Rekultywacja starorzeczy Narwi. Działanie dla przyrody, klimatu i mieszkańców
03.11.2026
Rzeki i ich doliny od wieków ulegały przekształceniom związanym z działalnością człowieka. W efekcie wiele naturalnych połączeń między rzekami a ich starorzeczami zostało ograniczonych lub całkowicie zanikło. Dziś coraz większą uwagę poświęca się działaniom, które pozwalają odbudować te zależności, poprawiając stan środowiska oraz zwiększając odporność ekosystemów na skutki zmian klimatu.
Wody Polskie realizują jeden z największych programów renaturyzacji rzek w historii instytucji, wykorzystując rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions), które wspierają naturalne funkcjonowanie ekosystemów wodnych i zwiększają ich odporność na współczesne wyzwania środowiskowe.
Jednym z takich przedsięwzięć jest rekultywacja starorzeczy, która pomaga przywracać naturalne funkcje dolin rzecznych, wspiera retencję wody oraz tworzy lepsze warunki dla wielu gatunków roślin i zwierząt. W ten kierunek wpisuje się projekt pn. „Rekultywacja starorzeczy w dolinie Narwi i przywrócenie ciągłości morfologicznej rzeki”, realizowany przez Wody Polskie.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie kontynuuje przygotowania do realizacji tego zadania, którego celem jest odtworzenie połączeń pomiędzy Narwią a jej dawnymi korytami oraz poprawa ciągłości ekologicznej rzeki.
Zakres projektu
Przedsięwzięcie obejmie około 44-kilometrowy odcinek Narwi w rejonie jazów Strękowa Góra, Tykocin, Góra, Złotoria, Babino i Rzędziany. Jego głównym założeniem jest odtworzenie funkcjonalności starorzeczy, które na przestrzeni lat utraciły naturalne połączenie z głównym nurtem rzeki.
Planowane działania umożliwią przywrócenie drożności szlaków migracyjnych organizmów wodnych, poprawę warunków siedliskowych oraz odtworzenie połączeń między Narwią a jej starorzeczami.
Aktualny etap prac
W ramach przygotowań opracowano już Koncepcję Programowo-Przestrzenną, Program Funkcjonalno-Użytkowy oraz Studium Wykonalności. Obecnie trwają prace nad przygotowaniem Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Po uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych i pozwolenia na budowę rozpoczną się prace, których realizację przewidziano na okres około trzech lat.
Korzyści dla środowiska i klimatu
Planowana rekultywacja starorzeczy pozwoli na odtworzenie połączeń hydrologicznych pomiędzy Narwią a jej dawnymi korytami. Dzięki temu:
- poprawią się warunki migracji ryb i innych organizmów wodnych,
- starorzecza ponownie będą mogły pełnić funkcję naturalnych tarlisk, zimowisk i miejsc schronienia dla wielu gatunków,
- zwiększy się różnorodność biologiczna ekosystemów związanych z doliną Narwi,
- wzrosną możliwości zatrzymywania wody w dolinie rzecznej,
- wzmocniona zostanie naturalna retencja,
- ograniczone zostaną skutki suszy,
- zwiększy się odporność ekosystemów i lokalnych zasobów wodnych na zmiany klimatu.
Korzyści dla przyrody i mieszkańców
Realizacja przedsięwzięcia pomoże tworzyć bardziej odporne i bezpieczne środowisko dla mieszkańców regionu, a także stanowi element działań na rzecz trwałych rozwiązań służących przyszłym pokoleniom.
