Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku

Wielki Kanał Brdy jest jednym z najciekawszych zabytków hydrotechniki w Polsce.

Powstał w latach 1846-1849 jako część rozległego systemu nawodnień budowanego przez władze pruskie na terenach dzisiejszych Borów Tucholskich. Jego podstawowym zadaniem było doprowadzanie wody z Brdy do położonych na ubogich, piaszczystych glebach Łąk Czerskich, gdzie wykorzystywano ją do nawodnień użytków zielonych. Źródła podają, że system umożliwiał nawodnienie około 750 ha łąk i pastwisk.

Głównym elementem systemu jest Wielki Kanał Brdy o długości około 20,7 km, rozpoczynający się przy zaporze w Mylofie i prowadzący do Basenu Barłogi, będącego głównym węzłem rozdziału wody. Wraz z Małym Kanałem Brdy oraz siecią doprowadzalników, jazów i urządzeń hydrotechnicznych tworzył on rozbudowany system gospodarowania wodą, wyjątkowy w skali regionu.

Najbardziej znanym elementem całego układu jest akwedukt w Fojutowie. W tym miejscu Wielki Kanał Brdy przeprowadzony został nad nurtem Czerskiej Strugi. Różnica poziomów między dnem kanału a dnem strugi wynosi około 11 metrów, dzięki czemu powstała jedna z najbardziej charakterystycznych budowli hydrotechnicznych w Borach Tucholskich.

Choć pierwotna funkcja rolnicza systemu stopniowo malała, Wielki Kanał Brdy nadal odgrywa istotną rolę w kształtowaniu lokalnych stosunków wodnych. Wspiera retencję wód, wpływa na utrzymanie odpowiedniego poziomu wód gruntowych i przyczynia się do zachowania cennych siedlisk przyrodniczych Borów Tucholskich. Jednocześnie pozostaje ważnym elementem dziedzictwa technicznego i kulturowego regionu.