Zagrożenie przyduchą w wodach Odry. Stan podwyższonej gotowości w jednostkach RZGW Szczecin
30.06.2025
Obniżony poziom tlenu w wodach Regalicy i Odry Zachodniej był przyczyną śnięcia ryb oraz innych organizmów wodnych. O sytuacji w miniony weekend zaalarmowali nas wędkarze ze szczecińskiego Okręgu PZW. Śnięte ryby pojawiły się przy stanowiskach obwodu rybackiego nr 5. Jak informowali dalej wędkarze, dodatkowo w wodach Kanału Kluckiego zaobserwowano masowe „dziubkowanie” ryb, które kierując się ku powierzchni usiłowały pyszczkiem zaczerpnąć tlen z powietrza atmosferycznego. Takie zachowanie organizmów wodnych może świadczyć o zjawisku przyduchy. Wskazane przez wędkarzy odcinki Regalicy oraz Odry Zachodniej i Granicznej, skontrolowała załoga jednostki Wód Polskich z bazy w Podjuchach. W trakcie rejsu nie stwierdzono przypadków masowego śnięcia ryb. Wyławiano jednak pojedyncze sztuki: martwą płoć i dwa duże sandacze, co świadczy o występujących lokalnie spadkach poziomu tlenu w wodzie.
Sytuacja odnotowywana w wodach Regalicy oraz Odry Zachodniej i Granicznej, jest konsekwencją pogłębiającej się suszy hydrologicznej. Spadek poziomu wód przy rosnącej temperaturze prowadzi do gwałtownego ubytku tlenu. Biorąc pod uwagę spodziewaną w tym tygodniu falę upałów z temperaturami, które mogą przekroczyć 30 stopni C, dyrektor RZGW Szczecin wprowadził stan podwyższonej gotowości w Zarządzie Zlewni Szczecin oraz Nadzorach Wodnych odpowiedzialnych bezpośrednio za utrzymanie wód Odry. We wtorek, 1 lipca w kontrolny rejs wyruszy ponownie jednostka Wód Polskich z bazy w Podjuchach. Pod obserwacją znajdą się zarówno miejsca, gdzie zgłoszono w miniony weekend przypadki śnięcia ryb, ( a więc okolice Regalicy, przekopu Klucz- Ustowo i mostu Cłowego), jak i większy obszar Odrzańskiej Drogi Wodnej. W trakcie rejsu dokonane zostaną pomiary zawartości tlenu w wodzie z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu, jakim dysponują Wody Polskie. Zebrane w ten sposób dane pozwolą na bieżący monitoring i ocenę sytuacji. Zobowiązano również szczeciński Zarząd Zlewni i Nadzory Wodne do stałego monitorowania stanu Odry i jej dopływów. Nie można bowiem wykluczyć spodziewanych lokalnie gwałtownych spadków tlenu w wodzie, zwłaszcza podczas ekstremalnych upałów.
Lokalnie stwierdzone gwałtowne spadki zawartości tlenu
Michał Durka, dyrektor RZGW Szczecin, uczestniczył również w niedzielnym posiedzeniu sztabu kryzysowego, zwołanym przez Wojewodę Zachodniopomorskiego. Omawiano przede wszystkim wyniki badań zawartości tlenu w wodach Odry, która podczas dokonywanych pomiarów wahała się w granicach 0,7-3,4 mg/l. Taka sytuacja wskazuje, że mamy do czynienia z deficytem tlenowym, a także możliwym występowaniem zjawiska przyduchy i śnięcia ryb (nie jest także wykluczone masowe śnięcie ryb). Dlatego dyrektor RZGW prosi wszystkich pracowników podległych jednostek o szczególną uwagę i podejmowanie działań doraźnych, zwłaszcza po odebraniu sygnałów o pojawiającym się lokalnie martwym narybku.
Są wyniki badań wody we wskazanych lokalizacjach
Wystąpiliśmy również z wnioskiem do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o pilne zbadanie próbek wody, pobranych w następujących lokalizacjach:
- rzeka Regalica – na odcinku od mostu im. A. Krefta do mostu Cłowego (na wysokości Podjuch),
- odcinek Odry Wschodniej – w rejonie Gryfina,
- Odra graniczna – na wysokości Widuchowej.
Inspektorzy szczecińskiego WIOŚ w poniedziałek (30.06.2025 r.) zlecili Centralnemu Laboratorium Badawczemu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Oddział w Szczecinie pobranie i analizę próbek wody z okolic Mostu Cłowego w Szczecinie, Mostu Długiego i przy ujściu Kanału Ciepłego w Gryfinie. Dodatkowo w ramach monitoringu interwencyjnego, pobrali próbki wody z rzeki Odry w Widuchowej i J. Dąbie – Marina w Lubczynie. Uzyskane wyniki badań terenowych w zakresie tlenu rozpuszczonego wykazały znaczny spadek stężenia tlenu w rejonie Mostu Cłowego (poniżej 1 mg/l) i Mostu Długiego (poniżej 2 mg/l). W pozostałych punktach pomiarowych wartość tlenu wynosiła powyżej 5 mg/l. W żadnym miejscu nie stwierdzono oznak zanieczyszczenia i obecności śniętych ryb i mięczaków.
Kluczowy pierwszy tydzień lipca?
Badania próbek wody z Odry Wschodniej w Gryfinie oraz Odry granicznej w Widuchowej, a także dokonywane pomiary z pokładu jednostki szczecińskiego RZGW mogą pomóc w ustaleniu, czy niedobór tlenu występuje już w górnych odcinkach rzeki, czy też mamy do czynienia z lokalnym zjawiskiem w rejonie Szczecina. Jego przyczyną może być np. napływ ubogich w tlen wód z okolic Międzyodrza.
Stały monitoring wód Odry, zwłaszcza w rejonie Szczecińskiego Węzła Wodnego, prowadzony będzie w najbliższym czasie. Kluczowy dla rozwoju dalszych wypadków może być pierwszy tydzień i kolejne dni lipca, które według prognoz upłynąć mają pod znakiem niedoboru opadów deszczu i ekstremalnych upałów.