczas drugiej podróży do Stanów Zjednoczonych w 1929 roku Maria odebrała w Waszyngtonie z rąk prezydenta Herberta Hoovera czek na 50 tysięcy dolarów na zakup radu dla warszawskiego instytutu.

Nazwisko polskiej noblistki można zobaczyć także w innych częściach Nowego Jorku.  W City Hall Park znajduje się tablica pamiątkowa odsłonięta w 1934 roku, którą ufundowały dzieci polskiego pochodzenia. Z kolei Konsulat Generalny RP nie tylko wyszedł z inicjatywą przywrócenia do miasta ulicy nazwanej na cześć polskiej noblistki, ale też przygotował wystawę „Radium Lady – Maria Skłodowska-Curie”, którą już można zobaczyć przed siedzibą placówki przy 233 Madison Avenue.  Partnerem wydarzenia była polska marka Magda Butrym, która przygotowała stylizację Martyny Wojciechowskiej na tę okazję. 

***

Więcej o gościni honorowej wydarzenia Martynie Wojciechowskiej >>LINK<<

Fragment wystąpienie Konsula Generalnego RP w Nowym Jorku Mateusza Sakowicza (ENG)  >>LINK<< 

Fragment wystąpienie Konsula Generalnego RP w Nowym Jorku Mateusza Sakowicza (PL) >>LINK<<