Modernizacja śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących
W dniu 23.06.2026 r. została zawarta Umowa o dofinansowanie nr FENX.05.07-IP.02-0003/25-00 Projektu „Modernizacja śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów oraz obiektów towarzyszących” w ramach działania FENX.05.07 Bezpieczeństwo morskie i śródlądowe drogi wodne poza TEN-T, priorytet FENX.05 Wsparcie sektora transportu z EFRR Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
Planowany całkowity koszt realizacji Projektu: 252 544 502,43 PLN
Wysokość dofinansowanie z UE: 182 366 255,55 PLN
Wkład Budżetu Państwa: 70 178 246,88 PLN
Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Priorytet: FENX.05- Wsparcie sektora transportu z EFRR Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
Działania: FENX.05.07 - Bezpieczeństwo morskie i śródlądowe drogi wodne poza TEN-T
Typ Projektu: Liniowe i punktowe inwestycje na śródlądowych drogach wodnych w zakresie przebudowy budowli hydrotechnicznych, zabudowy regulacyjnej oraz udrożnienia toru wodnego.
Lokalizacja Projektu: Stopień wodny Ujście Nysy znajduje się na Odrzańskiej Drodze Wodnej, w rejonie ujścia rzeki Nysy Kłodzkiej do Odry w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Popielów.
Grupy docelowe Projektu:
Projekt jest skierowany do następujących grup odbiorców: mieszkańców i przedsiębiorców korzystających z Odrzańskiej Drogi Wodnej, w szczególności ze stopnia wodnego Ujście Nysy. Wskazana grupa docelowa odniesie korzyści z realizacji projektu w postaci udrożnienia szlaku żeglownego na Odrze, utrzymania możliwości transportowych na Odrzańskiej Drodze Wodnej. Poprawa stanu infrastruktury dróg wodnych śródlądowych stworzy nie tylko możliwość wzrostu przewozów w relacjach krajowych, ale również szansę wzrostu przewozu ładunków w komunikacji międzynarodowej towarów masowych i ładunków ponadgabarytowych. Umożliwi również efektywne wykorzystanie połączenia dróg wodnych Polski z zachodnioeuropejskim systemem dróg wodnych. Modernizacja automatyki i systemów sterowania zwiększy efektywność ochrony przeciwpowodziowej w regionie.
Bezpośredni odbiorcy - Użytkownicy drogi wodnej
- Armatorzy i przewoźnicy towarowi: Zyskują gwarancję utrzymania parametrów drogi wodnej i likwidację tzw. wąskich gardeł na rzece Odrze.
- Firmy logistyczne i transportowe: Otrzymują możliwość stabilnego planowania transportu intermodalnego i zapewnienie dłuższego sezonu nawigacyjnego.
- Przewoźnicy pasażerscy i turystyczni: Korzystają z nowoczesnej i bezpiecznej infrastruktury podczas rejsów wycieczkowych.
- Turyści wodni: Kajakarze, motorowodniacy oraz żeglarze zyskują łatwiejsze, szybsze i bezpieczniejsze śluzowanie a także łatwiejszy sposób wodowania sprzętu wodnego.
Użytkownicy infrastruktury - służby zarządzające i ratunkowe
- Obsługa stopnia wodnego (pracownicy Wód Polskich): Zyskują nowoczesne i bezpieczne stanowiska pracy w nowej sterowni oraz pełną automatyzację procesów śluzowania.
- Służby ratunkowe i ratownictwo wodne: Przebudowane awanporty, nabrzeże przeładunkowe i zjazdy do rzeki oraz nowoczesne systemy łączności ułatwiają prowadzenie ewentualnych akcji ratowniczych na rzece.
- Centra zarządzania kryzysowego: Nowa infrastruktura pozwala na szybszą wymianę informacji o sytuacji hydrologicznej na Odrze.
Pośredni beneficjenci - Społeczność i gospodarka regionu
- Mieszkańcy gmin Popielów i Skarbimierz: Zyskują wyższy poziom bezpieczeństwa dzięki integracji systemów sterowania śluzy z systemami ochrony przeciwpowodziowej.
