Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

Do końca 2025 roku Wody Polskie zrealizowały zadania o łącznej wartości blisko 612,5 mln zł, co odpowiada ponad połowie oszacowanych szkód powodziowych. Po uwzględnieniu prac zaplanowanych na 2026 rok wartość zrealizowanych i zakontraktowanych działań osiągnie niemal 758 mln zł. W latach 2024–2025 Wody Polskie zakończyły łącznie 592 zadania związane z usuwaniem skutków powodzi. Obejmowały one zarówno działania interwencyjne prowadzone bezpośrednio po przejściu fali wezbraniowej, jak i kompleksową odbudowę infrastruktury hydrotechnicznej oraz przywracanie przepustowości rzek i potoków.

Największą grupę stanowiły zadania związane z udrażnianiem cieków wodnych. W ramach około 180 przedsięwzięć przywrócono drożność około 130 rzek i potoków. Równolegle realizowano ponad 120 zadań dotyczących odbudowy wałów przeciwpowodziowych, około 140 robót prowadzonych bezpośrednio w korytach i na brzegach cieków oraz kilkadziesiąt przedsięwzięć związanych z naprawą urządzeń wodnych i zbiorników retencyjnych.

Największa część prac realizowanych po powodzi prowadzona jest na obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. W latach 2024–2025 wartość wykonanych tutaj robót przekroczyła 527 mln zł, a wraz z zadaniami planowanymi na lata 2026–2027 osiągnie ponad 829 mln zł. 

Już w 2024 roku RZGW we Wrocławiu zakończył 187 pilnych zadań o wartości ponad 72 mln zł, koncentrując się na zabezpieczeniu najbardziej zagrożonych odcinków rzek, odbudowie uszkodzonych urządzeń wodnych oraz przywracaniu przepustowości cieków. W kolejnym roku zakończono 182 zadania o wartości ponad 212 mln zł.

Działania związane z usuwaniem skutków powodzi realizowane przez wrocławskie Wody Polskie w latach 2024–2025 objęły obszar ponad 120 gmin i 48 powiatów na terenie województw dolnośląskiego, opolskiego, lubuskiego i wielkopolskiego. Prace prowadzono zarówno na głównych rzekach regionu, takich jak Odra, Nysa Kłodzka, Biała Głuchołaska, Biała Lądecka, Bystrzyca, Bóbr, Kaczawa, Kwisa czy Barycz, jak również na dziesiątkach mniejszych rzek i potoków.

W wielu miejscach prowadzone prace miały charakter znacznie szerszy niż zwykłe naprawy. Odbudowywano wały przeciwpowodziowe, umocnienia skarp, mury oporowe oraz urządzenia hydrotechniczne, usuwano ogromne ilości rumowiska skalnego i drzewnego zalegającego w korytach, przywracano prawidłowy przebieg rzek oraz odbudowywano zniszczone elementy infrastruktury regulacyjnej.

Znaczącą część działań prowadzono również w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry i Wisły (POPDOW), finansowanego przy wsparciu Banku Światowego. Obejmowały one m.in. odbudowę infrastruktury na Białej Głuchołaskiej, Białej Lądeckiej, Morawie, Białej Wodzie, Nysie Kłodzkiej, Ścinawce oraz wielu innych ciekach szczególnie dotkniętych skutkami powodzi.

Remont zbiornika Międzygórze wraz z odtworzeniem i udrożnieniem koryta potoku Wilczka jest jednym z najbardziej złożonych przedsięwzięć realizowanych po powodzi. Zakres prac objął zarówno elementy konstrukcyjne zapory, urządzenia hydrotechniczne, jak i odbudowę koryta potoku zniszczonego przez wezbrania. W ramach zadania przeprowadzono remont dylatacji zapory czołowej, obejmujący uszczelnienie pionowych i poziomych szczelin konstrukcyjnych. Wykonano oczyszczenie powierzchni zapory, usunięto zużyte wypełnienia dylatacyjne oraz zastosowano nowoczesne systemy uszczelniające zabezpieczające obiekt przed dalszą infiltracją wody.

Istotnym elementem przedsięwzięcia było również uszczelnienie dwóch sztolni upustów dennych. Wykonano specjalistyczne iniekcje ciśnieniowe z wykorzystaniem żywic poliuretanowych, akrylowych i epoksydowych, likwidując przecieki oraz wzmacniając konstrukcję obiektu. Roboty pozwoliły na przywrócenie pełnej funkcjonalności urządzeń odpowiedzialnych za bezpieczne gospodarowanie wodą w zbiorniku. Duży zakres prac prowadzono także poniżej zapory na potoku Wilczka. Odbudowano i zabezpieczono około 590 metrów koryta cieku, wykonując nowe ściany oporowe, ławy fundamentowe, umocnienia skarp z kamienia oraz zabezpieczenia przeciwerozyjne. Usunięto również około 17 tys. m³ rumoszu skalnego i materiału naniesionego przez powódź, w tym około 7 tys. m³ z czaszy zbiornika oraz 10 tys. m³ z rejonu zapory przeciwrumowiskowej.

