Powrót

Przygotowujemy się do sezonu zimowego

18.11.2026

Od 1 grudnia 2026 r. do 15 marca 2027 r. potrwa sezon zimowy na polskich wodach. W związku ze zbliżającym się okresem zwiększonego ryzyka występowania zjawisk lodowych Wody Polskie przygotowują się do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego na rzekach i zbiornikach wodnych w całym kraju.

Nerpa

Do działań na Wiśle i Odrze przygotowywana jest flota 26 lodołamaczy. Na Żuławach gotowych do pracy będzie 106 stacji pomp.

– Zatory lodowe należą do najpoważniejszych zagrożeń występujących na polskich rzekach w okresie zimowym. Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem sezonu przygotowujemy zarówno flotę lodołamaczy, jak i infrastrukturę przeciwpowodziową w całym kraju. Szczególną uwagę poświęcamy miejscom potencjalnie zatorogennym, monitoringowi sytuacji hydrologicznej i współpracy ze służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo mieszkańców. Wykorzystujemy również doświadczenia z poprzednich sezonów, dzięki czemu możemy szybko reagować na pojawiające się zagrożenia i skutecznie ograniczać ryzyko powodzi zatorowych – mówi Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Zimowe zjawiska lodowe zwiększają zagrożenie powodziowe

Podczas silnych mrozów na rzekach oraz zbiornikach wodnych tworzy się pokrywa lodowa, natomiast w czasie odwilży lub wzrostu stanów wody dochodzi do jej przemieszczania i rozpadu. Szczególnie niebezpieczne są zatory lodowe powstające w miejscach o utrudnionym przepływie, takich jak filary mostowe, jazy, zakola rzek czy przewężenia koryta lub wypłycenia.

Nagromadzenie kry lodowej może powodować spiętrzenie wody oraz lokalne podtopienia terenów przyległych. Aby ograniczać ryzyko wystąpienia takich zjawisk, pracownicy Wód Polskich przed każdym sezonem zimowym opracowują wykaz miejsc potencjalnie zatorogennych. Do lokalizacji wymagających szczególnej uwagi należą m.in. dolny odcinek Wisły Mazowieckiej pomiędzy Zakroczymiem a Zbiornikiem Włocławskim i ujście Wisły, gdzie stożek nasypowy osadów dennych utrudnia odpływ wód do Zatoki Gdańskiej.

Odrębnym zagrożeniem występującym w okresie zimowym jest wezbranie sztormowe spowodowana silnym północnym wiatrem w czasie sezonu sztormowego na Morzu Bałtyckim. Zjawisko to może utrudniać odpływ wód rzecznych do morza i prowadzić do podwyższania stanów wód na terenach położonych w pobliżu ujść rzek. Szczególnie narażone są obszary nisko położone, w tym Żuławy, część Warmii oraz rejon Zalewu Szczecińskiego.

Flota lodołamaczy gotowa od 1 grudnia do działania

Kluczowym elementem czynnej zimowej ochrony przeciwpowodziowej są lodołamacze, których zadaniem jest zapobieganie powstawaniu zatorów lodowych oraz zapewnienie swobodnego przepływu wody na rzekach. Akcje lodołamania są prowadzone przede wszystkim na Dolnej Wiśle, Zbiorniku Włocławskim oraz na Odrze granicznej i odcinkach ujściowych Odry. 

W sezonie zimowym 2026/2027 Wody Polskie będą dysponować łącznie 26 lodołamaczami. Dziewięć jednostek stacjonujących w Przegalinie będzie zabezpieczać Dolną Wisłę, natomiast osiem lodołamaczy bazujących we Włocławku pozostanie w gotowości do prowadzenia działań na Zbiorniku Włocławskim. Kolejnych osiem jednostek ze Szczecina będzie operować na jeziorze Dąbie, Szczecińskim Węźle Wodnym oraz Odrze Granicznej, a w razie potrzeby także na Warcie i Noteci. Flotę uzupełnia wrocławski lodołamacz Borsuk zapewniający osłonę przeciwlodową na odcinku Odry skanalizowanej, głównie w obrębie Malczyc i Wrocławia.

