Modernizacja budowli piętrzącej na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rz. Odry wraz z infrastrukturą towarzyszącą

W dniu 23.06.2026 r. została zawarta Umowa o dofinansowanie nr FENX.05.07-IP.02-0002/25-00 Projektu „Modernizacja budowli piętrzącej na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rz. Odry wraz z infrastrukturą towarzyszącą” w ramach działania FENX.05.07 Bezpieczeństwo morskie i śródlądowe drogi wodne poza TEN-T , priorytet FENX.05 Wsparcie sektora transportu z EFRR Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027

Planowany całkowity koszt realizacji Projektu: 285 533 071,38 PLN

Wysokość dofinansowanie z UE: 242 228 536,97 PLN

Wkład Budżetu Państwa: 43 304 534,41 PLN

Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.

Priorytet: FENX.05 - Wsparcie sektora transportu z EFRR Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.

Działania: FENX.05.07 - Bezpieczeństwo morskie i śródlądowe drogi wodne poza TEN-T,

Typ Projektu: Liniowe i punktowe inwestycje na śródlądowych drogach wodnych w zakresie przebudowy budowli hydrotechnicznych, zabudowy regulacyjnej oraz udrożnienia toru wodnego dla działania FENX.05.07 Bezpieczeństwo morskie i śródlądowe drogi wodne poza TEN-T.

Lokalizacja Projektu: Stopień wodny Ujście Nysy w km 180,50 rzeki Odry w bezpośrednim sąsiedztwie wsi Rybna, w woj. opolskim, w gminie Popielów i Skarbimierz.

Grupy docelowe Projektu:

Projekt jest skierowany do następujących grup odbiorców: mieszkańców i przedsiębiorców korzystających z Odrzańskiej Drogi Wodnej, w szczególności ze stopnia wodnego Ujście Nysy. Wskazana grupa docelowa odniesie korzyści z realizacji projektu w postaci udrożnienia szlaku żeglownego na rzece Odrze, utrzymania możliwości transportowych na Odrzańskiej Drodze Wodnej. Poprawa stanu infrastruktury dróg wodnych śródlądowych stworzy nie tylko możliwość wzrostu przewozów w relacjach krajowych, ale również szansę wzrostu przewozu ładunków w komunikacji międzynarodowej towarów masowych i ładunków ponadgabarytowych.

Cel Projektu:

Celem projektu jest utrzymanie i usprawnienie przyjaznej środowisku niskoemisyjnej żeglugi na Odrzańskiej Drodze Wodnej oraz ulepszenie możliwości transportowych poprzez budowę dróg dojazdowych, placów manewrowych, nabrzeża przeładunkowego oraz slipu do wodowania łodzi i kajaków.

Modernizacja jazu ma na celu także istotny aspekt środowiskowy bowiem gwarantuje na długie dziesięciolecia utrzymanie dotychczasowego poziomu wód gruntowych i poziomu dopływów rzecznych w rejonie a także, poprzez wykonanie nowoczesnej przepławki, poprawia drożność ichtiologiczną rzeki.

Główne cele szczegółowe i operacyjne

Gwarancja stabilnego piętrzenia wody: Utrzymanie stałych i optymalnych parametrów eksploatacyjnych drogi wodnej (minimum III klasy) na tym odcinku Odry.
Automatyzacja procesów: Zastąpienie pracy ręcznej systemem automatycznego bądź zdalnego sterowania przepływem wody przez zamknięcia jazowe.
Zwiększenie niezawodności technicznej: Radykalna poprawa jakości i bezpieczeństwa obsługi oraz wyeliminowanie ryzyka awarii przestarzałego jazu kozłowo-iglicowego.
Poprawa bezpieczeństwa powodziowego: Zwiększenie zdolności przepływu wód wezbraniowych i powodziowych oraz poprawa możliwości przepuszczania kry lodowej.
Adaptacja klimatyczna: Przygotowanie stopnia wodnego na anomalie pogodowe, takie jak gwałtowne wezbrania lub długotrwałe susze hydrologiczne.
Odtworzenie ciągłości ekologicznej: Przywrócenie drożności biologicznej rzeki dla migrujących organizmów wodnych dzięki budowie nowoczesnej przepławki dla ryb.
Rozwój transportu niskoemisyjnego: Podniesienie atrakcyjności i przewidywalności śródlądowego transportu towarowego oraz możliwości turystycznych regionu.

Efekty i rezultaty Projektu:

Głównym efektem realizacji tego projektu będzie modernizacja jazu polegająca na likwidacji części nadwodnej przestarzałego, awaryjnego i niebezpiecznego jazu kozłowo-iglicowego oraz zastąpienie go nowoczesnymi, w pełni zautomatyzowanymi klapami z napędem hydraulicznym.

Efekty i rezultaty techniczno-eksploatacyjne:

Budowa nowej konstrukcji: Powstanie jaz klapowy 3x32 m wyposażony w kładkę komunikacyjną, sterownię i maszynownie, którego poszur podparty będzie podwodną częścią dotychczasowego jazu kozłowo-iglicowego
Pełna automatyzacja: Proces przepuszczania wody będzie odbywał się automatycznie bez udziału obsługi stopnia wodnego lub zdalnie przez operatora, z poziomu sterowni jazowej.
Gwarancja stabilnego piętrzenia: Projekt zabezpieczy parametry eksploatacyjne drogi wodnej (minimum III klasy) poprzez utrzymywanie stałego, założonego poziomu wody górnej, niezależnie od przepływów w rzece.
Wzrost niezawodności: Ponad 100-letnia, wysłużona i awaryjna konstrukcja zostanie zastąpiona sprawdzoną, bezawaryjną infrastrukturą hydrotechniczną.

Rezultaty w obszarze bezpieczeństwa i BHP

Eliminowanie pracy ręcznej: Pracownicy stopnia wodnego nie będą już musieli ręcznie wykonywać niebezpiecznych prac związanych z zaigliczaniem i rozigliczaniem jazu.
Lepsza ochrona powodziowa: Automatyczne klapy pozwolą na bezawaryjną likwidację piętrzenia i bezpieczne przeprowadzanie fal wezbraniowych i powodziowych przez stopień wodny.
Wyższy standard socjalny: W ramach infrastruktury towarzyszącej, na osiedlu przystopniowym, powstaną obiekty poprawiające codzienne warunki socjalne oraz BHP personelu.

Rezultaty środowiskowe i klimatyczne

Drożność ekologiczna rzeki: Wybudowana zostanie nowa, funkcjonalna przepławka dla ryb przy lewym brzegu Odry, co umożliwi swobodną migrację organizmów wodnych oraz przywróci ciągłość biologiczną rzeki.
Adaptacja do zmian klimatu: Nowa budowla istotnie zwiększy odporność tego odcinka rzeki na skutki zmian klimatu, ograniczając negatywne oddziaływanie ekstremalnych zjawisk hydrologicznych, takich jak długotrwałe susze oraz gwałtowne wezbrania wód.