Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

Nowy most to nie tylko kluczowa inwestycja drogowa, ale także symbol konsekwentnej i odpowiedzialnej odbudowy regionu po kataklizmie z 2024 roku. Wody Polskie, we współpracy z innymi podmiotami, konsekwentnie realizują program działań będących odpowiedzią na skutki ubiegłorocznej powodzi. Obejmuje on zarówno wykupy nieruchomości z terenów szczególnie zagrożonych, usuwanie szkód powodziowych, jak i przygotowanie strategicznych inwestycji, które mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i odporność kraju na przyszłe ekstremalne zjawiska hydrologiczne – powiedział Mateusz Balcerowicz, prezes Wód Polskich.

Niezwłocznie po ustabilizowaniu się sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej w 2024 r. oraz przeprowadzeniu niezbędnych procedur administracyjnych, Wody Polskie przystąpiły do realizacji działań naprawczych na rzekach w gminie Głuchołazy. Od września do grudnia 2024 r. pracował ciężki sprzęt wraz z operatorami. Do końca 2024 r. zakończono newralgiczne, punktowe prace udrożnieniowe oraz odtworzeniowe na Bodzanowskim potoku oraz na Białej Głuchołaskiej.

W 2025 r. zakończono duże zadanie o wartości 40 mln zł związane z usunięciem szkód powodziowych na rzece Biała Głuchołaska. Na odcinku blisko 24 km odtworzono zniszczone skarpy, wały przeciwpowodziowe, usunięto zatory oraz przywrócono drożność i prawidłowy bieg koryta rzeki. Przeprowadzono także udrożnienie koryt pięciu dopływów Białej Głuchołaskiej oraz przywrócenie funkcjonalności budowli przeciwpowodziowych zabezpieczających mieszkańców.

Teraz Wody Polskie przygotowują Studium Wykonalności dla Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej, w tym komponentu poświęconego pakietowi działań dla zlewni Białej Głuchołaskiej. Analizom zostaną poddane propozycje zgłoszone w Studium Redukcji Ryzyka Powodziowego w zlewni Nysy Kłodzkiej, a także równoważnie rozwiązania proponowane przez Samorząd Głuchołaz i stronę społeczną. Analizy pozwolą na wybór poszczególnych wariantów w oparciu o kryteria możliwości realizacji technicznej, efektywności ekonomicznej a także kwestii środowiskowych i społecznych.

Jednym z kluczowych elementów programu są wykupy nieruchomości położonych na terenach szczególnie narażonych na zagrożenie powodziowe.

W 2025 r. w ramach wykupów realizowanych na wniosek właścicieli nabyto 76 nieruchomości za łączną kwotę 76,5 mln zł. Część zgłoszonych wniosków nie mogła zostać zrealizowana jeszcze w tym samym roku z uwagi na ograniczenia wynikające z obowiązujących reguł wydatkowych. Dlatego przewidziano kontynuację programu w 2026 r., obejmującą 38 nieruchomości o wartości 31 mln zł. Do tej pory wykupiono już 20 nieruchomości, jeden właściciel wycofał się z transakcji, natomiast w przypadku 17 nieruchomości trwa finalizacja procedur i przygotowania do podpisania aktów notarialnych.

Równolegle prowadzony jest program wykupów realizowanych z inicjatywy Wód Polskich. Mechanizm ten został zaplanowany na lata 2025–2034 i ma umożliwić stopniowe pozyskiwanie nieruchomości niezbędnych do realizacji działań przeciwpowodziowych. W 2025 r. wykupiono w tym trybie 23 nieruchomości za 29,1 mln zł, niemal w pełni wykorzystując dostępny limit wynoszący 30 mln zł.

W bieżącym roku do wykupu wytypowano 40 kolejnych nieruchomości o łącznej wartości 43,3 mln zł. Proces jest nadal prowadzony, a właściciele nieruchomości często potrzebują więcej czasu na podjęcie decyzji dotyczących sprzedaży.

Łącznie w 2025 r. w obu trybach wykupiono 99 nieruchomości za ponad 106 mln zł. W 2026 r. finalizowano już zakup 20 nieruchomości, a dla kolejnych 57 procedury nadal trwają. Na realizację wykupów przewidziano w tym roku około 81 mln zł.

Równolegle prowadzone były szeroko zakrojone działania naprawcze mające na celu odbudowę infrastruktury uszkodzonej przez powódź.

W latach 2024–2025 na zabezpieczenie terenów popowodziowych wrocławskie Wody Polskie przeznaczyły ponad 284 mln zł. Tegoroczne działania wchodzą w fazę intensywnej realizacji, a jednocześnie sukcesywnie uruchamiane są kolejne postępowania i podpisywane następne umowy. Na ten rok zaplanowaliśmy 102 zadania o łącznej wartości 120 mln zł.

Obok działań naprawczych po powodzi realizowane są przedsięwzięcia o charakterze strategicznym, których celem jest ograniczenie ryzyka wystąpienia podobnych zdarzeń w przyszłości oraz zwiększenie odporności regionów najbardziej zagrożonych, czyli przede wszystkim Dolnego Śląska oraz zachodniej Opolszczyzny.

Do najważniejszych projektów należy przygotowanie dokumentacji dla zbiornika Kamieniec Ząbkowicki. Wartość umowy projektowej wynosi 68 mln zł, a zakończenie prac przewidziano na kwiecień 2027 r. Trwa także projektowanie nowego zbiornika Stronie Śląskie. Wartość tego kontraktu wynosi 10 mln zł, a jego realizacja ma zakończyć się do końca 2027 r.

Istotnym elementem działań długoterminowych jest również przygotowanie programów redukcji ryzyka powodziowego. Opracowano już 10 takich programów, a obecnie prowadzone jest studium wykonalności dla programu dotyczącego zlewni Nysy Kłodzkiej. Zakończenie tego etapu planowane jest na marzec 2027 r.

Nowe zadania są finansowane nie tylko ze środków krajowych, ale również z programu FEnIKS, Funduszu Solidarności Unii Europejskiej oraz dotacji Ministerstwa Infrastruktury. Celem tych inwestycji jest budowa nowoczesnego i odpornego systemu ochrony przeciwpowodziowej, który zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz ograniczy straty podczas przyszłych ekstremalnych zjawisk pogodowych.