Wody Polskie zapraszają samorządy do współtworzenia planów zarządzania ryzykiem powodziowym w ramach 3. cyklu planistycznego
19.11.2026
Budowa trwałego bezpieczeństwa zaczyna się lokalnie - ruszyła ankietyzacja interesariuszy w ramach projektu przeglądu i aktualizacji planów zarządzania ryzykiem powodziowym (3.PZRP). Wody Polskie zapraszają jednostki samorządu terytorialnego i lokalnych interesariuszy do aktywnego udziału w procesie, który pozwoli lepiej zidentyfikować problemy i wesprze proces przygotowania list działań przeciwpowodziowych. Równolegle z ankietyzacją odbędą się spotkania informacyjne w regionach.
Lokalne doświadczenia równie ważne, jak analizy ekspertów
Wody Polskie prowadzą obecnie prace nad przeglądem i aktualizacją planów dla obszarów dorzeczy Wisły, Odry, Pregoły, Niemna, Łaby i Dunaju. Celem projektu jest ograniczanie ryzyka powodziowego dla zdrowia i życia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego i gospodarki oraz minimalizowanie skutków powodzi. Aktualizacja PZRP to kluczowy etap budowania odporności kraju na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Dzięki nowym danym, analizom oraz szerokiej współpracy międzyinstytucjonalnej powstanie dokument, który pozwoli skuteczniej chronić ludzi, mienie, przyrodę i infrastrukturę – zarówno dziś, jak i w przyszłości.
– Bezpieczeństwo mieszkańców budujemy wspólnie. Tylko partnerska współpraca pozwoli nam przygotować działania skuteczne, racjonalne i dopasowane do lokalnych potrzeb, a w efekcie jeszcze lepiej chronić ludzi oraz ich dobytek przed skutkami powodzi. Ostateczny kształt dokumentów będzie wynikiem połączenia analiz eksperckich, nowoczesnych narzędzi planistycznych oraz wiedzy płynącej bezpośrednio z regionów i od lokalnych społeczności – podkreśla Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.
Aktualizacja Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym opiera się na solidnych podstawach naukowych i eksperckich. Analizy, dane hydrologiczne oraz nowoczesne modele pozwalają precyzyjnie identyfikować obszary zagrożone i planować działania zwiększające bezpieczeństwo. Aby jednak proponowane rozwiązania jak najlepiej odpowiadały rzeczywistym potrzebom, Wody Polskie sięgają również po wiedzę płynącą z regionów. To samorządy i lokalni interesariusze najlepiej znają uwarunkowania swoich terenów oraz doświadczenia związane z występującymi tam zagrożeniami. Połączenie tych dwóch perspektyw pozwala tworzyć działania skuteczne, praktyczne i dopasowane do lokalnych warunków.
Wiedza, której nie widać na mapach
Jednym z najważniejszych etapów obecnych prac jest ankietyzacja interesariuszy. Dla jednostek samorządu terytorialnego i lokalnych interesariuszy przygotowano formularze ankiet, które pozwolą zebrać informacje istotne dla prowadzonego procesu, a jednocześnie wykraczające daleko poza klasyczną definicję „inwestycji przeciwpowodziowej”. Samorządy powinny wskazać zarówno działania już realizowane, jak i przedsięwzięcia planowane na lata 2028-2033, a także podzielić się doświadczeniami związanymi z powodziami, potrzebami mieszkańców czy lokalnymi rozwiązaniami wspierającymi adaptację do zmian klimatu.
Ankiety obejmują także zagadnienia związane z gospodarowaniem wodami opadowymi i roztopowymi, błękitno-zieloną infrastrukturą oraz rozwiązaniami opartymi na przyrodzie, istotnymi z perspektywy zwiększanie odporności lokalnych społeczności.
Zebrane dane posłużą do oceny dotychczasowych planów, rozpoznania lokalnych potrzeb oraz przygotowania wstępnej listy działań, które będą poddawane dalszym analizom. Jednocześnie Wody Polskie podkreślają, że zgłoszenie danego przedsięwzięcia nie oznacza automatycznego wpisania go do planu. Każda propozycja zostanie poddana wieloetapowej ocenie obejmującej analizę SMART, następnie przygotowanie wariantów planistycznych, ich przeanalizowanie (analizy hydrauliczne, środowiskowe i ekonomiczne), a ostatecznie wybór działań priorytetowych.
Ankietyzacja potrwa do końca listopada 2026 r.
Wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo
Równolegle z ankietyzacją odbędą się spotkania informacyjne w regionach. Ich celem będzie nie tylko przedstawienie założeń projektu i sposobu prowadzenia analiz, ale także realne zaangażowanie samorządów w dalsze etapy prac nad aktualizacją planów.
Jak podkreślają Wody Polskie, im pełniejsza będzie wiedza o lokalnych doświadczeniach, potrzebach, już realizowanych projektach i planowanych inwestycjach, tym trafniejsze będą przyszłe decyzje dotyczące ograniczania ryzyka powodziowego. Zaangażowanie jednostek samorządu terytorialnego ma zatem fundamentalne znaczenie dla opracowania skutecznych i odpowiadających lokalnym potrzebom planów na kolejne lata.
Współpraca z samorządami opiera się na trzech kluczowych etapach. Po pierwsze, Wody Polskie przedstawiają założenia aktualizacji PZRP oraz wyjaśniają, w jaki sposób powstają plany i jak oceniane są propozycje działań. Następnie zbierana jest wiedza o lokalnych wyzwaniach, potrzebach, inwestycjach i barierach, których często nie da się dostrzec wyłącznie na podstawie analiz i danych. Ostatnim etapem jest włączenie interesariuszy w dalsze prace nad dokumentami poprzez konsultacje społeczne, aby kolejne decyzje i działania były efektem dialogu oraz wspólnej odpowiedzialności za bezpieczeństwo mieszkańców.
Bezpieczeństwo powodziowe jest wspólnym zadaniem administracji rządowej, samorządów i mieszkańców. Aktualizacja PZRP to szansa, aby doświadczenia i wiedza lokalna znalazły odzwierciedlenie w działaniach, które będą chronić społeczności przed skutkami przyszłych powodzi.
Zakres działań w ramach przeglądu i aktualizacji planów zarządzania ryzykiem powodziowym w 3 cyklu planistycznym
Prace nad aktualizacją obejmują kompleksowe podejście do zarządzania ryzykiem powodziowym: od przeglądu i diagnozy problemów powodziowych w zlewniach, przez ocenę postępów z poprzedniego cyklu, po wskazanie działań, które realnie zmniejszają ryzyko i skutki powodzi. PZRP uwzględniają wszystkie kluczowe elementy zarządzania ryzykiem – zapobieganie, ochronę, przygotowanie, prognozowanie oraz systemy wczesnego ostrzegania. Istotnym komponentem jest również analiza wpływu zmian klimatu na częstotliwość i intensywność zjawisk powodziowych oraz ocena roli poszczególnych działań w minimalizowaniu ich skutków.
Działania realizowane są w ramach projektu finansowanego z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FENIKS). Proces aktualizacji PZRP wpisuje się w szerokie, systemowe działania na rzecz poprawy gospodarki wodnej w Polsce.
Więcej informacji znajduje się na stronie: stoppowodzi.pl