Inauguracja Etapu IIIA Programu Żuławskiego. Eksperci o przyszłości ochrony przeciwpowodziowej Żuław
17.11.2026
16 listopada 2026 r. w Żuławskim Ośrodku Kultury w Nowym Dworze Gdańskim odbyła się konferencja poświęcona realizacji Etapu IIIA projektu „Kompleksowe Zabezpieczenie Przeciwpowodziowe Żuław”, realizowanego w ramach Programu Żuławskiego 2030 i współfinansowanego ze środków programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS).
Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, świata nauki, instytucji zajmujących się gospodarką wodną oraz organizacji społecznych. Wśród uczestniczących gości m.in. była Magdalena Kołodziejczak, posłanka na Sejm i przewodnicząca Żuławskiego Zespołu Parlamentarnego, Przemysław Koperski, podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury, Marcin Jarzyński, z-ca prezesa Wód Polskich ds. Ochrony Przed Powodzią i Suszą.
Posłanka Kołodziejczak stwierdziła m.in. : Żuławy to nie tylko zabezpieczenie przeciwpowodziowe, one wymagają działania wielowątkowego. To również rolnictwo, dziedzictwo kulturowe i ochrona przyrody i musimy te wszystkie elementy połączyć.
Podczas swojej wypowiedzi min. Koperski powiedział: Żuławy to jeden z trzech najbardziej wrażliwych i strategicznych regionów w Polsce, obok Karpat i Sudetów. Na III etap ochrony przeciwpowodziowej planujemy uruchomić 414 milionów złotych.
Prezes Jarzyński nadmienił: Zadanie ochrona przeciwpowodziowa Żuław, które teraz się zaczyna jest to kluczowe działanie, które obejmuje osiem inwestycji, które będą realizowane sukcesywnie. Postępowania przetargowe są w toku. Kolejnym krokiem będzie Etap IIIB projektu, który czeka na dofinansowanie, wniosek został złożony 30 września. Budżet obu etapów IIIA i IIIB to 430 mln z czego 80 proc to dofinansowanie Unii Europejskiej.
Piotr Kowalski, z-ca dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku podsumował dotychczasowe działania realizowane w regionie od 2010 roku: Zadania te mają nas zabezpieczyć przed ekstremalnymi zjawiskami, takimi jak deszcze nawalne i wezbrania sztormowe. Po zsumowaniu nakładów z I etapu (ponad 500 mln zł), II etapu (ponad 130 mln zł) oraz obecnego III etapu (414 mln zł), łączna kwota inwestycji w ochronę przeciwpowodziową Żuław przekroczy 1 miliard złotych.
Konferencję otworzył Rafał Młyński, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku, który podkreślił znaczenie rozpoczynającego się etapu inwestycji dla bezpieczeństwa mieszkańców regionu.
Pierwsza część spotkania poświęcona była zagadnieniom związanym z funkcjonowaniem systemu ochrony przeciwpowodziowej Żuław i wyzwaniom, przed którymi stoi region. Dr inż. Piotr Kowalski przedstawił założenia Programu Żuławskiego 2030 oraz zakres planowanych działań w ramach Etapu IIIA.
