Zrównoważone utrzymanie cieków wodnych w trosce o bezpieczeństwo i przyrodę
29.10.2026
Prowadzone przez Wody Polskie prace utrzymaniowe na ciekach wodnych w obrębie Zarządu Zlewni Koszalin świadczą o tym, że troska o prawidłowe funkcjonowanie urządzeń wodnych może iść w parze z ochroną środowiska. Realizowane działania koncentrują się na przywracaniu sprawności obiektów piętrzących oraz utrzymaniu drożności cieków, przy jednoczesnym ograniczaniu ingerencji w naturalne procesy zachodzące w ekosystemach rzecznych.
Celem prowadzonych prac jest zwiększanie możliwości zatrzymywania wody w środowisku poprzez utrzymanie sprawności zastawek, jazów i przepustów. Przeciwdziałamy w ten sposób skutkom suszy, poprawiając warunki wilgotnościowe gleb, co wspomaga lokalne rolnictwo oraz ogranicza ryzyko występowania podtopień i lokalnych powodzi. Dzięki temu poprawiają się również warunki funkcjonowania ekosystemów zależnych od wody.
Minimum ingerencji, maksimum efektów
Prace realizowane są zgodnie z zasadami dobrych praktyk utrzymaniowych, zakładającymi wykonywanie robót wyłącznie w niezbędnym zakresie. Każde działanie poprzedza analiza lokalnych potrzeb, tak aby zachować możliwie najwięcej naturalnych elementów koryta, roślinności i siedlisk związanych z ciekami wodnymi. Takie podejście pozwala łączyć poprawę warunków przepływu wody z ochroną różnorodności biologicznej.
Naturalne rozwiązania dla cieków wodnych
Na „Kanale N” mającym swe ujście w rzece Radew, w rejonie Buczka (gmina Białogard) usunięto zatory utworzone przez powalone drzewa, które ograniczały przepływ wody. Pozyskany materiał drzewny nie został jednak wywieziony poza teren cieku. Wykorzystano go do wykonania naturalnych deflektorów kierujących nurtem i wspierających kształtowanie zróżnicowanych warunków przepływu. Takie rozwiązanie pozwoliło zachować cenne elementy środowiska rzecznego, a jednocześnie przywrócić drożność cieku. Dodatkowo pozostawione drewno może pełnić ważne funkcje hydromorfologiczne i siedliskowe, sprzyjając tworzeniu mikrosiedlisk dla organizmów wodnych.
Zachowanie naturalnego charakteru Kanału Pękanińskiego
Prace na Kanale Pękanińskim w gminie Białogard, który powiązany jest z dorzeczem rzeki Radew i Parsęty, prowadzono tylko po jednej strony cieku. Została wyprofilowana skarpa, z kolei istniejące namuły i nadmierną roślinność usunięto tylko tam, gdzie było to konieczne dla poprawy przepływu wody. Dzięki jednostronnemu zakresowi robót zachowano znaczną część istniejącej roślinności i naturalnej struktury kanału po przeciwnej stronie. Wydobyty materiał został wykorzystany na miejscu, co pozwoliło ograniczyć dodatkowe przekształcenia terenu
Punktowe zabezpieczenia zamiast rozległych umocnień
Na Kanale Pękanińskim wykonano również punktowe zabezpieczenie skarpy przy przepuście z wykorzystaniem drewnianych kołków i narzutu kamiennego. Roboty objęły wyłącznie miejsca narażone na lokalną erozję. Taki zakres prac pozwolił skutecznie zabezpieczyć infrastrukturę wodną bez konieczności wykonywania rozległych umocnień, zachowując naturalny charakter pozostałych odcinków cieku.
Więcej wody dla lokalnych ekosystemów
Zarząd Zlewni w Koszalinie od kilku już lat prowadzi działania w ramach Programu Kształtowania Zasobów Wodnych. Obejmują one naprawę i modernizację niewielkich urządzeń wodnych, przywracanie możliwości okresowego podpiętrzania oraz poprawę stanu koryt cieków. Efektem jest wolniejszy odpływ wody i jej większe zatrzymywanie w środowisku, co korzystnie wpływa na lokalne ekosystemy oraz zwiększa odporność obszaru na skutki zmian klimatu.