Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie

Zarządzanie gospodarką wodną jest wymagającym procesem. To trudny obszar, bo wymaga spojrzenia z dwóch perspektyw – potrzeb człowieka, ale także środowiska przyrodniczego. Ważnym jest, by w naszych działaniach umieć zachowywać zasadę zrównoważonego rozwoju.

Obszar RZGW w Krakowie jest terenem trudnym. W dużej mierze terenem górskim, gdzie doliny rzeczne są zabudowane, przez co przestrzeń dla wezbranych rzek jest ograniczona. Co pewien czas mamy więc do czynienia z podtopieniami i powodziami, których skutki musimy cyklicznie usuwać. Staramy się działać szybko i skutecznie.

Równie ważnym wyzwaniem jest problem suszy, który pojawia się coraz częściej w naszym kraju. Tutaj do wyrównywania bilansu wodnego służy nam retencja, która najskuteczniej zapobiega skutkom skrajnych zjawisk hydrologicznych.

Bardzo istotnym problemem jest wielkość i skala zanieczyszczania naszych rzek. To problem nielegalnych wylotów i zaśmiecania rzek, z którym musimy się zmierzyć i być konsekwentnym w egzekwowaniu prawa.

Ochrona przeciwpowodziowa

Nadrzędnym celem Wód Polskich w Krakowie jest ochrona mieszkańców regionu przed powodzią. Dlatego większość realizowanych zadań służy zminimalizowaniu tych zagrożeń, a w konsekwencji strat powodziowych ponoszonych przez Nas wszystkich. 

W 2025 r. zrealizowano 19 zadań inwestycyjnych na łączna kwotę 13 551 579,67 zł.

W 2026 r. będziemy realizować 26 zadań inwestycyjnych na kwotę 81 028 216 zł. Natomiast całkowita szacunkowa wartość realizowanych inwestycji wyniesie 1 352 963 370 zł.

W zeszłym roku Wody Polskie zakończyły prace na zbiorniku Malinówka 3 na rzece Serafie. To ostatni z 5 suchych zbiorników zwiększających ochronę przeciwpowodziową terenów Starego Bieżanowa i dzielnicy Złocień w zlewni rzeki Serafy. Łączna pojemność retencyjna wszystkich zbiorników przeciwpowodziowych to blisko 400 tys. m³, które zabezpieczą obszar o powierzchni 16,5 tys. hektarów.

 

Do tej pory w ramach projektu POPDOW zrealizowaliśmy szereg inwestycji dotyczących ochrony przeciwpowodziowej miasta Krakowa.

Zostały rozbudowane i zmodernizowane wały przeciwpowodziowe na kilku odcinkach.

Wały chronią mieszkańców oraz ich mienie na obszarze 31 km². Stanowią również kluczowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe dla infrastruktury miejskiej oraz pobliskich obiektów przemysłowych. Zabezpieczają m.in. Elektrociepłownię Kraków w Łęgu, oczyszczalnie ścieków Płaszów oraz Kujawy, Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów przy ul. Giedroycia, część urządzeń technologicznych Zakładu Hutniczego Arcelor Mittal oraz wiele mniejszych zakładów przemysłowo-usługowych położonych przy ulicach Lipskiej, Jana Surzyckiego, Rybitwy i Christo Botewa.

Dodatkowo w ramach kompleksowego zabezpieczenia miasta Krakowa zostały oddane do użytku wrota przeciwpowodziowe w porcie Płaszów i Kujawy.  Stanowią one element domykający system ochrony Krakowa przed powodzią.  Ciężar całkowity elementów stalowych dwóch bram wynosi prawie 80 t.

Ochrona Tarnowa przed powodzią

Projekt POPDOW obejmował również inwestycje dotyczące ochrony przeciwpowodziowej Tarnowa.

W jego ramach wybudowano prawy wał rzeki Biała oraz rozbudowano lewy i prawy wał rzeki w mieście Tarnów

Realizacja zadań zwiększyła bezpieczeństwo przeciwpowodziowe 1,2 tys. mieszkańców Tarnowa i sąsiednich gmin oraz ochronę terenu o powierzchni prawie 200 ha. Zwiększono również zabezpieczenie obiektów infrastruktury miejskiej oraz zakładów przemysłowych, w tym przede wszystkim zakładów azotowy Grupy Azoty S.A.

Bezpieczniejszy Sandomierz

Również, w ramach Projektu Ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły, został wzmocniony system ochrony przeciwpowodziowej Sandomierza.

Przed wodami rzeki Wisły zabezpieczyliśmy osiedle mieszkaniowe oraz dolinę Koprzywianki.  Inwestycja ta poprawiła również ochronę przed podtopieniami oraz zmniejszyła ryzyko występowania powodzi w miejscowościach Zajeziorze, Szewce i Sośniczany oraz na okolicznych terenach.

„Ochrona przeciwpowodziowa Sandomierza”

• To ochrona dla ok. 20 tys. mieszkańców Sandomierza i okolic
• 30 km wałów przeciwpowodziowych
• 4 przepompownie w miejscowościach Koćmierzów, Nadbrzezie Szewce oraz Zajeziorze
• 11 km² terenów chronionych przed zalaniem „Ochrona przeciwpowodziowa Sandomierza"

To jedne z wielu inwestycji, które do tej pory udało się zrealizować.

 

Co jeszcze przed nami?