W ramach projektu przewidziano następujące działania:
- Remont wałów rzeki Fiszewki: wał lewy km 0+000–4+800 oraz 4+800–13+900 i wał prawy km 0+000–0+250 oraz 4+800–12+195 (gminy Elbląg i Gronowo Elbląskie, woj. warmińsko-mazurskie) – zadanie zrealizowane, planowana refundacja części prac wykonanych w latach 2021–2022 – 4,3 mln zł,
- Odbudowa wałów przeciwpowodziowych rzeki Motławy na terenie miasta Gdańska od km 4+850 do 7+510 (miasto Gdańsk, woj. pomorskie) – 15,8 mln zł,
- Budowa stacji pomp Gozdawa (gmina Nowy Dwór Gdański, powiat nowodworski, woj. pomorskie) – 10,1 mln zł,
- Budowa stacji pomp Komarówka (gmina Ostaszewo, powiat nowodworski, woj. pomorskie) – 8,1 mln zł,
- Przebudowa wałów przeciwpowodziowych rzek Raduni, Kłodawy i Bielawy na obszarze Gdańska, Pruszcza Gdańskiego oraz gmin Pruszcz Gdański, Suchy Dąb i Pszczółki (miasto Gdańsk, miasto Pruszcz Gdański, gminy Pruszcz Gdański, Suchy Dąb, Pszczółki, woj. pomorskie) – 33,8 mln zł,
- Umocnienie skarp rzeki Kłodawy na odcinku 4,9 km (gmina Pruszcz Gdański, powiat gdański, woj. pomorskie) – 12 mln zł,
- Przebudowa stacji pomp nr 10 Balewo (gmina Markusy, powiat elbląski, woj. warmińsko-mazurskie) – 6,5 mln zł,
- Odbudowa prawego wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły km 3+200 -10+200, 17+740 – 19+530, 20+500 – 39+000, 43+900 – 46+400 (gminy Sadlinki, Kwidzyn, Ryjewo, Sztum, woj. pomorskie) – 170,1 mln zł.
Następnie prof. dr hab. Jacek Piskozub omówił konsekwencje wzrostu poziomu morza dla Żuław, wskazując na konieczność długofalowego planowania działań adaptacyjnych. Z kolei Janusz Topiłko zaprezentował wpływ zmian klimatu na zagrożenie powodziowe, natomiast dr hab. Adrian Zwolicki zwrócił uwagę na działalność bobrów jako jeden z czynników ryzyka dla infrastruktury przeciwpowodziowej. Tematykę gospodarowania wodą na terenach polderowych przybliżyła dr Ewa Kanecka-Geszke.
W drugiej części konferencji głos zabrali przedstawiciele samorządów i organizacji społecznych. Jacek Michalski, prezes Stowarzyszenia Gmin Żuławskich i burmistrz Nowego Dworu Gdańskiego, przedstawił znaczenie ochrony przeciwpowodziowej z perspektywy lokalnych wspólnot. O roli edukacji i zaangażowania mieszkańców w budowanie bezpieczeństwa regionu mówił Marek Opitz, prezes Klubu Nowodworskiego. Konferencję zamknęło wystąpienie dr. inż. Piotra Kowalskiego, poświęcone istniejącym niedoborom systemu ochrony przeciwpowodziowej oraz kierunkom dalszych działań inwestycyjnych.
Ważnym elementem wydarzenia był panel dyskusyjny, podczas którego uczestnicy podkreślali, że skuteczna ochrona Żuław wymaga współpracy wielu środowisk oraz połączenia działań z zakresu gospodarki wodnej, planowania przestrzennego, rolnictwa i ochrony środowiska. Zwracano również uwagę, że realizowane od 2010 roku inwestycje znacząco ograniczyły ryzyko powodziowe, jednak nie wyeliminowały wszystkich zagrożeń. Dlatego rozpoczęcie Etapu IIIA stanowi kolejny ważny krok w procesie wzmacniania bezpieczeństwa mieszkańców i gospodarki regionu. Trwałość osiąganych efektów uzależniona będzie od dalszych inwestycji oraz systematycznego utrzymania infrastruktury przeciwpowodziowej.
Konferencja stała się forum wymiany wiedzy i doświadczeń, a przedstawione podczas niej wnioski potwierdziły, że przyszłość Żuław wymaga zintegrowanego podejścia, uwzględniającego zarówno wyzwania klimatyczne, jak i potrzeby mieszkańców oraz rozwój gospodarczy regionu.
Projekt Kompleksowe Zabezpieczenie Przeciwpowodziowe Żuław - Etap IIIA jest realizowany przy wsparciu Funduszy Europejskich w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat I Środowisko 2021 - 2027 (FEnIKS).
Wartość projektu (całkowity koszt projektu): 281 766 534,69 zł
Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 223 128 396,60 - 79,71%.