POBIERANIE PRÓB NA OBECNOŚĆ GMO Z PLANTACJI PRODUKCYJNYCH (TOWAROWYCH) RZEPAKU
05.11.2025
Inspektorzy WIORiN w Poznaniu przeprowadzają coroczne kontrole upraw pod kątem obecności organizmów genetycznie zmodyfikowanych
Co roku inspektorzy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa przeprowadzają kontrole upraw pod kątem obecności organizmów genetycznie zmodyfikowanych określone i zaplanowane w dokumencie pt. „Program kontroli upraw GMO” na dany rok. Program ten ustala Minister Klimatu i Środowiska w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W poszczególnych województwach kontrole te są prowadzone zgodnie z harmonogramem kontroli materiału roślinnego określonym przez GIORiN. Plan ten zakłada podział na poszczególne gatunki obejmujące 100% plantacji nasiennych. Kontrolą objęte są takie gatunki jak: kukurydza, rzepak i soja. W Wielkopolsce w 2025 roku przewidzianych do kontroli jest 246 plantacji kukurydzy, 55 plantacji rzepaku i 14 plantacji soi.
Kontrole dotyczące GMO powoli dobiegają końca pozostały jedynie do kontroli plantacje rzepaku ozimego z plantacji produkcyjnych (towarowych). Październik to miesiąc, kiedy faza roślin rzepaku była dpowiednia na pobieranie prób na obecność modyfikacji genetycznych z materiału roślinnego (młode zielone liście), w związku z czym inspektorzy z oddziału w Nowym Tomyślu właśnie w październiku przystąpili do wykonania tego zadania. Podczas kontroli i pobierania prób towarzyszył inspektorom PESTY – symbol kampanii unijnej #PlantHealth4Life, promującej ochronę roślin.
Niezależnie od powierzchni kontrolowanej plantacji, w każdym przypadku pobierane jest 100 prób pierwotnych. Z każdej pobranej próby pierwotnej (z pojedynczego liścia) wycina się dwa krążki o średnicy 20 mm, z których jeden wykorzystywany jest do utworzenia próby laboratoryjnej (A) a drugi do utworzenia próby zabezpieczającej (B). Próbę laboratoryjną oraz próbę zabezpieczającą sporządza się bezpośrednio z krążków wyciętych z prób pierwotnych. Każda z nich składa się ze 100 krążków reprezentujących 100 roślin. Próby umieszczane są w torebkach strunowych, w których znajdują się saszetki z żelem krzemionkowym i dalej zabezpieczane są plombą.
Po pobraniu próby materiału roślinnego rzepaku, inspektorzy PIORiN wprowadzają do aplikacji dla próbobiorców materiału (system informatyczny typu LIMS) niezbędne dane potrzebne do wygenerowania protokołu pobrania próby. Tak przygotowany dokument jest drukowany, podpisywany przez kontrolującego i kontrolowanego, a następnie wraz z próbą przesyłany niezwłocznie do badań do Laboratorium Badania GMO Centralnego Laboratorium w Toruniu. Przed wysyłką na każdym protokole pobrania próby, a także na opakowaniu każdej przypisanej do protokołu próby, naklejana jest etykieta z kodem kreskowym. Z przeprowadzonych czynności i ustaleń kontrolnych sporządza się na koniec protokół kontroli dokumentując przebieg i ustalenia kontroli.
Autorzy tekstu: M. Piechowiak, Z. Stefańska, P. Tomaszewski
Autorki zdjęć: Z. Stefańska, M. Piechowiak
Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz. U. z 2025, poz. 24). WIORiN wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej http://www.gov.pl/web/wiorin-poznan