Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie

W dalszym ciągu dużo osób decyduje się na zakup uszkodzonego samochodu z zagranicy. Kuszą atrakcyjne ceny, bogatsze wyposażenie czy możliwość naprawy pojazdu niewielkim kosztem. Nie każdy jednak wie, że w określonych przypadkach sprowadzony samochód może zostać uznany za odpad, a jego przywóz podlega przepisom dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów.

O tym, czy pojazd jest samochodem przeznaczonym do dalszego użytkowania, czy odpadem, nie decyduje wyłącznie opis w ogłoszeniu ani dokumenty towarzyszące zakupowi. Kluczowe znaczenie ma jego rzeczywisty stan techniczny. Zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska za odpad mogą zostać uznane m.in. pojazdy poważnie uszkodzone, zdekompletowane, nienadające się do bezpiecznej naprawy lub takie, których przywrócenie do sprawności jest technicznie albo ekonomicznie nieuzasadnione.

Nie zawsze sprowadzasz auto osobiście. To nie znaczy, że problem ciebie nie dotyczy

Zakup samochodu z zagranicy często odbywa się za pośrednictwem firmy lub osoby, która wyszukuje pojazd, organizuje transport i załatwia formalności. Zdarza się jednak, że samochód już na etapie zakupu nabywany jest na dane przyszłego właściciela, mimo że to pośrednik faktycznie zajmuje się jego sprowadzeniem.

Warto pamiętać, że taki sposób zakupu nie zwalnia z zachowania ostrożności. Jeżeli pojazd wzbudzi wątpliwości podczas kontroli, osoba wskazana w dokumentach może zostać objęta prowadzonym postępowaniem i zostać poproszona o wyjaśnienie okoliczności jego sprowadzenia. Dlatego przed zakupem warto dokładnie sprawdzić historię pojazdu, zakres uszkodzeń oraz to, co faktycznie jest kupowane w naszym imieniu.

Najdroższa okazja? Kiedy tani samochód może kosztować znacznie więcej

Jeżeli podczas kontroli okaże się, że sprowadzony pojazd jest odpadem, jego przemieszczanie może zostać uznane za niezgodne z przepisami dotyczącymi transgranicznego przemieszczania odpadów. W takich przypadkach Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi postępowania przewidziane obowiązującym prawem, tj. na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 746) oraz przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. L 190 z 12.07.2006, str. 1 z późn. zm.), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020 /1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 (Dz. U. L. 2024/1157, 30.04.2024).

Konsekwencje mogą obejmować obowiązek zwrotu pojazdu do kraju wysyłki lub przekazania go do legalnej stacji demontażu na terenie Polski. Przepisy przewidują również możliwość nałożenia administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów  Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska jest zobligowany do nałożenia na odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonego pojazdu przemieszczanego nielegalnie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 1 000 000 zł. Aktualnie przygotowywana jest zmiana ustawy – zgodnie z projektem minimalny wymiar kary ma zostać podniesiony do 30 000 zł.

– Zdarza się, że kupujący są przekonani, iż skoro sprowadzeniem samochodu zajmował się pośrednik, to cała odpowiedzialność spoczywa na nim. Tymczasem często pojazd od początku kupowany jest na dane przyszłego właściciela. Dlatego zachęcamy, aby przed podjęciem decyzji dokładnie sprawdzić historię i stan techniczny auta oraz wiedzieć, co faktycznie jest sprowadzane do Polski. Pozwoli to uniknąć wielu problemów i kosztownych konsekwencji – podkreśla Krzysztof Cząstkiewicz Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.

Kontrole prowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Warszawie pokazują, że osoby kupujące samochody z zagranicy nie zawsze mają świadomość, iż stan techniczny pojazdu, stopień jego uszkodzenia wykraczający poza naprawy drobne, może mieć znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa jego użytkowania, ale również dla jego kwalifikacji prawnej.

Szczegółowe kryteria oceny uszkodzonych pojazdów zostały przedstawione w "Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów"  oraz "Wskazówkach metodycznych w sprawie uznawania uszkodzonych pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów" zamieszczonych na stronie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pod linkiem: https://www.gov.pl/web/gios/wskazowki-metodyczne-w-sprawie-uznawania-uszkodzonych-pojazdow-za-odpad-w-transgranicznym-przemieszczaniu-odpadow2