Aby zabezpieczyć odpowiednio obszar Małej i Górnej Wisły niezbędny jest układ wielu inwestycji. W zlewni powyżej Krakowa, dlatego Wody Polskie planują budowę 10 polderów oraz dwóch zbiorników przeciwpowodziowych wielozadaniowych w ramach inwestycji „Zabezpieczenie przeciwpowodziowe od Oświęcimia do Krakowa”.

Ta inwestycja ma niezwykłe znaczenie dla bezpieczeństwa nie tylko mieszkańców Krakowa, ale i terenów położonych wokół Wisły.

Dzięki realizacji tego projektu ochroną zostanie objętych prawie 100 000 osób, infrastruktura komunalna, obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe oraz obiekty infrastruktury strategicznej. W sumie ponad 2500 budynków.

Efekt projektu w Dolinie Wisły będzie widoczny poprzez kontrolowane spłaszczenie szczytu fali powodziowej, gwarantując bezpieczny przepływ wód powodziowych. Dzięki realizacji projektu nie będzie potrzeby podnoszenia wałów przeciwpowodziowych, a w samym Krakowie efekt inwestycji zobaczymy w postaci obniżenia fali powodziowej w rejonie Mostu Dębnickiego o 80 cm. 

 

Dopełnieniem zadań inwestycyjnych są działania utrzymaniowe

W ramach "Programu realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną” w 2025 roku RZGW w Krakowie zrealizował łącznie 312 zadania o łącznej wartości ponad 55 mln zł.

Do ważnych zadań, które udało się zrealizować w 2025 r. należą m.in. remonty urządzeń hydrotechnicznych, których funkcjonalność stanowi o bezpieczeństwie danego regionu.

W ubiegłym roku zakończyliśmy remont zapory czołowej zbiornika wodnego Cedzyna.

Dzięki temu przedsięwzięciu zbiornik Cedzyna odzyska pełną funkcjonalność rekreacyjną i turystyczną, poprawi się także bezpieczeństwo przeciwpowodziowe dla okolicznych miejscowości, a sam zbiornik pozostanie ważnym elementem infrastruktury wodnej regionu świętokrzyskiego.

To kolejny etap działań prowadzonych od 2021 roku, które obejmowały m.in. naprawę dylatacji i uszczelnienie skarp.

 

Obecnie kończymy prace remontowe na zbiorniku wodnym Dobczyce.

Prace mają na celu poprawę bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przywrócenie właściwego stanu technicznego zbiornika.

Remont jest bardzo istotny, ponieważ zbiornik Dobczyce to jeden z ważniejszych elementów systemu gospodarowania wodami w dorzeczu górnej Wisły.

 

O projektach przepławkowych

Wody Polskie w ramach zarządzania środowiskiem wodnym prowadzą działania na rzecz renaturyzacji, udrażniania rzek i modernizacji budowli piętrzących dla migracji ryb na terenie całej Polski. Duże projekty poświęcone odtwarzaniu niebieskich korytarzy migracji w dolinach rzecznych realizuje również Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie.

Do tej pory, łącznie udrożniliśmy 471 Km korytarza migracji ryb poprzez budowę 29 przepławek.

Ale to nie koniec działań renaturyzacyjnych.

Obecnie realizujemy Projekt „Naturalna Nida”, którego celem jest przywrócenie ciągłości ekologicznej rzeki i jej dopływów, poprawa warunków siedliskowych dla organizmów wodnych i gatunków zależnych od środowisk wilgotnych, a także zwiększenie naturalnej retencji wód w dolinie rzeki.

Działania te wpisują się w nowoczesne podejście do gospodarki wodnej, opartej na procesach naturalnych oraz rozwiązaniach opartych na przyrodzie, które coraz częściej zastępują tradycyjne, techniczne metody regulacji rzek.

Projekt realizowany będzie na odcinku doliny Nidy o długości około 39 kilometrów, pomiędzy Brzeźnem a Pińczowem.

Projekty renaturyzacyjne realizujemy również w miastach, czego przykładem jest rozpoczęcie projektu „Rewitalizacja i poprawa warunków geomorfologicznych rzeki Dłubni”.

Zaproponowane działania wpłyną pozytywnie na zmianę jakości wód rzeki. Spowodują zwiększenie bioróżnorodności w dolinie Dłubni na odcinku od zbiornika Zesławice do ujścia do Wisły oraz umożliwią jej wykorzystanie turystyczne i rekreacyjne.

Działamy na rzecz czystości naszych rzek

W Wodach Polskich w Krakowie organizujemy akcje sprzątania wód, często współpracując z lokalnymi społecznościami, wolontariuszami, szkołami oraz przedstawicielami różnych instytucji. Pod hasłem „Wody to nie śmietnik!” prowadzimy akcje sprzątania, podczas których zbieramy tony odpadów z rzek, i zbiorników wodnych.

 

W 2025 r. zorganizowaliśmy kilkadziesiąt akcji sprzątania śmieci zbierając ponad 1800 worków odpadów.

Dodatkowo na rzece Prądnik w Krakowie zamontowaliśmy 5 łapaczy, które wyłapują nieczystości płynące rzeką

Systematycznie prowadzimy również akcje czopowania i likwidacji nielegalnych wylotów.

Monitorujemy także i prowadzimy   ciągłe działania identyfikujące zagrożenia dla jakości wód rzeki Wisły, które mogą się przyczynić do zakwitu złotej algi w rzece.

W ubiegłym roku powstał Zespół „Czysta Wisła”, którego zadaniem jest koordynowanie działań związanych z przeciwdziałaniem nadmiernemu zasoleniu rzeki.