Praktyczna lekcja gospodarki wodnej. Studenci odwiedzili zbiorniki retencyjne RZGW we Wrocławiu
20.11.2026
Około 70 studentów Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wzięło udział w wizytach studyjnych zorganizowanych 16 i 18 listopada 2026 r. na obiektach hydrotechnicznych administrowanych przez wrocławskie Wody Polskie. W programie znalazły się zbiorniki retencyjne Nysa, Topola i Kozielno, a także rejon Głuchołaz, gdzie uczestnicy mogli zapoznać się z efektami prac związanych z odbudową infrastruktury na rzece Białej Głuchołaskiej po powodzi z września 2024 roku.
Wizyty odbyły się w ramach wieloletniej współpracy Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu. Uczestniczyli w nich studenci kierunków inżynieria bezpieczeństwa, inżynieria i gospodarka wodna oraz ochrona środowiska. Wyjazdy stanowiły uzupełnienie zajęć akademickich, umożliwiając bezpośrednie poznanie funkcjonowania infrastruktury wodnej i rozwiązań stosowanych w ochronie przeciwpowodziowej.
Hydrotechnika w praktyce
Jednym z najważniejszych punktów programu była wizyta na zbiorniku Nysa, gdzie studenci zapoznali się z działaniem urządzeń upustowych oraz funkcjonowaniem centrum sterowania obiektem. Poznali również historię zbiornika, zasady jego eksploatacji i znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców doliny Nysy Kłodzkiej.
Szczególną uwagę poświęcono doświadczeniom związanym z wielkimi powodziami z lat 1997 i 2024, które pokazały, jak istotną rolę w ograniczaniu zagrożenia powodziowego odgrywa odpowiednio zarządzana infrastruktura hydrotechniczna.
Zbiornik Nysa został oddany do eksploatacji w 1972 roku, a w latach 2012–2015 przeszedł gruntowną modernizację. Jest ostatnim obiektem kaskady na Nysie Kłodzkiej. Przy maksymalnym poziomie piętrzenia jego pojemność wynosi ponad 122 mln m³, a powierzchnia przekracza 2075 hektarów. Do najważniejszych elementów infrastruktury należą zapora ziemna, czteroprzęsłowa budowla upustowa, przelew boczny, dwie przepompownie, elektrownia wodna oraz przepławka dla ryb.
Program wizyt obejmował również zbiorniki Topola i Kozielno. Studenci mogli poznać ich konstrukcję, wyposażenie techniczne oraz rolę w systemie ochrony przeciwpowodziowej regionu. Budowle te, oddane do eksploatacji w 2003 roku, tworzą zespół wielozadaniowych zbiorników współpracujących z położonymi niżej zbiornikami Otmuchów i Nysa, a w przyszłości również ze zbiornikiem Kamieniec Ząbkowicki.
Topola dysponuje pojemnością 16,49 mln m³ przy normalnym poziomie piętrzenia, natomiast Kozielno – 12,92 mln m³. Oba zbiorniki wyposażone są m.in. w budowle zrzutowe z zamknięciami klapowymi i elektrownie wodne. Infrastrukturę uzupełniają także przepławki dla ryb, umożliwiające migrację organizmów wodnych.
Dzięki bezpośredniemu kontaktowi z obiektami studenci mogli lepiej zrozumieć zasady funkcjonowania zbiorników wielozadaniowych oraz rolę współpracy poszczególnych elementów systemu retencyjnego.
Odbudowa po powodzi na przykładzie Białej Głuchołaskiej
Ważnym elementem programu była również wizyta w Głuchołazach. Studenci mogli tam zobaczyć efekty prac wykonanych przez Wody Polskie na rzece Białej Głuchołaskiej w ramach usuwania skutków powodzi z września 2024 roku.
Odbudowa infrastruktury rozpoczęła się od pilnych działań interwencyjnych, których celem było zabezpieczenie najbardziej zagrożonych miejsc, przywrócenie drożności koryta i naprawa zniszczonych urządzeń wodnych. Kolejnym etapem było kompleksowe zadanie pn. „Usunięcie lokalnych szkód powodziowych na rzece Biała Głuchołaska”, zakończone w 2025 roku. Prace objęły blisko 24-kilometrowy odcinek rzeki – od granicy państwa aż do ujścia do zbiornika Nysa. Wartość zadania wyniosła około 40 mln zł.
W ramach robót odtworzono i zabezpieczono 14,5 km skarp koryta rzeki, wykonano ponad 12,5 tys. m³ umocnień kamiennych oraz odbudowano dziewięć wyrw w wałach przeciwpowodziowych o łącznej długości 1640 metrów. Przywrócono również drożność i prawidłowy bieg rzeki na odcinku 22,2 km. Usunięto ponad 370 tys. m³ rumoszu skalnego i odsypisk oraz około 15 tys. m³ materiału drzewnego, które ograniczały przepustowość koryta.
Dodatkowo Wody Polskie przeprowadziły prace związane z udrożnieniem koryt i przywróceniem funkcjonalności urządzeń hydrotechnicznych na pięciu dopływach Białej Głuchołaskiej. Dokładny zakres tych prac to efekt spotkań terenowych, prowadzonych przez pracowników Wód Polskich wspólnie z sołtysami oraz radnymi miejskimi, którzy dokonywali oględzin newralgicznych lokalizacji. W toku rozmów uwzględniono sugestie lokalnej społeczności związane z realizacją prac udrożnieniowych i naprawczych.
Dla studentów była to szczególnie cenna okazja do zapoznania się z rzeczywistą skalą zniszczeń powodziowych, zastosowanymi rozwiązaniami technicznymi oraz sposobami przywracania sprawności infrastruktury odpowiedzialnej za bezpieczne prowadzenie wód.
Inwestujemy w wiedzę przyszłych specjalistów
Wizyty studyjne na obiektach Wód Polskich stanowią ważny element wieloletniej współpracy z uczelniami wyższymi, w tym Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu, ale również między innymi Politechniką Wrocławską, Uniwersytetem Wrocławskim czy Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wycieczki łączą wiedzę zdobywaną podczas zajęć akademickich z doświadczeniem praktycznym, które w przyszłości może okazać się niezbędne w pracy zawodowej absolwentów.
Bezpośredni kontakt z infrastrukturą hydrotechniczną pozwala studentom lepiej zrozumieć zagadnienia związane z eksploatacją zbiorników, szczególnie w kontekście ochrony przed powodzią i adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.
Dla przyszłych inżynierów gospodarki wodnej, specjalistów ochrony środowiska i inżynierii bezpieczeństwa możliwość obserwowania pracy obiektów oraz poznania doświadczeń praktyków jest niezwykle wartościowym uzupełnieniem wykształcenia.
Wody Polskie konsekwentnie wspierają inicjatywy edukacyjne i współpracę ze środowiskiem akademickim, traktując je jako ważny element przygotowania przyszłych kadr dla gospodarki wodnej.