Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie

W ramach zadania „Zwiększenie retencji powierzchniowej i wgłębnej w miejscowości Umianowice” planuje się przebudowę i rozbudowę systemu rowów odwadniających, montaż urządzeń pomiarowych oraz usprawnienie odprowadzenia wód z obszaru zlewni. Dzięki tym działaniom zwiększona zostanie retencja powierzchniowa i wgłębna, co ograniczy potencjalne skutki powodzi, a miejscowość zyska lepszą ochronę przeciwpowodziową.

 

Renaturyzacja delty śródlądowej rzeki Nidy to działanie o charakterze przeciwpowodziowym, którego celem jest m.in. renaturyzacja obszaru delty śródlądowej oraz ochrona przed powodzią poprzez zwiększenie retencji dolinowej rzeki Nidy.

Dzięki rozbiórce prawostronnego obwałowania zostanie utworzony naturalny obszar zalewowy w postaci suchego polderu przeciwpowodziowego. Do tej pory obwałowanie zakłócało stosunki wodne na tym terenie.  Działanie to przyczyni się do poszerzenia korytarza ekologicznego oraz zwiększenia ochrony przeciwpowodziowej na tym obszarze.

Koszt zadań to kwota ponad 18 mln zł

Projekt „Naturalna Nida” realizowany jest w dolinie rzeki Nidy, na odcinku o długości około 39 km, pomiędzy miejscowościami Brzeźno i Pińczów. Obszar objęty projektem stanowi cenny przyrodniczo korytarz ekologiczny o znaczeniu ponadregionalnym, który w wyniku prac melioracyjnych i regulacyjnych utracił w ciągu ostatnich kilku dekad wiele swoich naturalnych funkcji. Zmiany te doprowadziły do zniszczenia zdolności retencyjnych doliny, przerwania ciągłości ekologicznej rzeki, ograniczenia migracji organizmów wodnych oraz zwiększenia zagrożenia powodziowego na terenach zamieszkałych i użytkowanych rolniczo.

Głównym celem projektu jest przywrócenie drożności korytarza ekologicznego doliny rzeki Nidy, odbudowa jej naturalnych funkcji hydrologicznych i ekologicznych oraz ograniczenie ryzyka powodziowego. Realizacja zakładanych działań pozwoli na poprawę jakości siedlisk wodnych i lądowych, odbudowę bioróżnorodności oraz przywrócenie równowagi przyrodniczej w tym fragmencie zlewni.

Kluczowym elementem projektu jest likwidacja istniejących barier migracyjnych, które uniemożliwiają swobodny ruch ryb i innych organizmów wodnych. Działania obejmą także odtworzenie naturalnych terenów zalewowych, zwiększenie zdolności retencyjnych doliny, aktywację starorzeczy oraz poprawę reżimu hydrologicznego. Dzięki temu dolina Nidy odzyska zdolność naturalnego magazynowania wód, co przełoży się na większą odporność ekosystemu na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.

 

Dlaczego dolina Nidy potrzebuje renaturyzacji?

W XX wieku Nida została poddana licznym regulacjom. Budowa progów, jazów, obwałowań oraz rozbudowanych systemów melioracyjnych doprowadziła do przyspieszenia spływu wód, ograniczenia retencji dolinowej oraz przerwania naturalnych korytarzy migracyjnych. Skutkiem tych działań jest degradacja siedlisk, spadek bioróżnorodności, a także pogorszenie warunków hydrologicznych całej zlewni.

Zaburzenie naturalnych procesów rzecznych wpłynęło również na zwiększenie zagrożeń hydrologicznych. Szybki odpływ wód opadowych sprzyja występowaniu gwałtownych wezbrań i lokalnych podtopień, a jednocześnie ogranicza zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody do wykorzystania w okresach suchych. W efekcie region doświadcza zarówno skutków suszy, jak i powodzi, które występują coraz częściej, w wyniku postępującej zmiany klimatu.

Projekt „Naturalna Nida” zakłada odwrócenie tych procesów poprzez stopniowe przywracanie rzeki do jej naturalnego stanu. Odtwarzanie starorzeczy, udrażnianie barier migracyjnych oraz renaturyzacja terenów zalewowych to działania, które pozwolą wodzie dłużej pozostawać w krajobrazie, a jednocześnie utworzą stabilne i zróżnicowane warunki siedliskowe dla flory i fauny.

Projekt „Odbudowa różnorodności biologicznej doliny Nidy, poprzez odbudowę korytarzy ekologicznych i zwiększenie retencji gruntowej” realizowany przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, finansowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027.

Wartość projektu (całkowity koszt projektu)

Planowany łączny koszt realizacji Projektu wynosi 94 500 000,00 PLN.

Wysokość wkładu Funduszu Europejskich

Dofinansowanie na realizację Projektu wynosi 76 500 000,00 PLN.