Stanowisko RZGW w Białymstoku w związku z publikacją TVN24 „Można zniszczyć? Siedem form ochrony to za mało”
10.11.2026
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w publikacji prasowej dotyczącej rzekomego osuszenia torfowiska na terenie Polderu Woźnice, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku przedstawia następujące stanowisko.
Przede wszystkim informujemy, że opisywane w artykule odwodnienie torfowiska nigdy nie miało miejsca. Tezy przedstawione w publikacji stanowią nadinterpretację faktów i nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistym przebiegu działań prowadzonych na tym obszarze.
Polder Woźnice o powierzchni 86,9 ha został ustanowiony użytkiem ekologicznym na mocy Rozporządzenia nr 4 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 marca 2009 r. Od momentu objęcia tego terenu ochroną nie doszło do jego odwodnienia, a gospodarka wodna prowadzona jest w sposób uwzględniający zarówno potrzeby środowiskowe, jak i użytkowe.
Uruchomienie agregatów pompowych w okresie wiosennym 2026 r. nastąpiło wyłącznie na wniosek użytkowników gruntów rolnych. W wyniku intensywnych roztopów znaczne powierzchnie łąk zostały zalane, co uniemożliwiało ich użytkowanie. Działanie pomp miało charakter interwencyjny i ograniczało się wyłącznie do usunięcia nadmiaru wody zalegającej na powierzchni użytków zielonych. W trakcie pracy urządzeń rowy melioracyjne pozostawały całkowicie wypełnione wodą, a po ustąpieniu zalewów i odprowadzeniu nadmiaru wód pompy zostały niezwłocznie wyłączone.
Podobne działania o charakterze regulacyjnym przeprowadzono również w czerwcu 2026 r. na podstawie wniosku Dyrektora Mazurskiego Parku Krajobrazowego z 25 czerwca 2026 r. Polegały one na czasowym obniżeniu poziomu wody w rowach melioracyjnych o około 30-40 cm. Tego rodzaju działania były realizowane na tym terenie od wielu lat, najpierw przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, a obecnie przez Wody Polskie. Podejmowane są wyłącznie w sytuacjach występowania nadmiernych stanów wód utrudniających użytkowanie gruntów i nie powodują negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze.
W związku z powyższym za nieprawdziwe należy uznać sformułowania sugerujące, że „woda zniknęła” lub że „spuszczono wodę z torfowiska”. Działania prowadzone na Polderze Woźnice nie miały charakteru odwodnienia torfowiska, lecz czasowej regulacji poziomu wód związanej z usuwaniem skutków nadmiernych zalewów.
Nieścisłe jest również twierdzenie, że Polder Woźnice objęty jest siedmioma formami ochrony przyrody. W rzeczywistości teren ten znajduje się w granicach dwóch form ochrony: użytku ekologicznego „Polder Woźnice” oraz Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
W publikacji podniesiono także kwestię funkcjonowania stacji pomp. Należy podkreślić, że jest to obiekt historyczny, wybudowany w latach 1969-1971, stanowiący element istniejącego systemu melioracyjnego. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie eksploatuje tej stacji w celu prowadzenia działalności rolniczej ani osiągania korzyści z produkcji rolnej. Jej funkcjonowanie związane jest wyłącznie z realizacją ustawowych zadań w zakresie gospodarowania wodami oraz utrzymania infrastruktury wodnej.
Eksploatacja historycznej stacji pomp nie może być utożsamiana z rozpoczęciem nowego procesu odwodnienia terenu ani z nowym szczególnym korzystaniem z wód. Zarząd Zlewni w Giżycku zapewnia jedynie funkcjonowanie istniejącego urządzenia zgodnie z jego przeznaczeniem i dotychczasową funkcją.
W konsekwencji brak odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację przedmiotowej stacji pomp nie stanowi naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne i nie może być interpretowany jako nielegalne korzystanie z wód. Utrzymywanie oraz eksploatacja urządzenia odbywają się w granicach obowiązującego prawa i służą zachowaniu sprawności istniejącego systemu melioracyjnego.
RZGW w Białymstoku stanowczo sprzeciwia się twierdzeniom, jakoby działania prowadzone wiosną 2026 r. miały na celu osuszenie Polderu Woźnice lub były szkodliwe dla środowiska. Podejmowane działania miały charakter wyłącznie interwencyjny i służyły czasowemu odprowadzeniu nadmiaru wód opadowych i roztopowych, w zakresie niezbędnym do utrzymania funkcji użytkowych tego obszaru.