Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu

Dokument został podpisany przez 15 instytucji, zarówno rządowych, samorządowych jak i naukowych. List zakłada długofalową, skoordynowaną współpracę obejmującą m.in. poprawę retencji wodnej, racjonalne gospodarowanie zasobami, a także działania edukacyjne i informacyjne.

Wspólna odpowiedzialność za wodę
Zastępca Prezesa ds. Usług Wodnych, Magdalena Żmuda, podkreśliła znaczenie takich inicjatyw:

Dzisiejszy list intencyjny jest wyrazem odpowiedzialności za przyszłość naszych zasobów wodnych. W obliczu zmian klimatu konieczne jest nowoczesne podejście do retencji – oparte na współpracy, długofalowym planowaniu i zrównoważonym zarządzaniu wodą. Wielkopolska pokazuje, jak skutecznie łączyć potencjał wielu instytucji dla dobra mieszkańców i środowiska.

Podpisanie listu intencyjnego wpisuje się w realizację szeregu inwestycji prowadzonych przez Wody Polskie, koncentrujących się na odbudowie zasobów wodnych rzek i jezior, poprawie bilansu wodnego oraz modernizacji infrastruktury hydrotechnicznej.

Kluczowe inwestycje w regionie

Wśród najważniejszych projektów realizowanych w Wielkopolsce znajdują się:

• Zbiornik Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie (budowa zbiornika wodnego) - inwestycja polega na budowie zbiornika Wielowieś Klasztorna, którego głównym celem jest ochrona przeciwpowodziowa dolin rzek Prosny i Warty. Trwa opracowanie wielowariantowej koncepcji budowy zbiornika, która odpowie na kluczowe pytania dotyczące parametrów zbiornika - to ważny etap przygotowań do realizacji przedsięwzięcia poprzedzający rozpoczęcie procesu projektowego oraz inwestycyjnego. 
• Rozbiórka istniejącego i budowa nowego jazu na rzece Obrze w km 93+400 w m. Perzyny - budowa obiektu ma zapewnić poprawę retencji rzeki Obry powyżej nowego obiektu hydrotechnicznego, co przyczyni się do utrzymania poziomów wód zapewniających optymalną produkcję rolną.  Ponadto, podjęte działania pozwolą na zwiększenie zdolności retencyjnej rzeki Obry, a tym samym znaczącą poprawi się bilans wodny na terenie gminy oraz pozwolą przeciwdziałać skutkom suszy,
• Rewitalizacja ubezpieczeń betonowych brzegów rzeki Warty w km 243,500 do km 241,760 (m. Poznań) - zadanie z zakresu przeciwdziałania skutkom suszy i ochrony przeciwpowodziowej. Celem przedsięwzięcia jest zahamowanie postępującej degradacji istniejącej zabudowy brzegowej,
• Odbudowa zasobów wodnych zlewni rzeki Warcicy – realizacja zadania ma na celu zwiększenie zdolności retencyjnych oraz zasilanie rzeki wodami Warty poprzez wykonanie budowli hydrotechnicznych,
• Odbudowa jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – realizacja zadania ma na celu odbudowę zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego poprzez budowę urządzeń piętrzących i poprawa stosunków wodnych.
• Kanał Ślesiński – działania inwestycyjne zakładają dążenie do zwiększenie retencji przy jednoczesnym zrównoważonym rozwoju dróg wodnych w aspekcie transportowym i turystycznym przy zachowaniu zasadniczych walorów środowiskowych oraz bezpieczeństwa powodziowego
• Budowa zastawki na strumieniu Kościółek w km 5+060 - realizacja inwestycji spowoduje poprawę zdolności retencyjnych na strumieniu Kościółek, poprzez budowę zastawki - co przyczyni się do utrzymania poziomów wód zapewniających optymalną produkcję rolną.
• Odbudowa jazu piętrzącego na rzece Osiecznica (Oszczynica) w km 18+740 - wprowadzenie piętrzenia we wskazanej lokalizacji, poprzez rozbiórkę i budowę nowego jazu, wpłynie na zwiększenie retencji wodnej w zlewni Osiecznicy oraz w obrębie Jeziora Chrzypskiego.
• Rozbiórka istniejącego jazu i budowa nowego jazu w km 17+199 rzeki Samy - zadanie z zakresu zapobiegania skutkom suszy i ochrony przeciwpowodziowej polegające na budowie 1 szt. jazu z ew. przepławką. Celem inwestycji jest udrożnienie cieku oraz zahamowanie postępującej degradacji jazu, który utrzymuje historyczne piętrzenie jeziora Jeziórko w Szamotułach.
• Jazy na Czarnej Strudze w m. Grodziec - celem realizacji przedmiotowej inwestycji jest zwiększenie zdolności retencyjnej zlewni rzeki Czarnej Strugi, co przyczyni się do utrzymania poziomów wód na poziomie zapewniającym optymalną produkcję rolną.
• Odbudowa jazów na rzece Mesznie - celem niniejszego zadania jest zwiększenie zdolności retencyjnej rzeki Meszna, przeciwdziałanie i łagodzenie skutków suszy, zabezpieczenie dostępności wód w okresach ich niedoborów, poprawa zdolności produkcyjnej gleby poprzez odbudowę poziomu wód gruntowych na gruntach rolnych przylegających do rzeki Meszna.
• Podpiętrzenie jezior skulskich i odbudowa rzeki Lisewki – kompleksowe działania hydrotechniczne poprawiające gospodarkę wodną, w tym zostaną odbudowane zasoby wód powierzchniowych i podziemnych w zlewni Lisewki, zostanie zwiększony wskaźnik retencji poprzez wykorzystanie naturalnej pojemności jezior i odbudowy mokradeł w zlewni Lisewki.

Łączna wartość planowanych inwestycji sięga ponad miliard złotych, a ich realizacja znacząco wpłynie na stabilizację sytuacji hydrologicznej regionu.

Współpraca instytucji kluczem do sukcesu
W realizację inicjatywy zaangażowane są m.in. administracja rządowa, samorządy, instytucje naukowe oraz organizacje wspierające rolnictwo i ochronę środowiska. Każda ze stron wnosi swoje kompetencje – od planowania strategicznego, przez wsparcie prawne i naukowe, po realizację inwestycji i działania edukacyjne.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu Michał Wierzbicki, zwrócił uwagę na praktyczny wymiar współpracy:

Każda inicjatywa mająca służyć poprawie stosunków wodnych jest cenna. Dzięki współpracy różnych instytucji możemy kompleksowo odpowiadać na wyzwania związane z niedoborem wody i zmianami klimatu.

Znaczenie inicjatywy podkreśliła również Ministra Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska:

To przykład odpowiedzialnej i nowoczesnej polityki wodnej, która łączy działania państwa, samorządów i nauki. Tylko wspólnie jesteśmy w stanie skutecznie przeciwdziałać skutkom suszy i zadbać o bezpieczeństwo wodne przyszłych pokoleń.

Długofalowa wizja dla regionu
Podpisany list intencyjny ma charakter deklaratywny, jednak wyznacza jasne ramy współpracy i kierunki działań na najbliższe lata. Obejmuje zarówno projekty inwestycyjne, jak i inicjatywy edukacyjne oraz systemowe rozwiązania wspierające adaptację do zmian klimatu.
Wody Polskie konsekwentnie realizują strategię zwiększania retencji i odbudowy zasobów wodnych, traktując ją jako jeden z fundamentów bezpieczeństwa środowiskowego i gospodarczego kraju.