Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu

Woda to nie tylko źródło życia, ale także fundament rozwoju gospodarczego i społecznego. Dostęp do czystej wody pitnej jest podstawowym prawem człowieka, a jednocześnie warunkiem koniecznym do osiągnięcia wielu Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Z okazji Światowego Dnia Wody życzymy wszystkim naszym pracownikom dużo sił do pracy i satysfakcji z podejmowanych działań.

18 marca we Wrocławiu odbywa się VI edycja Wodnego Okrągłego Stołu, gromadząc ekspertów gospodarki wodnej ze świata nauki, administracji publicznej i organizacji pozarządowych. Wydarzenie otworzył prezes Wód Polskich Mateusz Balcerowicz, który wziął również udział w panelu poświęconym retencji strukturalnej, dzieląc się doświadczeniami i perspektywą instytucji odpowiedzialnej za zarządzanie zasobami wodnymi.

Podczas sesji „Strukturalna retencja wód” prezes Wód Polskich debatował z naukowcami i społecznikami o wyzwaniach związanych z retencją zbiornikową i polderową. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim trudności w wiarygodnej ocenie zmian pojemności retencyjnej w czasie eksploatacji, czynników wpływających na utratę tej pojemności oraz ich konsekwencji dla funkcjonowania obiektów i procesów korytowych w rzekach.

- Retencja strukturalna może być skuteczna wyłącznie jako element całościowego, zlewniowego systemu gospodarowania wodą. W Polsce funkcjonują 52 kluczowe zbiorniki, ale ich rola zmienia się wraz z warunkami klimatycznymi. Projektowane były w zupełnie innych realiach niż obecnie, dlatego konieczna jest aktualizacja instrukcji gospodarowania wodą, aby odpowiadały na dzisiejsze i przyszłe wyzwania – powiedział Mateusz Balcerowicz.

Uczestnicy panelu poruszyli także kwestie bezpieczeństwa eksploatacji istniejących suchych zbiorników oraz wymagań dla projektowania nowej infrastruktury retencyjnej.

- Największym wyzwaniem dla Wód Polskich jako administratora obiektów hydrotechnicznych jest ich utrzymanie, aktualizowanie zasad eksploatacji oraz dostosowanie do coraz częstszych i bardziej ekstremalnych zjawisk pogodowych. Musimy patrzeć na gospodarkę wodną z perspektywy całej zlewni – zaczynać od retencji naturalnej, od zatrzymywania wody tam, gdzie spada, a dopiero później myśleć o retencji sztucznej – zaznaczył Mateusz Balcerowicz.

W kontekście zmian klimatycznych wskazywano na konieczność aktualizacji planów i programów retencyjnych oraz potrzebę lepszego powiązania analiz hydrologicznych z prognozami rozwoju przestrzennego i gospodarczego, aby skuteczniej wzmacniać potencjał retencyjny kraju.

Wody Polskie wspierają Wrocławską Akademię Klimatu. To wyjątkowa inicjatywa skierowana do uczniów z wrocławskich szkół średnich. Wydarzenie łączy w sobie edukację ekologiczną, wystąpienia ekspertów oraz projekcje filmów zwracających uwagę na temat zanieczyszczeń i ochrony środowiska. W związku z Światowym Dniem Wody marcowa edycja odbyła się pod hasłem „Woda=Życie”. Młodzież miała okazję zgłębić temat zasobów wodnych Wrocławia oraz zrozumieć, dlaczego troska o wodę to jedno z kluczowych wyzwań współczesnego świata.

Z kolei 23 marca wrocławskie Wody Polskie wystawiły stoisko na obchodach Światowego Dnia Wody zorganizowanych przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. W ramach wydarzenia przeprowadzono wykłady popularyzujące naukę o wodzie, stoiska tematyczne prezentujące działalność Uniwersytetu oraz zaprzyjaźnionych instytucji, a także warsztaty, w których ucznowie mogli zapoznać się z takimi zagadnieniami jak techniki obrazowania, modelowanie hydrodynamiczne czy pokaz uzdatniania wody. Na stanowisku Wód Polskich uczniowie dowiedzieli się więcej o zadaniach realizowanych przez nasze gospodarstwo.

