Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie

Zgromadzeni w Dworku Pomorskim eksperci, naukowcy, przedstawiciele Lasów Państwowych, samorządów, a także organizacji pozarządowych skupionych wokół Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty omawiali również przyszłe działania podejmowane w ramach programu LIFE, poświęcone ochronie rzek i siedlisk ich otaczających. W ramach prezentacji Wód Polskich dotyczących projektów renaturyzacji rzek, zrealizowanych w ramach dotychczasowych edycji programu LIFE, z uczestnikami spotkania swoimi doświadczeniami w tym zakresie podzielił się  Michał Durka, Dyrektor RZGW Szczecin. Przedstawił również założenia programu naturalnej retencji oraz wprowadzane  przez Wody Polskie rozwiązania w zakresie prac utrzymaniowych, których celem jest zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi.

Liczne grono partnerów programu

W jego formalnej inauguracji uczestniczyli przedstawiciele  Narodowego oraz Wojewódzkiego  Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie, Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinku, razem ze szczecineckim Biurem Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Licznie przybyły też Nadleśnictwa zlokalizowane na terenie dorzecza Parsęty. O założeniach projektów rozmawiano w gronie beneficjentów programu LIFE, które obok Wód Polskich i Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty tworzą: WWF Polska, Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakiewicza w Olsztynie, SGGW- Warsaw University of Life Sciences, a także Instytut Oceanologii PAN, Blue River Foundation skupiające ekspertów i naukowców wiodących uczelni europejskich i eksperci z hiszpańskiej uczelni publicznej Universidade de Vigo.

Unijne fundusze dla zachowania bioróżnorodności

Dofinansowanie z programu LIVE for RIVERS o wartości 15 mln euro (ponad 63,5 mln zł), pozwoli na  renaturyzację najbardziej cennych przyrodniczo odcinków Parsęty.  Zaplanowane prace mają ograniczyć przede wszystkim zjawisko suszy hydrologicznej. Aby zminimalizować konsekwencje zmian klimatycznych, przewidziano m.in. inwestycje w retencję korytową rzeki, z jednoczesnym zapewnieniem dogodnych warunków migracji ryb łososiowatych i minogów. W tym celu nastąpi również przebudowa lub likwidacja (zależnie od warunków i potrzeb) 35 obiektów, stanowiących obecnie bariery architektoniczne dla swobodnej migracji ryb na tarliska.

Szereg rozwiązań dla renaturyzacji  

W ramach projektu powstanie dwanaście nowych tarlisk o łącznej powierzchni ok. 2800 mkw. Założono również zwiększenie ilości gniazd tarłowych do blisko 140. Jednym z kluczowych elementów programu jest objęcie renaturyzacją  11- kilometrowego odcinka Parsęty, razem z nowymi nasadzeniami drzew wzdłuż jej brzegów. Przewidziano także instalację systemów monitoringu ryb i jakości wody oraz  pułapkę na smolty- czyli spływające do morza młode łososie i trocie w drugim roku życia. Nowe rozwiązania techniczne będą sprzyjać zasiedlaniu biotopów, ułatwią także ławicom ryb dotarcie na tarliska. Skorzystają one z przepławek, wybudowanych przy istniejących jazach i stopniach wodnych.

Ułatwienie migracji ryb- jednym z celów projektu

Dokonany zostanie w związku z tym przegląd urządzeń hydrotechnicznych z demontażem tych,  które na co dzień utrudniają migrację ryb. Po zakończeniu prac ułatwieniem dla zmierzających na tarlisko stad będzie przekrój podłużny i poprzeczny dna Parsęty ukształtowany w taki sposób, aby powstały kaskady z naturalnych materiałów wkomponowanych w otoczenie.  Powstaną dzięki temu naturalne przepławki, dodatkowo wspomagając samooczyszczanie wód i siedlisk prądolubnych organizmów wodnych. Przekształcenie dna rzeki będzie też sprzyjać warunkom dla funkcjonowania naturalnych i sztucznych tarlisk. Dbając o ochronę rzeki  zaplanowaliśmy rozwiązania techniczne- indywidualnie dla każdej lokalizacji planowanych inwestycji.

Wieloletnia perspektywa wyzwaniem dla beneficjentów programu

Obszerny i złożony projekt stawia przed jego beneficjentami ambitne cele.  Na ich osiągnięcie  Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty razem z partnerami ma ogółem siedem lat.  Tyle czasu zajmą starania o zachowanie unikalnego charakteru rzeki, łącznie z ochroną gatunków ryb i organizmów w ich naturalnym środowisku.  

Zdjęcie uczestników udostępnione przez Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty.