Infrastruktura wodna fundamentem odporności miast. Wody Polskie na konferencji HYDROSAFE 2026
05.11.2026
O tym, jak inwestycje w zbiorniki retencyjne, poldery i wały przeciwpowodziowe przekładają się na bezpieczeństwo mieszkańców oraz odporność całych aglomeracji mówił Jacek Drabiński, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, podczas II edycji Konferencji Naukowo-Technicznej HYDROSAFE 2026. Wydarzenie odbyło się 5-6 listopada we Wrocławiu i zgromadziło przedstawicieli świata nauki, administracji publicznej, służb oraz biznesu.
Wystąpienie Jacka Drabińskiego zostało poświęcone strategicznemu znaczeniu infrastruktury krytycznej w budowaniu odporności aglomeracji. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na rolę budowli hydrotechnicznych, które nie tylko chronią mieszkańców przed powodzią, ale również warunkują ciągłość funkcjonowania miast, ich rozwój gospodarczy i bezpieczeństwo usług publicznych.
Jednym z głównych przykładów przedstawionych podczas wystąpienia był Wrocław i zmiana poziomu zabezpieczenia miasta, jaka dokonała się po powodzi z 1997 roku. Porównanie doświadczeń z 1997 i 2024 roku pokazuje znaczenie konsekwentnie realizowanych inwestycji. Przepustowość Wrocławskiego Węzła Wodnego wzrosła z około 2200 m³/s do ponad 3100 m³/s. Przebudowano również 101 km wałów przeciwpowodziowych wzdłuż Odry i Widawy, a podczas wezbrań możliwe jest kierowanie części przepływu doliną Widawy, z pominięciem centrum miasta.
Istotną rolę odegrał także Zbiornik Racibórz Dolny, oddany do użytkowania w 2020 roku. Podczas powodzi we wrześniu 2024 roku zatrzymał on 147,9 mln m³ wody, ograniczając falę powodziową przed jej dotarciem do Opola i Wrocławia. Łącznie ze zbiornikiem Buków retencja wyniosła 204,9 mln m³.
Na skuteczność ochrony Wrocławia wpłynęła również praca kaskady zbiorników na Nysie Kłodzkiej. Dzięki odpowiedniemu sterowaniu odpływem ze zbiornika Nysa zredukowano go z 1000 do 500 m³/s, co pozwoliło uniknąć nałożenia się kulminacji fali na Nysie Kłodzkiej i Odrze.
To doświadczenia, które pokazują, że bezpieczeństwo aglomeracji zależy od współdziałania wielu obiektów i urządzeń, często zlokalizowanych poza granicami chronionego miasta. Ochrona przeciwpowodziowa wymaga zatem myślenia w skali całej zlewni, a nie wyłącznie pojedynczej miejscowości.
Gościem honorowym konferencji był prof. Janusz Zaleski, który podczas swojego wystąpienia poświęconego redukcji ryzyka powodziowego w 2024 r. przedstawił analizę funkcjonowania zbiorników przeciwpowodziowych wybudowanych w Kotlinie Kłodzkiej: Krosnowice, Roztoki, Boboszów oraz Szalejów. Zaprezentowane wyniki pokazały znaczącą rolę tych obiektów w ograniczaniu skutków powodzi poprzez redukcję przepływów wód wezbraniowych. Przedstawione dane potwierdziły skuteczność zbiorników w retencjonowaniu nadmiaru wody i zmniejszaniu kulminacji fali powodziowej, co przekłada się na wzrost bezpieczeństwa mieszkańców oraz ochronę infrastruktury na terenach zagrożonych powodzią.
Poza indywidualnymi wystąpieniami, przedstawiciele Wód Polskich aktywnie uczestniczyli również w debacie poświęconej wyzwaniom związanym z ochroną obszarów zurbanizowanych przed skutkami powodzi. Dyskusja koncentrowała się na rosnącej presji urbanizacyjnej, konieczności uwzględniania ryzyka powodziowego w planowaniu przestrzennym oraz znaczeniu inwestycji hydrotechnicznych i działań retencyjnych dla zwiększania bezpieczeństwa mieszkańców.
Jesteśmy dumni z nowych inwestycji przeciwpowodziowych, jednak równie istotna jak ich realizacja jest późniejsza eksploatacja i właściwe utrzymanie tych obiektów. Kluczowe znaczenie ma współpraca wszystkich zaangażowanych stron oraz budowanie świadomości społecznej w zakresie zagrożeń powodziowych. W ostatnich latach znacząco poprawiła się także nasza współpraca z samorządowcami. Świadczy o tym ponad sto zawartych porozumień dotyczących m.in. współfinansowania inwestycji. Takie partnerstwo pozwala skuteczniej realizować przedsięwzięcia służące bezpieczeństwu mieszkańców.
Odporność wymaga długofalowego działania
Ochrona infrastruktury oznacza nie tylko budowę nowych obiektów, lecz także utrzymywanie ich sprawności, zapewnienie ciągłości działania oraz właściwego monitoringu i sterowania. W przypadku gospodarki wodnej szczególne znaczenie mają zbiorniki, wały, węzły wodne, centra operacyjne, wodowskazy i systemy łączności.
Ostatnie lata potwierdzają, że inwestycje w bezpieczeństwo wodne są inwestycjami w stabilność funkcjonowania całych regionów. Powódź z 2024 roku pokazała, jak dużą rolę odgrywają rozwiązania przygotowane i wdrażane z wieloletnim wyprzedzeniem.
Udział przedstawicieli Wód Polskich oraz głos Dyrektora RZGW we Wrocławiu w konferencji HYDROSAFE były okazją do przedstawienia praktycznych doświadczeń związanych z zarządzaniem infrastrukturą wodną, skutecznością zrealizowanych inwestycji oraz wyzwaniami, które wymagają dalszych działań. Wydarzenie stanowiło również istotną platformę do wymiany doświadczeń o tym, jak budować aglomeracje bezpieczne i dobrze przygotowane na sytuacje kryzysowe.
