Zespoły Wsparcia Technicznego - codzienna praca na rzecz bezpieczeństwa i utrzymania wód
Zespoły Wsparcia Technicznego (ZPT) w Państwowym Gospodarstwie Wodnym Wody Polskie pełnią kluczową rolę w utrzymaniu infrastruktury hydrotechnicznej oraz zapewnieniu bezpieczeństwa wodnego. To wyspecjalizowane, mobilne jednostki terenowe działające w strukturach Zarządów Zlewni, podległych Regionalnym Zarządom Gospodarki Wodnej (RZGW). Ich codzienna praca przekłada się bezpośrednio na stan rzek, jezior oraz urządzeń wodnych.
Na obszarze administrowanym przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstokui zespoły funkcjonują w Zarządach Zlewni w Augustowie, Białymstoku, Giżycku, Olsztynie oraz Ostrołęce, realizując zadania techniczne, utrzymaniowe i interwencyjne w trybie ciągłym.
Mobilność i szybka reakcja
Charakter pracy ZPT opiera się na mobilności i gotowości do działania w zmiennych warunkach terenowych. Zespoły realizują zarówno zaplanowane prace utrzymaniowe, jak i interweniują w sytuacjach nagłych - takich jak awarie urządzeń wodnych, wezbrania czy zatory lodowe.
Dzięki wykorzystaniu własnych zasobów kadrowych i sprzętowych możliwe jest:
- ograniczenie kosztów zlecania usług podmiotom zewnętrznym,
- skrócenie czasu reakcji na zagrożenia,
- zwiększenie efektywności realizowanych działań.
Szeroki zakres działań w terenie
Działalność Zespołów Wsparcia Technicznego obejmuje szeroki wachlarz prac, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania gospodarki wodnej.
1. Utrzymanie wód i urządzeń wodnych
ZPT odpowiadają za bieżące utrzymanie infrastruktury poprzez:
- koszenie wałów przeciwpowodziowych oraz brzegów rzek i jezior,
- odmulanie koryt cieków i usuwanie przetamowań,
- konserwację urządzeń wodnych,
- usuwanie zatorów ograniczających przepływ,
- sprzątanie odpadów z terenów przyległych do wód,
- koszenie roślinności wodnej przy użyciu specjalistycznych łodzi.
2. Działania interwencyjne
Zespoły aktywnie uczestniczą w sytuacjach kryzysowych:
- reagują na awarie infrastruktury hydrotechnicznej,
- biorą udział w akcjach przeciwpowodziowych,
- usuwają skutki ekstremalnych zjawisk hydrologicznych,
- prowadzą działania w okresie zimowym (odkuwanie urządzeń wodnych),
- wspierają działania związane z ochroną środowiska, m.in. usuwanie śniętych ryb czy obsługa zdarzeń z udziałem padłych zwierząt.
3. Eksploatacja i nadzór techniczny
Do ich zadań należy także:
- obsługa urządzeń hydrotechnicznych, w tym stacji pomp i budowli piętrzących,
- realizacja zadań związanych z piętrzeniem wód (od 2025 r. w coraz większym zakresie siłami własnymi),
- wykonywanie przeglądów technicznych,
- prowadzenie drobnych napraw oraz prac remontowych,
- odtwarzanie elementów infrastruktury, np. krat wlotowych.
4. Zadania uzupełniające
ZPT realizują również działania wspierające:
- utrzymanie oznakowania szlaków żeglugowych (m.in. w Augustowie, Giżycku, Ostrołęce),
- wsparcie logistyczne przy kontrolach i zarybieniach,
- udział w akcjach edukacyjnych i informacyjnych,
- przygotowywanie zakresów prac dla zadań zlecanych wykonawcom zewnętrznym,
- usuwanie niebezpiecznych drzew oraz porządkowanie brzegów rzek i jezior.
Wymierne efekty i znaczenie dla bezpieczeństwa
Szacunkowa wartość prac wykonywanych przez jeden Zespół Wsparcia Technicznego wynosi rocznie około 1,5 mln zł.
Dzięki działalności ZPT możliwe jest:
- utrzymanie ciągłości eksploatacji urządzeń wodnych,
- zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego,
- skuteczne reagowanie na zagrożenia,
- ograniczenie kosztów poprzez realizację prac siłami własnymi.
Stabilne wsparcie systemu gospodarki wodnej
Zespoły Wsparcia Technicznego stanowią ważny element systemu zarządzania gospodarką wodną w Polsce. Ich codzienna, często niewidoczna dla mieszkańców praca zapewnia bezpieczeństwo, porządek i sprawne funkcjonowanie infrastruktury wodnej. Dzięki zaangażowaniu pracowników oraz systematycznemu rozwijaniu kompetencji i zaplecza technicznego, ZPT pozostają jednym z filarów skutecznego zarządzania zasobami wodnymi w regionie.