Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku

Wniosek złożył Zarząd Zlewni w Gdańsku, który ubiegał się o zgodę na odstępstwa od zakazów wynikających z ustawowej ochrony gatunkowej bobra europejskiego (Castor fiber). Chodziło o działania polegające na niszczeniu tam i nor oraz umyślnym płoszeniu i niepokojeniu bobrów na 160 kanałach i rzekach na terenie województwa pomorskiego.

Zarząd Zlewni we wniosku wskazywał, że likwidacja siedlisk bobrów jest niezbędna dla zapewnienia szczelności i stabilności konstrukcji wałów przeciwpowodziowych. Bez tego i bez drożnych cieków, gdy tamy bobrowe tamują przepływ, nie można zapewnić zabezpieczenia przeciwpowodziowego ludziom m.in. na ternie Żuław.

Wniosek ten został wycofany gdyż kierownictwo Zarządu Zlewni i RZGW zdecydowało o zmianie sposobu ubiegania się o zgody środowiskowe przy usuwaniu szkód bobrowych.

Bóbr objęty jest częściową ochroną gatunkową. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska może zezwolić na odstępstwo od ochrony gdy nie istnieją alternatywne rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.

O dalszych działaniach związanych z usuwaniem szkód bobrowych w infrastrukturze przeciwpowodziowej RZGW w Gdańsku będzie informował opinię publiczną w kolejnych komunikatach.

---

Bóbr europejski poprzez swoją naturalną aktywność (kopanie nor, budowa tam, podkopywanie skarp) może powodować istotne osłabienie konstrukcji wałów przeciwpowodziowych, szczególnie:

• wałów ziemnych,
• obwałowań bez rdzenia uszczelniającego,
• odcinków o wysokim poziomie wód gruntowych.

Najczęstsze formy degradacji powodowane prze bobry:

• nory w korpusie wału (często niewidoczne z zewnątrz),
• kanały filtracyjne prowadzące do sufozji i rozmycia wewnętrznego,
• osłabienie stateczności skarp,
• lokalne zapadliska i deformacje korony wału.

W warunkach wezbrania:

• nory stają się drogami niekontrolowanego przepływu wody,
• gwałtownie rośnie ryzyko przesiąków, fontann i przerwania wału.

Uszkodzenia wałów wywołane aktywnością bobrów mają często charakter ukryty i mogą ujawniać się nagle, zwłaszcza podczas wysokich stanów wód, co istotnie zwiększa zagrożenie powodziowe.

• Bóbr jest gatunkiem chronionym, jednak: bezpieczeństwo ludzi i ochrona przeciwpowodziowa stanowią wartość nadrzędną.
• Prawo dopuszcza:
  • działania zabezpieczające wały,
  • niszczenie nor w wałach,
  • odstraszanie lub odstrzał redukcyjny – na podstawie stosownych decyzji.

Aktywność bobra europejskiego w obrębie wałów przeciwpowodziowych stanowi realne i udokumentowane zagrożenie powodziowe, mogące prowadzić do awarii obwałowań i bezpośredniego zagrożenia życia oraz zdrowia ludzi.