Rejs inspekcyjny po Odrze Granicznej z Prezesem Wód Polskich
22.05.2026
Oceny szlaku żeglugowego na odcinku Odry Granicznej, kilkanaście dni po otwarciu do ruchu po zimowej przerwie, dokonał Mateusz Balcerowicz, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Trasę rejsu inspekcyjnego wytyczono również przez urokliwe kanały i rozwidlenia Międzyodrza. Prezesowi Wód Polskich towarzyszyli na pokładzie: Karolina Gaweł, Zastępca Dyrektora Biura Prezesa w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej, Michał Durka, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie, Łukasz Kolanda- Dyrektor Zarządu Zlewni Szczecin oraz pracownicy Nadzoru Wodnego Widuchowa: Tadeusz Krajewski, Kamila Stachera- Szpyt i Marcin Narożański.
W trakcie rejsu oceniono m.in. prawidłowość rozmieszczenia znaków nawigacyjnych na Odrzańskim Torze Wodnym, a także stan obiektów hydrotechnicznych zarządzanych przez Wody Polskie na odcinkach Odry Granicznej, Wschodniej i Zachodniej. Wielu wrażeń dostarczyła krótka wyprawa po wybranych szlakach Międzyodrza, w rejonie miejscowości Garz- Marwice.
Wyprawa „Ognicą” z przesiadką na „Mewę”
Rejs podzielono na dwie części. Z przystani w Widuchowej gości na pokład zabrał Tadeusz Krajewski, kapitan jednostki inspekcyjno- roboczej „Ognica”. Przy dawnej śluzie, pełniącej obecnie rolę „Bramy Międzyodrza” na wysokości Marwic czekała natomiast „Mewa”- zwrotna łódź robocza, przyprowadzona przez Bogdana Dudara, kierownika Zespołu Obiektów Hydrotechnicznych RZGW w szczecińskich Podjuchach. Po przejściu z „Ognicy” na pokład „Mewy” uczestnicy rejsu mogli podziwiać bogactwo sieci kanałów między wysepkami Międzyodrza, unikalnego w tej części Europy obszaru utworzonego ręką człowieka, który w ciągu ostatniego stulecia całkowicie przejęła natura.
Wyjątkowe miejsce zagospodarowane przez naturę
Z historią szlaku Odry Granicznej i rozwoju Międzyodrza zapoznał Prezesa Wód Polskich Mateusza Balcerowicza dyrektor szczecińskiego RZGW. To obszar od Widuchowej wyznaczony przez miejsce rozwidlenia Odry do Szczecina, zlokalizowany pomiędzy Odrą Wschodnią i Zachodnią. Płynąc licznymi kanałami, zatoczkami oraz odnogami rzecznymi o łącznej długości prawie 200 km kilkukrotnie można przekraczać granicę z Niemcami. Bogactwa Międzyodrza dopełnia ponad 50 wysp, które tworzą siedliska dla unikalnych gatunków ptaków. Zachowały się również dawne obiekty hydrotechniczne, takie jak śluzy, przepusty, pompownie, wybudowane podczas prac regulacyjnych Doliny Dolnej Odry na początku XX wieku. Zostały one niemal całkowicie zagospodarowane przez przyrodę. Podczas rejsu kanałami Międzyodrza rozmawiano m.in. o planowanej współpracy Wód Polskich z Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego przy planowanej rewitalizacji części dawnych obiektów hydrotechnicznych, która utrzymałaby obecny poziom naturalnej retencji. Rozmawiano również o promocji tego obszaru, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania równowagi funkcjonujących tu ekosystemów,
Dłuższy postój przy jazie w Widuchowej
Na trasie rejsu inspekcyjnego znalazł się również jaz w Widuchowej- obiekt hydrotechniczny rozdzielający wody Odry Wschodniej i Zachodniej. Jaz ten został wybudowany w 1914 r. jako jeden z ważniejszych elementów prac regulacyjnych. Budowlę piętrzącą posadowiono na palach. Jej częścią stałą jest próg betonowy o wysokości 2,04 m. Jaz podzielono czterema filarami na pięć przęseł, o szerokości w świetle po 15,6 m. Każde z przęseł przedzielone jest przy pomocy kładzionych odrzwi (pilotów) na osiem sekcji. Odrzwia wykonano z profili stalowych, zamocowanych przegubowo w progu jazu i kładzionych zgodnie z kierunkiem przepływu wody. Do obsługi zamknięć jazu służy suwnica bramowa, poruszająca się wzdłuż obiektu po szynach ułożonych na pomoście. Rozrząd wód Odry na jazie w Widuchowej odbywa się w dniach 15 marca- 15 kwietnia oraz od 15 listopada do 15 grudnia, umożliwiając uzyskanie w Odrze Zachodniej całkowitego przepływu wody w zakresie 15- 35 proc. Wizytując obiekt, Prezes Wód Polskich mógł zapoznać się m.in. z przebiegiem prac konserwacyjnych oraz planami remontu jazu w bieżącym roku.
Za przygotowanie rejsu Prezes Mateusz Balcerowicz dziękował Załodze Nadzoru Wodnego Widuchowa i kierownictwu RZGW, podkreślając znaczenie Odrzańskiej Drogi Wodnej dla żeglugi śródlądowej, a także wyjątkowość obszaru Międzyodrza jako miejsca wymagającego szczególnego podejścia, przede wszystkim w kontekście zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi.
Na zdjęciu od lewej: Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Mateusz Balcerowicz, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Michał Durka, Kierownik Zespołu Obiektów Hydrotechnicznych w Podjuchach Bogdan Dudar, Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Łukasz Kolanda oraz pracownik Obiektu Hydrotechnicznego w Widuchowej Marcin Narożański.