Susze i niedobór wód gruntowych wyzwaniem dla planistów po obu stronach Odry
23.06.2025
Długotrwałe susze dotykają w coraz większej skali graniczące z Polską obszary Brandenburgii północno- wschodniej, określane też mianem najbardziej suchego regionu Niemiec. Takich skutków zmian klimatu nie można już nie dostrzegać. Ich konsekwencją jest przede wszystkim spadek poziomu wód gruntowych. W tej sytuacji zarówno władze landu, jak i organizacje branżowe zajmujące się m.in. kwestią planowania przestrzennego, zwracają uwagę na potrzebę skoordynowanych działań zapobiegających kryzysowi wodnemu. Aby skutecznie zatrzymywać wodę w gruncie potrzebna jest transgraniczna współpraca po obu stronach Odry. Jej przykładem są zorganizowane w siedzibie RZGW Szczecin pierwsze polsko- niemieckie warsztaty, poświęcone kwestii poprawy bilansu wodnego w polsko- niemieckim regionie przygranicznym.
Uczestniczyli w nich przedstawiciele instytucji, zajmujących się w Polsce i Niemczech gospodarką wodną, a także środowiska naukowe działające na rzecz ograniczenia negatywnych skutków zmian klimatu. Warsztaty w szczecińskiej siedzibie Wód Polskich zorganizowano staraniem Regionalnego Związku Planistycznego Uckermark- Barnim.
Wspólne polsko-niemieckie spotkania branżowe mają przyczynić się do powstania strategii poprawy bilansu wodnego zarówno przygranicznego landu, jak i sąsiadujących z nim terenów Pomorza Zachodniego. W ocenie uczestników warsztatów cel ten można osiągnąć tylko wtedy, gdy do ścisłej współpracy włączy się urbanistów razem z planistami odpowiedzialnymi za gospodarkę przestrzenną, którzy w swoich założeniach powinni uwzględniać kwestie zrównoważonej gospodarki wodnej.
W siedzibie RZGW Szczecin poszukiwano więc odpowiedzi na pytania, odnośnie największych wyzwań związanych z wodą w regionach, oraz dostępnej wiedzy na temat bilansu wodnego po obu stronach granicy. Istotne były także różnice w podejściu do planowania oraz zarządzania zasobami wodnymi w Polsce i Niemczech.
Doświadczeniami na Pomorzu Zachodnim w tym zakresie podzielił się Michał Durka, dyrektor szczecińskiego RZGW, wskazując na znaczenie naturalnej retencji oraz powrotu do renaturyzacji cieków wodnych, na przykładzie prowadzonych przez Wody Polskie inwestycji w regionie. W jego ocenie poprawa zdolności retencyjnych gruntów wymaga współdziałania wielu podmiotów, firm i instytucji. Jednak aby podejmowane działania w kolejnych latach przynosiły efekty, potrzeba wpisania ich do miejscowych planów zagospodarowania gmin, które, borykając się ze skutkami suszy, coraz bardziej uświadamiają sobie znaczenie istniejących zasobów wodnych na swoim terenie.
W pierwszej edycji polsko- niemieckich warsztatów uczestniczyli m.in. przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa, Żywności, Środowiska i Ochrony Konsumentów oraz Krajowego Urzędu ds. Środowiska kraju związkowego Brandenburgia. Do prac nad bilansem wodnym polsko- niemieckiego pogranicza, obok Wód Polskich RZGW Szczecin, włączył się także Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, razem z Regionalnym Biurem Gospodarki Przestrzennej Województwa Zachodniopomorskiego. Celem projektu jest przyjęcie modelowej strategii gospodarki przestrzennej i wodnej w dorzeczu Odry. Jej główne założenia, uwzględniające interesy użytkowników gruntów i lokalnych samorządów strona niemiecka, we współpracy z polskimi partnerami, ma przedstawić za dwa lata podczas konferencji końcowej.