Wody Polskie: podsumowanie roku 2025 i ambitne plany na 2026 - ponad miliard złotych na inwestycje w gospodarce wodnej
07.01.2025
Wody Polskie przeznaczą ponad 1 miliard złotych na projekty infrastrukturalne w gospodarce wodnej, w tym zabezpieczenia przeciwpowodziowe, zwiększenie retencji, renaturyzację rzek i modernizację dróg wodnych. Instytucja stawia także na rozwój technologii, energetyki wodnej, edukacji oraz współpracę z nauką.
7 stycznia 2026 r. w Warszawie odbyła się konferencja prasowa kierownictwa Wód Polskich, które podsumowało działania zrealizowane w 2025 roku i przedstawiło plany na bieżący rok.
- Rok 2025 był czasem intensywnej pracy i odbudowy po powodzi na południu kraju. W 2026 roku stawiamy na dalszy rozwój – zarówno infrastruktury przeciwpowodziowej, jak i działań zwiększających retencję wód, poprawę ich stanu oraz renaturyzację rzek. Nasze inwestycje są odpowiedzią na wyzwania związane ze zmianami klimatu i mają na celu adaptację do nowych warunków hydrologicznych. Jednocześnie rozwijamy nowoczesne technologie, energetykę wodną, edukację i współpracę z nauką, aby budować bezpieczną i zrównoważoną gospodarkę wodną, która służy obywatelom i wspiera transformację energetyczną Polski. Co niezwykle istotne otwieramy nowy rozdział w budowaniu relacji z samorządami, z coraz większą grupą partnerów społecznych, z uczelniami. Aktywnie uczymy i stawiamy na komunikację. Ta strategia jest skuteczna - podkreślił Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.
Intensywna odbudowa po powodzi i plany na przyszłość
Miniony rok był dla Wód Polskich czasem wytężonej pracy, szczególnie w obliczu powodzi w południowo-zachodniej Polsce. Od września 2024 r. na likwidację jej skutków przeznaczono 602,4 mln zł, realizując 610 pilnych zadań interwencyjnych w województwach dolnośląskim, opolskim i śląskim.
Sprawna realizacja działań była możliwa dzięki 96 porozumieniom z lokalnymi samorządami. Wspólnie z ekspertami IMGW-PIB opracowano również 10 programów redukcji ryzyka powodziowego dla najbardziej zagrożonych zlewni rzek. Programy obejmują 150 inwestycji o wartości prawie 8 mld zł, które są obecnie konsultowane społecznie.
Rozpoczęto odbudowę zbiornika Stronie Śląskie oraz budowę zbiornika Kamieniec Ząbkowicki, który wzmocni ochronę miasta Nysa. W ramach wykupu nieruchomości na terenach zagrożonych powodzią podpisano 100 aktów notarialnych o łącznej wartości ponad 105 mln zł.
Rekordowe inwestycje w gospodarce wodnej
W 2026 roku Wody Polskie przeznaczą na realizację inwestycji ponad 1 miliard złotych. Tak duża skala przedsięwzięć będzie możliwa dzięki pozyskaniu około 750 mln zł z funduszy Unii Europejskiej w ramach programu FENIKS. Środki te zostaną przeznaczone na realizację pięciu kluczowych inwestycji przeciwpowodziowych: budowy zbiornika Rzymówka koło Legnicy, modernizacji obwałowań w mieście Tychy i powiecie bieruńsko-lędzińskim, kompleksowej odbudowy rzek Miedzianka i Witka, rozbudowy wału rzeki San w powiecie stalowowolskim oraz drugiego etapu przebudowy polderu Żelazna w Opolu. Realizacja tych zadań zwiększy bezpieczeństwo około 70 tysięcy mieszkańców.
Wśród innych kluczowych projektów zaplanowanych na ten rok znajdzie się kolejny etap kompleksowego zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław, kontynuacja modernizacji zabudowy regulacyjnej na Odrze granicznej, modernizacja stopnia wodnego Ujście Nysy, a także cztery zadania zwiększające retencję w Wielkopolsce wschodniej. Istotnym elementem działań będzie również rekultywacja starorzeczy w dolinie Narwi oraz przywrócenie ciągłości morfologicznej rzeki, co ma znaczenie zarówno dla ochrony przeciwpowodziowej, jak i dla poprawy stanu ekosystemów wodnych.
