Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach

Na obszarze województw śląskiego i opolskiego obserwowane są utrzymujące się niskie stany wód w rzekach oraz zbiornikach wielofunkcyjnych. Sytuacja jest konsekwencją długotrwałego deficytu wymiernych opadów oraz wysokich temperatur, które powodują zwiększone parowanie i ograniczają naturalne zasilanie cieków oraz zbiorników wodnych.

Obecne warunki hydrologiczne są charakterystyczne dla okresu suszy hydrologicznej, której skutki widoczne są zwłaszcza na dopływach do głównych rzek w zlewni - na mniejszych ciekach wodnych. Obniżony poziom wód wpływa na funkcjonowanie ekosystemów wodnych oraz ogranicza możliwości retencjonowania zasobów wodnych.

Ostrzeżenia i komunikaty hydrologiczne

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej na bieżąco monitoruje sytuację hydrologiczną. W wielu punktach pomiarowych na terenie województw śląskiego i opolskiego notowane są przepływy charakterystyczne dla niżówki hydrologicznej, a prognozy nie wskazują na szybkie odwrócenie niekorzystnego trendu. W zlewniach dopływów (szczególnie lewostronnych) Odry w górnym i środkowym odcinku rzeki od Chałupek do ujścia Nysy Kłodzkiej oraz w zlewniach dopływów dolnej Nysy Kłodzkiej wartości natężenia przepływu układają się miejscami poniżej SNQ. Ponieważ w najbliższym okresie nie przewiduje się wystarczająco wysokiej sumy opadów deszczu, spodziewane jest utrzymanie się aktualnych warunków hydrologicznych - przepływów poniżej SNQ (przepływ średni niski) z wahaniami, mogącymi wynikać z prowadzonej lokalnie gospodarki wodnej lub z nieokresowych opadów deszczu. W konsekwencji narastającego deficytu opadów, może dochodzić do rozwoju hydrologicznej suszy.

Wody Polskie w Gliwicach stale analizują sytuację oraz prowadzą monitoring poziomu wód w rzekach i zbiornikach retencyjnych, gospodarując na nich wodą zgodnie z instrukcjami dla tych obiektów hydrologicznych.

Przyczyny obniżania się poziomu wód

Główną przyczyną spadku poziomu wód jest utrzymujący się przez dłuższy czas niedobór opadów atmosferycznych. Dodatkowo wysokie temperatury powietrza oraz intensywne nasłonecznienie zwiększają parowanie z powierzchni wód i gleby, co pogłębia skutki suszy.

Na poziom wód wpływają również naturalne procesy hydrologiczne zachodzące w zlewniach, takie jak ograniczony dopływ wód powierzchniowych i podziemnych do rzek oraz zbiorników retencyjnych. Nie bez znaczenia jest również budowa geologiczna danego terenu i jeśli występuje - krasowy charakter, sprzyjający obniżaniu się poziomu wód gruntowych i powstawaniu szczelin chłonnych, które przechwytują wodę powierzchniową.

 

Tamy bobrowe nie są przyczyną obniżania poziomu wód w zbiornikach

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami, dotyczącymi wpływu działalności bobrów na poziom wód, należy podkreślić, że istniejące na ciekach wodnych tamy bobrowe zwykle nie są przyczyną obniżania się lustra wody w zbiornikach retencyjnych.

Budowle wznoszone przez bobry mają charakter lokalny i oddziałują przede wszystkim na niewielkie odcinki cieków wodnych, spowalniając przepływ oraz zwiększając lokalną retencję. Nie powodują one ubytku zasobów wodnych ani spadku poziomu wody w zbiornikach retencyjnych. W warunkach suszy tamy bobrowe mogą wręcz sprzyjać zatrzymywaniu wody w środowisku, ograniczając tempo jej odpływu z niewielkich zlewni. Obecność tamy bobrowej w krycie cieku naturalnego w czasie suszy nie oznacza jednocześnie całkowitego zatrzymania przepływu – zazwyczaj zachowany jest częściowy przepływ wody. W czasie ryzyka wezbrania może on zagrażać bezpieczeństwu powodziowemu na terenie przyległym, jednak w czasie niedoboru wody nie powoduje zagrożenia dla poziomu wód w zbiornikach retencyjnych czy odcinkach rzek poniżej tamy bobrowej i nie potęguje jego spadku. Dlatego też całkowita ich całkowita rozbiórka nie jest zassana. Przyniosłaby jedynie chwilowy wzrost poziomu wody. Przypominamy zarazem, że każdorazowa rozbiórka tamy bobrowej wymaga uzyskania odpowiedniej zgody Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Tam, gdzie w korytach rzek znajdują się takie budowle, pracownicy Wód Polskich w Gliwicach prowadzą wizje terenowe i oględziny, w czasie których oceniają sytuację.

Obniżanie się poziomu wody w zbiornikach retencyjnych jest przede wszystkim efektem niekorzystnych warunków meteorologicznych i hydrologicznych, związanych z długotrwałym niedoborem opadów oraz zwiększonym parowaniem.

Stop Suszy

Państwowe Gospodarstwa Wodne Wody Polskie realizuje Plan przeciwdziałania skutkom suszy na obszarach dorzeczy, podlegający cyklicznej aktualizacji. Wyczerpujące informację na temat tego strategicznego dokumentu znajdują się pod adresem: https://stopsuszy.pl/.