Polsko- niemieckie pogranicze chce dostosować się do zmian w warunkach powodzi i suszy
28.10.2025
Siedziba Wód Polskich, RZGW w Szczecinie była miejscem kolejnej edycji warsztatów grupy roboczej, zrzeszającej przedstawicieli samorządu, placówek badawczych i środowisk naukowych Brandenburgii północno- wschodniej. Celem spotkania z udziałem planistów i organizacji branżowych zajmujących się gospodarką wodną, jest przyjęcie wspólnej i wieloletniej strategii walki z suszą po obu stronach Odry. Warsztaty w szczecińskiej siedzibie Wód Polskich zorganizowano staraniem Regionalnego Związku Planistycznego Uckermark- Barnim. Stronę polską reprezentował samorząd Pomorza Zachodniego, przedstawiciele szczecińskiego RZGW, Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego, a także Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska.
Wspólne polsko-niemieckie spotkania branżowe mają przyczynić się do powstania strategii poprawy bilansu wodnego zarówno przygranicznego landu Brandenburgii, jak i sąsiadujących z nim terenów Pomorza Zachodniego. W ocenie uczestników warsztatów cel ten można osiągnąć tylko wtedy, gdy do ścisłej współpracy włączą się urbaniści razem z planistami odpowiedzialnymi za gospodarkę przestrzenną, którzy w swoich założeniach powinni uwzględniać realnie odczuwalne konsekwencje zmian klimatu i dążyć do zrównoważonej gospodarki wodnej.
W siedzibie RZGW Szczecin poszukiwano więc odpowiedzi na pytania, odnośnie największych wyzwań związanych z wodą w regionach, oraz dostępnej wiedzy na temat bilansu wodnego po obu stronach granicy. Istotne były także różnice w podejściu do planowania oraz zarządzania zasobami wodnymi w Polsce i Niemczech.
Konieczność uświadomienia wartości zasobów wodnych
Doświadczeniami na Pomorzu Zachodnim w tym zakresie podzielił się Michał Durka, dyrektor szczecińskiego RZGW. W jego ocenie poprawa zdolności retencyjnych gruntów wymaga współdziałania wielu podmiotów, firm i instytucji. Jednak aby podejmowane działania w kolejnych latach przynosiły efekty, potrzeba wpisania ich do miejscowych planów zagospodarowania gmin. Tym bardziej, że samorządy borykające się ze skutkami suszy uświadamiają sobie wartość istniejących zasobów wodnych na swoim terenie.
Jak dostosować się do powodzi i suszy…
Warsztatowe spotkanie zdominowało kilka kwestii: powodzie i susze, dostosowanie do zmian klimatu, a także planowanie przestrzenne w zakresie gospodarki wodnej na przygranicznych terenach Niemiec i Polski.
Pracując w czterech grupach roboczych grono 25 ekspertów przedstawiło następujące wnioski, które uznano za niezbędne dla poprawy bilansu wodnego po obu stronach Odry:
- Zasoby wodne są ograniczone, dlatego niezbędne jest uświadomienie tej sytuacji wszystkim podmiotom korzystającym z wody w przygranicznych regionach, a także promowanie gotowości do kompromisu przy ustalaniu nowych warunków dostępu do wód dla wszystkich interesariuszy.
- Woda nie zna granic- tym bardziej administracyjnych. Wyznacznikiem dla ustalenia i podziału dostępnych zasobów wodnych, dokonywanych w sposób całościowy, powinny być zatem istniejące zlewnie wodne.
- Proces zatrzymywania wody ma przeciwdziałać spekulacjom gruntami, nie zaś im sprzyjać.
- Retencja wody służy zabezpieczeniu podstaw bytowych, stąd wszystkie projekty związane z jej rozwojem powinny zyskać priorytet, także w warunkach rynkowego obrotu gruntami.
Celem projektu jest przyjęcie modelowej strategii gospodarki przestrzennej i wodnej w dorzeczu Odry. Jej główne założenia, uwzględniające interesy użytkowników gruntów i gmin, strona niemiecka, we współpracy z polskimi partnerami ma przedstawić za dwa lata podczas konferencji końcowej.