Efekty i rezultaty Projektu:
Głównym efektem realizacji projektu będzie wyraźne usprawnienie i zwiększenie przepustowości Odrzańskiej Drogi Wodnej przy jednoczesnym wzmocnieniu ochrony przed skutkami zmian klimatycznych. Inwestycja znacząco podniesie niezawodność techniczną stopnia wodnego, skróci czas obsługi jednostek pływających i poprawi sterowanie ryzykiem powodziowym.
Kluczowe rezultaty infrastrukturalne i nawigacyjne
- Modernizacja śluz: Przebudowa komory pociągowej i komory małej zapewni bezawaryjne śluzowanie obiektów pływających.
- Przebudowa awanportów: Instalacja nowych kierownic i dalb cumowniczych ułatwi bezpieczne manewrowanie jednostkom czekającym na śluzowanie.
- Nowoczesna sterownia: Nowa infrastruktura centralnego sterowania jazem i śluzami zautomatyzuje i usprawni codzienną pracę obiektu.
- Stabilne warunki żeglugowe: Projekt zapewni utrzymanie optymalnych parametrów eksploatacyjnych.
- Bezpieczeństwo załóg i personelu: Radykalna poprawa warunków BHP dla obsługi stopnia wodnego oraz kapitanów jednostek pływających.
Cel Projektu:
Głównym celem projektu jest udrożnienie szlaku żeglownego na rzece Odrze, utrzymanie możliwości transportowych oraz zapewnienie odpornej na zmiany klimatu infrastruktury poprzez modernizację śluzy oraz sterowni na stopniu wodnym Ujście Nysy wraz z przebudową awanportów śluzowych oraz obiektów towarzyszących. Projekt wiąże się z przebudową modernizacyjną komory pociągowej śluzy oraz komory małej śluzy wraz z wymianą wyposażenia technologicznego i komunikacyjnego, a także obejmuje korektę i ubezpieczenie brzegu prawego od wody górnej i wody dolnej, budowę nowej sterówki śluzowej, przebudowę modernizacyjną awanportów z kierownicami i dalbami cumowniczymi, dzięki czemu poprawi się jakość obsługi oraz niezawodność stopnia Ujście Nysy. Obecny stan stopnia wodnego Ujście Nysy może stanowić przeszkodę na drodze wodnej jako tzw. „wąskie gardło”. Celem modernizacji stopnia będzie zatem zapewnienie bezawaryjnego działania śluz oraz dostosowanie odcinka Odrzańskiej Drogi Wodnej będącej w obszarze stopnia wodnego Ujście Nysy do parametrów III klasy drogi wodnej.
Główne cele szczegółowe i operacyjne
- Zwiększenie przepustowości drogi wodnej: Skrócenie czasu odpraw jednostek pływających i eliminacja opóźnień dzięki modernizacji komór śluzy.
- Poprawa bezpieczeństwa nawigacji: Przebudowa awanportów (górnego i dolnego) wraz z montażem nowych urządzeń naprowadzających (kierownic) ułatwi manewrowanie dużym zestawom pływającym.
- Automatyzacja i cyfryzacja zarządzania: Budowa nowoczesnej, centralnej sterowni pozwoli na zdalne i zintegrowane sterowanie procesami śluzowania oraz pracą jazu (utrzymaniem założonego piętrzenia).
- Zapewnienie ciągłości transportu: Likwidacja ryzyka awarii technicznych ponad 100-letniej infrastruktury, co zagwarantuje stałą dostępność szlaku.
- Wsparcie ochrony przeciwpowodziowej: Integracja systemów sterowania śluzy z systemami zarządzania kryzysowego w celu lepszego reagowania na wezbrania.
- Poprawa warunków BHP: Zastąpienie przestarzałych mechanizmów nowoczesną automatyką, co radykalnie podniesie bezpieczeństwo i komfort pracy obsługi stopnia wodnego.
- Rozwój transportu niskoemisyjnego: Podniesienie niezawodności szlaku zachęci do przenoszenia ładunków z dróg kołowych na ekologiczną żeglugę śródlądową.