Nowe projekty infrastrukturalne i modernizacja dróg wodnych
Równolegle Wody Polskie aktywnie ubiegają się o środki z funduszy europejskich, wnioskując o dofinansowanie 25 inwestycji w ramach programu FENIKS o wartości około 2,5 mld zł, z czego podpisano już 5 umów. W fazie przygotowawczej znajduje się kolejnych 14 inwestycji przeciwpowodziowych o wartości około 1 mld zł.
Jednocześnie rozpoczęto dwa nowe projekty prośrodowiskowe w ramach programu LIFE – LIFE Drawa Bis oraz LIFE for Rivers – o łącznej wartości blisko 90 mln zł. Ich realizacja przyczyni się do poprawy stanu wód w zlewni Drawy i Parsęty.
Wody Polskie kontynuują również modernizację śródlądowych dróg wodnych, obejmującą remont śluz i jazów na Kanale Augustowskim oraz modernizację kanałów mazurskich w ramach projektu „Zielona Infrastruktura Wielkich Jezior Mazurskich”. Instytucja przygotowuje się także do odbudowy systemu wodnego Kanału Elbląskiego, jednej z najważniejszych atrakcji turystyki wodnej w Polsce.
Cyfryzacja, nowoczesne technologie i wsparcie transformacji energetycznej
Wody Polskie rozwijają nowoczesne narzędzia cyfrowe, które ułatwiają dostęp do informacji i usług związanych z gospodarką wodną. Hydroportal to bezpłatna aplikacja mapowa, zawierająca dane o gospodarce wodnej, ryzyku powodziowym i suszowym, natomiast Wirtualny Informator Rzeczny (WIR) umożliwia obsługę śródlądowych dróg wodnych, a także zakup zezwoleń wędkarskich online.
Instytucja zakończyła również realizację projektu inwentaryzacji urządzeń melioracyjnych i gruntów zmeliorowanych na terenie piętnastu zarządów zlewni. Projekt o wartości 96 mln zł, realizowany przy wsparciu Krajowego Planu Odbudowy, wykorzystał nowoczesne technologie, w tym drony, co znacząco usprawni zarządzanie zasobami wodnymi w Polsce.
Jest to szczególnie istotne w kontekście pozwoleń wodnoprawnych, których Wody Polskie wydają około 27 tysięcy rocznie. Pozwolenia te są niezbędne zarówno dla obywateli, jak i dużych inwestorów, umożliwiając korzystanie z wód w sposób zgodny z prawem i łącząc rozwój gospodarczy z ochroną zasobów wodnych.
Ponadto, w ramach transformacji energetycznej kraju, Wody Polskie udostępniły inwestorom blisko 4 000 lokalizacji pod rozwój energetyki wodnej z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury. Łączna moc tych projektów to 655 MW, a potencjalna produkcja energii wynosi 4,86 TWh. Działania te wspierają rozwój odnawialnych źródeł energii i transformację energetyczną Polski.
Wiedza, innowacje i edukacja
Wody Polskie aktywnie współpracują z Polską Akademią Nauk oraz uczelniami wyższymi w całym kraju, wspierając badania naukowe, wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i rozwój nowoczesnych technologii w gospodarce wodnej. Instytucja stawia również na podnoszenie kompetencji swoich pracowników, organizując szkolenia i programy rozwojowe, aby zapewnić najwyższy poziom zarządzania zasobami wodnymi w Polsce.
Istotnym elementem działań edukacyjnych jest program „Aktywni Błękitni – szkoła przyjazna wodzie”, który angażuje ponad 42 tysiące uczniów w całym kraju. Program promuje wiedzę o ochronie zasobów wodnych, przeciwdziałaniu suszy i powodziom oraz zasadach bezpiecznej rekreacji nad wodą, kształtując świadomość ekologiczną młodego pokolenia.