W skład polskiej floty lodołamaczy wchodzi 10 nowoczesnych jednostek zbudowanych w ciągu ostatnich kilkunastu lat. Są to lodołamacze czołowe: Stanisław, Puma i Orkan, których zadaniem jest rozbijanie pokrywy lodowej oraz lodołamacze liniowe: Andrzej, Ocelot, Tarpan, Narwal, Nerpa, Manat i Sokół. Jednostki liniowe poszerzają utworzoną wcześniej rynnę lodową i kruszą krę, umożliwiając jej bezpieczne spływanie w kierunku ujścia rzeki.

Do 30 listopada 2026 r. na Wiśle w rejonie Popłacina zostanie zamontowana przegroda śryżowa ograniczająca przemieszczanie się śryżu i kry lodowej. Równocześnie, w celu poprawy warunków prowadzenia akcji lodołamania i zwiększenia bezpieczeństwa terenów położonych wokół Zbiornika Włocławskiego, prowadzone będą roboty udrożnieniowe na trasie lodołamania w rejonie Płocka i Popłacina. Prace obejmą usunięcie osadów dennych.

Szczególną rolę odgrywa współpraca polsko-niemiecka na Odrze granicznej. Ze względu na transgraniczny charakter rzeki działania związane z zimową ochroną przeciwpowodziową są prowadzone na podstawie porozumienia pomiędzy stroną polską i niemiecką. W ubiegłym sezonie akcję lodołamania na Odrze wspierało 6 niemieckich lodołamaczy.

Trwają przygotowania infrastruktury przeciwpowodziowej

Szczególną rolę w ochronie terenów depresyjnych odgrywa system odwadniający Żuławy Wiślane. W sezonie zimowym do dyspozycji pozostanie około 100 stacji pomp, które umożliwiają skuteczne odprowadzanie nadmiaru wody i ograniczanie ryzyka podtopień.

Wszystkie pompy poddawane sa przeglądom technicznym i przygotowane są też mobilne zestawy pompowe.

W okresie zimowym skuteczna ochrona przeciwpowodziowa wymaga stałej wymiany informacji oraz współdziałania wielu instytucji. Jednostki terenowe Wód Polskich utrzymują bieżący kontakt z centrami zarządzania kryzysowego, administracją rządową i samorządową oraz służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo mieszkańców.

Monitoring sytuacji prowadzony jest w oparciu o dane i prognozy IMGW-PIB oraz monitoring wizyjny (kamery w newralgicznych punktach) i informacje przekazywane przez pracowników terenowych i operatorów obiektów hydrotechnicznych. 

W razie wystąpienia sytuacji kryzysowych współpraca jest intensyfikowana i obejmuje koordynację działań z jednostkami samorządu terytorialnego, Państwową Strażą Pożarną oraz pozostałymi służbami. Na rzekach, gdzie nie prowadzi się akcji lodołamania, doraźnym usuwaniem mniejszych zatorów zajmują się zespoły wsparcia technicznego Wód Polskich oraz wyspecjalizowane firmy zewnętrzne. Jeśli skala zagrożenia wymaga zaangażowania dodatkowych sił i środków, działania mogą być wspierane również przez Wojsko Polskie.

Doświadczenia poprzedniej zimy potwierdzają skuteczność działań

Na Odrze działania realizowano przez łącznie 14 dni operacyjnych z udziałem siedmiu polskich i sześciu niemieckich lodołamaczy. Jednostki skruszyły pokrywę lodową na odcinku ponad 173 kilometrów, a do 26 lutego 2026 r. cały odcinek Odry granicznej został uwolniony od stałej pokrywy lodowej.

Na Dolnej Wiśle lodołamacze prowadziły działania od ujścia Wisły do Torunia, udrażniając około 200 kilometrów pokrywy lodowej. Był to pierwszy od 2012 roku przypadek dotarcia lodołamaczy do Torunia. Prace prowadzono również na Martwej Wiśle oraz w rejonie ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej.

Działania realizowano także na Zbiorniku Włocławskim, gdzie udrożniono około 52 kilometry akwenu poprzez wykonywanie i poszerzanie rynny lodowej oraz czasowe spławianie lodu przez jaz stopnia wodnego Włocławek.

Wideo

{"register":{"columns":[]}}