Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku

Kanał Augustowski jest obiektem o wyjątkowej wartości historycznej, przyrodniczej i turystycznej. To unikatowy w skali Europy zabytek hydrotechniki, objęty ochroną konserwatorską, który od lat przyciąga tysiące turystów, żeglarzy, kajakarzy i miłośników dziedzictwa techniki.

„Dlaczego tutaj? Bo to szczególny zabytek hydrotechniki, chcemy go zachować, zarówno wszystkie śluzy, jak i całą zabudowę, która im towarzyszy. To miejsce szczególne dla polskiej hydrotechniki, w związku z tym chcielibyśmy, by cieszyło oko, ale również cieszyło turystów, którzy tutaj przybywają.”– powiedział Prezes Wód Polskich, Mateusz Balcerowicz.

W 2025 r. odnotowano na nim blisko 9 tys. śluzowań i ponad 24 tys. prześluzowanych jednostek, natomiast w bieżącym sezonie żeglugowym (24.04-25.08.2026 r.) wykonano już blisko 7 tys. śluzowań, podczas których prześluzowano niemal 22 tys. jednostek pływających. Na śluzie Przewięź z kolei przeprowadzono ponad 2,5 tys. śluzowań, umozliwiając przeprawę blisko 4 tys. jednostkom.

Planowane prace będą prowadzone na podstawie dokumentacji projektowej oraz decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę Augustowskiego, a także decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ze względu na położenie obiektu na terenie zabytkowego Kanału Augustowskiego wszystkie roboty zostaną wykonane z poszanowaniem jego historycznego charakteru.

Zakres zadania obejmuje remont dwóch budynków gospodarczych, hangaru na łodzie, piwnicy oraz studni. W ramach zadania wykonane zostaną również niezbędne instalacje elektryczne, odtworzone nawierzchnie i podjazdy oraz zagospodarowany teren wokół strażnicy.

Realizacja zadania przyczyni się do poprawy stanu technicznego infrastruktury związanej z obsługą Kanału Augustowskiego oraz zachowania jej dla przyszłych pokoleń. Strażnica wodna w Przewięzi odgrywa ważną rolę w utrzymaniu i obsłudze obiektów hydrotechnicznych zlokalizowanych na tym odcinku kanału.

Prace te wpisują się w szersze działania Wód Polskich prowadzone na Kanale Augustowskim. Od kilku lat realizowane są remonty śluz, jazów oraz innych obiektów hydrotechnicznych. Śluzy, umożliwiające jednostkom pływającym pokonywanie różnic poziomów wody, oraz jazy, odpowiadające za regulację jej poziomu i przepływu, stanowią kluczowe elementy infrastruktury tego zabytkowego szlaku wodnego.

W ostatnich latach (2024-2025) zrealizowano następujące prace:

- remont śluzy Przewieź

- remont śluzy Kudrynki

- remont węzła wodnego Dębowo na km 0+350 Kanału Augustowskiego w tym:

• remont jazu Dębowo
• remont śluzy Dębowo
• remont zabytkowych budynków Strażnicy Wodnej Dębowo

Aktualnie prowadzone są prace remontowe jazu Gorczyca oraz jazu Spichlerzysko. Ponadto trwa remont zabytkowego budynku Zarządu Zlewni w Augustowie i rozpoczynają się prace związane z modernizacją śluzy Augustów.

W najbliższym czasie zostaną zawarte umowy na opracowanie kolejnych dokumentacji projektowych dla obiektów Kanału Augustowskiego (śluza Tartak, Mikaszówka i Białobrzegi).

Realizacja zadania pozwoli zachować historyczny charakter obiektu, poprawić warunki jego użytkowania oraz wesprzeć dalsze funkcjonowanie infrastruktury służącej obsłudze jednego z najcenniejszych zabytków hydrotechnicznych w Polsce. Dzięki prowadzonym pracom Kanał Augustowski będzie mógł nadal pełnić swoje funkcje gospodarcze, turystyczne i kulturowe, służąc mieszkańcom oraz odwiedzającym region turystom.