Nysa Kłodzka – odbudowa i przywrócenie przepustowości koryta od Kłodzka do Pilc oraz od Kłodzka do ujścia Białej Lądeckiej to kolejne bardzo duże zadanie, prace objęły zarówno koryto rzeki, jak i ujściowe odcinki jej dopływów, gdzie powódź pozostawiła ogromne ilości rumowiska, uszkodzone skarpy oraz zniszczone elementy regulacyjne.

W ramach robót usunięto z koryta i terenów przyległych odpady i śmieci, a także przeprowadzono szeroko zakrojone prace porządkowe obejmujące wycinkę około 700 drzew oraz usunięcie 6 tys. m² zakrzaczeń utrudniających przepływ wód. Równolegle prowadzono roboty ziemne związane z wydobyciem i przemieszczaniem rumowiska naniesionego przez powódź, odbudową skarp oraz formowaniem nasypów zabezpieczających. Łącznie wykonano ponad 13 tys. m³ wykopów i przemieszczeń materiału, a także uformowano nasypy o kubaturze sięgającej 25 tys. m³.

Kluczowym elementem zadania była odbudowa zabezpieczeń brzegowych i przeciwerozyjnych. Na obu brzegach rzeki wykonano łącznie ponad 10 tys. m³ umocnień z kamienia ciężkiego łamanego, odbudowując najbardziej zniszczone fragmenty skarp oraz zabezpieczając miejsca szczególnie narażone na dalszą erozję. Wykonano również nowe ławy fundamentowe, betonowe ściany regulacyjne z okładziną kamienną o długości około 270 metrów, a także pas denny stabilizujący koryto rzeki na długości 360 metrów. Zakres prac obejmował również odtworzenie geometrii koryta oraz przywrócenie właściwych warunków przepływu na odcinkach szczególnie dotkniętych skutkami powodzi.

Powódź z września 2024 r. spowodowała poważne szkody nie tylko na głównych rzekach regionu, takich jak Nysa Kłodzka, Biała Lądecka czy Biała Głuchołaska. Znaczne zniszczenia odnotowano również na wielu mniejszych ciekach górskich i podgórskich, które podczas nawalnych opadów i wezbrań odgrywają istotną rolę w kształtowaniu lokalnego zagrożenia powodziowego. Zadanie Udrożnienie dopływu rz. Morawka - odtworzenie potoku Kamienica obejmowało przywrócenie przepustowości koryta, odbudowę uszkodzonych zabezpieczeń przeciwerozyjnych oraz naprawę elementów regulacyjnych zniszczonych podczas przejścia fali powodziowej.

W pierwszej kolejności usunięto zalegające w korycie rumowisko oraz materiał naniesiony przez wodę. Wydobyto około 450 m³ rumoszu, a następnie przetransportowano i zagospodarowano materiał pozyskany podczas prac udrożnieniowych. Równolegle przeprowadzono roboty porządkowe obejmujące usunięcie około 100 drzew i krzewów oraz wywóz 200 m³ karp i materiału drzewnego utrudniającego przepływ wód.

Istotną część zadania stanowiła odbudowa zabezpieczeń brzegowych i konstrukcji regulacyjnych. Wykonano umocnienia skarp na długości około 150 metrów, a łączna kubatura nowych zabezpieczeń z kamienia ciężkiego łamanego przekroczyła 890 m³. Dodatkowo odbudowano uszkodzone wyrwy brzegowe, wykonując kamienne zabezpieczenia przeciwerozyjne. W ramach robót konstrukcyjnych wykonano również fundamenty pod konstrukcje regulacyjne, a także mury i okładziny kamienne. Przeprowadzono również naprawę istniejących murów.

W 2026 roku Wody Polskie planują realizację kolejnych zadań związanych z usuwaniem skutków powodzi o wartości ponad 145 mln zł. Na obszarze RZGW we Wrocławiu przewidziano realizację 53 zadań finansowanych zarówno ze środków własnych, jak i z dotacji budżetu państwa. Równolegle prowadzone są działania mające zapewnić finansowanie kolejnych etapów odbudowy w następnych latach.

Usuwanie skutków powodzi to również przygotowanie infrastruktury wodnej na przyszłe zjawiska ekstremalne, zwiększanie odporności terenów zagrożonych powodzią oraz odbudowa bezpieczeństwa mieszkańców miejscowości, które najbardziej ucierpiały podczas wrześniowego kataklizmu.