Powrót

POZAROLNICZE STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN. O CZYM WŁAŚCIWIE MOWA?

14.08.2026

Miejsca pod szczególną ochroną - tu stosowanie środków jest ograniczone

Kontrola pozarolniczego stosowania środków ochrony roślin z udziałem PESTY

Środki ochrony roślin kojarzą nam się głównie z wielkimi polami uprawnymi, sadami czy uprawami warzyw. Przepisy prawa regulują jednak ich użycie również tam, gdzie produkcji żywności nie ma. Mowa o tzw. pozarolniczym stosowaniu środków ochrony roślin, które budzi szczególne emocje w miejscach publicznych.

Co roku inspektorzy PIORiN w całej Polsce przeprowadzają kontrole w takich miejscach. Cel jest jeden: maksymalna ochrona ludzi, zwierząt i środowiska. Zabiegi muszą być planowane tak, aby nie dochodziło do znoszenia środków na sąsiednie działki, a preparaty nie zagrażały osobom postronnym.

Strefy pod szczególną ochroną – jakie preparaty są tu zakazane?

Prawo traktuje miejsca, w których przebywają dzieci lub chorzy, w sposób wyjątkowy. Na terenie szkół, przedszkoli, żłobków, placów zabaw, szpitali oraz w uzdrowiskowych strefach ochronnych „A” przepisy zabraniają stosowania tych środków ochrony roślin, które są sklasyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia człowieka (zgodnie z rozporządzeniem nr 1272/2008*).

Warto podkreślić, że nie oznacza to całkowitego zakazu używania chemii. Stosowanie środków ochrony roślin, które nie są sklasyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia ludzi, pozostaje w tych miejscach dozwolone.

Kiedy można użyć środków stwarzających zagrożenie?

Zastosowanie preparatu sklasyfikowanego jako niebezpieczny dla zdrowia człowieka na wyżej wymienionych terenach jest możliwe wyłącznie w drodze wyjątku. Zgodnie z art. 36 ustawy o środkach ochrony roślin, Wojewódzki Inspektor (WIORiN) może wydać na to specjalną zgodę, ale tylko w czterech konkretnych przypadkach:

  • wystąpienia organizmów kwarantannowych,
  • ochrony przyrody – gdy szkodniki zagrażają pomnikom przyrody lub zespołom przyrodniczo-krajobrazowym.
  • stwierdzenia występowania roślin stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi.
  • braku skutecznej alternatywy – gdy zwalczenie organizmów szkodliwych metodami niechemicznymi jest nieskuteczne lub ekonomicznie nieuzasadnione.

Kontrole w praktyce: przedszkole pod lupą inspektorów (i Pesty!)

Zakazy to jedno, ale jak wygląda rzeczywistość? Przekonali się o tym pracownicy jednego z lokalnych przedszkoli, które odwiedzili inspektorzy z naszego Oddziału w Międzychodzie. Kontrola objęła weryfikację stanu utrzymania placu zabaw, chodników oraz pozostałych terenów należących do przedszkola pod kątem ewentualnego stosowania środków ochrony roślin. Dyrekcja placówki oświadczyła, że na jej terenie nie są używane żadne środki ochrony roślin.

Warto dodać, że w tym roku nasz WIORiN nie odnotował wniosków ani nie wydał decyzji zezwalających na zastosowanie preparatów stwarzających zagrożenie dla zdrowia ludzi.

W tej ważnej kontroli inspektorów wspierała PESTY – będąca symbolem unijnej kampanii #PlantHealth4Life. Jej obecność przypominała, że o zdrowie roślin i ludzi musimy dbać wspólnie.

 

*Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006.

 

Autorzy tekstu i zdjęć:  Magdalena Małecka, Barbara Synoradzka

Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24) WIORiN w Poznaniu wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej https://www.gov.pl/web/wiorin-poznan

Zdjęcia (5)

{"register":{"columns":[]}}