Stop powodzi! Trwa II etap przebudowy polderu Żelazna
02.06.2026
Wody Polskie w Gliwicach konsekwentnie prowadzą działania polegające na przebudowie polderu Żelazna w Opolu w ramach II etapu prac. Bieżąca realizacja zadania jest konsekwencją zapowiedzi dotyczących zwiększenia pojemności zbiornika przeciwpowodziowego, który stanowi istotną część ochrony przeciwpowodziowej województwa opolskiego.
Polder Żelazna to obiekt ochrony przeciwpowodziowej Opola, którego zadaniem jest przeciwdziałanie skutkom wezbrań na rzece Odrze. Zlokalizowany jest na lewym brzegu rzeki (w km 153,750 (606,400) ÷ km 158,300 (601,800)) na terenie Opola i gminy Dąbrowa, w miejscowości Żelazna).
Roboty przeprowadzone w ramach I etapu przebudowy polderu Wody Polskie w Gliwicach zakończyły w 2023 r. W efekcie wykonanych prac obiekt zwiększył swoją pojemność dwukrotnie do obecnych 3,8 mln m3. Ponadto, zbudowanych i rozbudowanych zostało niemal 12 km wałów przeciwpowodziowych. Zmodernizowana została również przepompownia.
To jednak nie koniec działań związanych z rozwojem możliwości hydrotechnicznych obiektu. Podpisaniem kontraktów na realizację prac budowlanych, nadzór autorski oraz inwestorski Wody Polskie w Gliwicach przystąpiły do dalszej przebudowy polderu w ramach II etapu, którego realizacja jest konsekwencją wcześniejszych zapowiedzi.
Wykonanie przewidzianych robót przyczyni się do zwiększenia pojemności polderu do 9,7 mln m3. Ponadto, realizacja zadania pozwoli na zapewnienie ochrony terenów zurbanizowanych i rolnych w dolinie Odry, a także bezpośredniego bezpieczeństwa dla 4000 mieszkańców poprzez zwiększenie pojemności polderu z 200 ha do 400 ha.
Dotychczas wykonawca przeprowadził wstępne czynności celem przygotowania terenu inwestycji pod rozpoczęcie prac. Następnie przystąpił do realizowanych obecnie robót w obrębie nasypu wału polegających m. in. na formowaniu warstw korpusu obwałowania na odcinku 0+500 do 1+400. Ponadto, trwają roboty żelbetowe związane z zębem kotwiącym płyty przewału.
Zakres planowanych działań obejmuje ponadto przebudowę istniejących obwałowań rzeki Odry na odcinku około 4,5 km polegającą na ich podwyższeniu i uszczelnieniu, budowę jazu wpustowo-upustowego „Półwieś”, który został zaprojektowany do poziomu wody stuletniej, a także przebudowę przewału wpustowego „Półwieś” oraz wykonanie dróg serwisowych i rolniczych wraz z przejazdami wałowymi.
Prace trwają i przebiegają zgodnie z harmonogramem. Ich zakończenie planowane jest na 2028 rok.
- Trwający drugi etap przebudowy polderu Żelazna to jedno z zadań, które stanowi priorytet dla Wód Polskich w Gliwicach w kontekście zwiększania bezpieczeństwa przeciwpowodziowego obszarów zlokalizowanych w zlewni rzeki Odry. Inwestycja ta pełni ważną rolę i jest uzupełnieniem dla m. in. zbiornika Racibórz Dolny. Realizacja przewidzianych prac przyczyni się do ograniczenia zagrożenia powodziowego nie tylko na terenie województwa opolskiego, ale również województwa dolnośląskiego, w tym w takich miejscowościach jak m. in. Oława i Wrocław – powiedział Jan Grygier, Dyrektor Wód Polskich w Gliwicach.
Projekt przebudowy polderu Żelazna uzyskał dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, Działanie FENX.02.04 „Adaptacja do zmian klimatu, zapobieganie klęskom i katastrofom”, Typ projektu: „Budowa, przebudowa lub remont urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej, służących zmniejszeniu skutków powodzi lub suszy”.
Całkowita wartość zadania wynosi 63 834 917,70 zł, a wysokość przyznanych środków unijnych to 50 882 812,89 zł.
