Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Poznaniu

Kontrola zdrowotności roślin jest jednym z kluczowych elementów procedury wydawania paszportów roślin. Jej głównym celem jest potwierdzenie, że materiał roślinny przeznaczony do obrotu spełnia wymagania fitosanitarne i jest wolny od agrofagów szkodliwych, w szczególności agrofagów kwarantannowych i regulowanych agrofagów niekwarantannowych.

Paszport roślin stanowi dokument umożliwiający przemieszczanie roślin i materiału roślinnego na terenie Unii Europejskiej. Może on zostać wydany wyłącznie dla roślin, które spełniają wymagania zdrowotne określone w przepisach.

W przypadku wybranych grup roślin sama ocena przeprowadzana przez podmiot upoważniony do wydawania paszportów nie jest wystarczająca. W takich sytuacjach konieczne jest przeprowadzenie dodatkowej, niezależnej kontroli przez inspektorów Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN)*.

Obowiązek przeprowadzenia kontroli zdrowotności przez PIORiN dotyczy:

• roślin z rodziny Cucurbitaceae i Solanaceae
• Jugllans
• Pterocarya
• Vitis
• niektórych roślin żywicielskich bakterii Xylella fastidiosa (rośliny z rodzaju Coffea oraz Lavandula angustifolia, Lavandula dentata, Lavandula x intermedia, Lavandula latifolia, Lavandula stoechas, Nerium oleander, Polygala myrtifolia, Prunus dulcis, Salvia rosmarinus).

W uzasadnionych przypadkach inspektorzy pobierają próby gleby, dotyczy to: roślin uprawianych na wolnym powietrzu, gatunków Allium porrum, Asparagus officinalis, Beta vulgaris, Brassica i Fragaria oraz cebulek, bulw i kłączy, uprawianych na otwartej przestrzeni, gatunków Allium ascalonicum, Allium cepa, Dahlia, Gladiolus Tourn. ex., Hyacinthus, Iris, Lilium, Narcissus i Tulipa.

Dodatkowo należy pamiętać, że w przypadku zaopatrywania roślin z rodzaju Platanus (platan) w paszport roślin, wymagane jest uprzednie złożenie wniosku o uznanie miejsca produkcji za wolne od raka platana. W kolejnych latach konieczne jest utrzymywanie tego statusu. Zarówno uzyskanie statusu miejsca produkcji wolnego od ww. agrofaga, jak i jego późniejsze utrzymanie, wiąże się z przeprowadzaniem kontroli przez inspektorów Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).

Wszystkie przedstawione działania stanowią podstawę do wydania paszportu roślin. Wystawianie paszportu dla roślin niespełniających wymagań w zakresie zdrowotności skutkuje nałożeniem na podmiot administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł **.

Kontrole, o których mowa powyżej, są realizowane przez inspektorów PIORiN na zlecenie podmiotu. Warto pamiętać, że:

• mają charakter odpłatny,
• wymagają wcześniejszego zgłoszenia, druk zlecenia – pobierz,
• muszą być przeprowadzone przed wydaniem paszportu roślin lub uznaniem miejsca produkcji za wolne od raka platana,
• powinny być zaplanowane z odpowiednim wyprzedzeniem, aby nie opóźniać obrotu materiałem roślinnym.

Kontrola zdrowotności roślin stanowi nie tylko wymóg prawny, lecz przede wszystkim jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz jakości produkcji i obrotu roślinami na terenie całej Unii Europejskiej.

 

Autor tekstu: Karolina Sawicka
Autor zdjęć: Greta Żarów-Baran, Barbara Bizoń, Karolina Sawicka, Damian Szkudlarek

Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim  i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 24). WIORiN wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej http://www.gov.pl/web/wiorin-poznan 

 

 

* załącznik nr VIII do rozporządzenia KE 2019/2072 z dnia 28 listopada 2019 r. ustanawiającego jednolite warunki wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031 w sprawie środków ochronnych przeciwko agrofagom roślin i uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 690/2008 oraz zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2019

** art. 58 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami (Dz.U. z 2023 r. poz. 301 z późn. zm.)