Dobrze wiemy, że troskę o środowisko należy zaszczepiać już od najmłodszych lat. W ubiegłym tygodniu pracownicy Wód Polskich odwiedziły dzieci z zerówki w Raszówce. Mówiliśmy o tym, skąd się bierze woda, dlaczego warto ją chronić i jak każdy z nas, niezależnie od wieku, może dbać o środowisko. Dzieci miały też okazję dowiedzieć się, czym zajmują się na co dzień Wody Polskie. Uzupełnieniem zajęć był quiz z kołem fortuny, w którym uczniowie odpowiadali na pytania, a każda prawidłowa odpowiedź nagradzana była upominkiem.

21 marca razem z lokalną społecznością posprzątaliśmy brzegi Oławy w Oławie. Na odcinku około 2,5 km w centrum miasta zebrano kilkadziesiąt worków pełnych odpadów. Wśród śmieci dominowały butelki szklane oraz plastikowe opakowania. Akcja odbyła się w kontekście Światowego Dnia Wody, ale wpisuje się także w ogólnopolską kampanię Wód Polskich #WodyToNieŚmietnik.

Na co dzień jako administrator wód mierzymy się z problemem ich zanieczyszczania. Odpady pozostawione nad rzekami nie znikają – często trafiają do wody, przemieszczają się z nurtem, rozkładają przez lata albo w formie mikroplastiku wracają do nas, wpływając na zdrowie ludzi i całe ekosystemy. Dlatego tak ważna jest edukacja i wspólne działania. Każdy z nas ma realny wpływ na stan wód: wystarczy nie zostawiać po sobie śmieci i reagować, gdy widzimy, że ktoś szkodzi środowisku.

Dzięki zaangażowaniu pracowników Wód Polskich z obszaru administrowanego przez Zarząd Zlewni w Lwówku Śląskim na terenie Nadleśnictwa Lwówek Śląski niedaleko rzeki Bóbr pojawiły się nowe drzewa. To już kolejna taka akcja sadzenia zrealizowana we współpracy z Lasami Państwowymi, która wydatnie przyczynia się do wzmocnienia retencji leśnej i pozwala na przeciwdziałanie negatywnym skutkom suszy, jaka na tych terenach Dolnego Śląska jest obserwowana w sezonie wiosenno-letnim.

Podczas akcji wspólnego sadzenia drzew dzieci, młodzież i dorośli, posadzili wspólnymi siłami kilka tysięcy młodych drzewek. Pamiętajmy, że lasy ograniczają spływ wód opadowych i przekształcają teren w obieg biologiczny. Gleby leśne kumulują wodę w okresach jej nadmiaru i oddają ją terenom położonym w niższych częściach zlewni w okresach niedoboru. Z tego powodu angażowanie się w akcje sadzenia lasów jest dla pracowników Wód Polskich z terenu RZGW we Wrocławiu tak bardzo istotne.

Wspieranie rozwoju retencji, także na terenach leśnych, w sąsiedztwie rzek i akwenów, to jedno z kluczowych działań aktywnie realizowanych przez pracowników naszego gospodarstwa w całej Polsce południowo-zachodniej. Zaś wspólne akcje z pracownikami Lasów Państwowych są organizowane na naszym obszarze cyklicznie począwszy od 2018 roku.

22 marca Stanisław Longawa – Dyrektor RZGW we Wrocławiu – wziął udział w programie pt. „Teraz wieś” na antenie TVP3 Wrocław. Tematem przewodnim była retencja i dostępność wody dla rolnictwa. Dyrektor Longawa mówił m.in. o współpracy z lokalnymi partnerstwami ds. wody, o zakres działalności Wód Polskich, planowane inwestycje oraz bieżącą działalność w zakresie ochrony przeciwpowodziowej i przeciwdziałaniu suszy.

Rola Wód Polskich we wsparciu właścicieli gospodarstw rolnych jest bardzo praktyczna: wydajemy zgody i decyzje wodnoprawne, bez których nie powstanie staw, studnia czy system nawadniania. Każdorazowo wspieramy od strony merytorycznej i planistycznej. Dysponujemy informacjami o przepływach, uwarunkowaniach terenowych i kierunkach odpływu wody, co pozwala ocenić, czy dane rozwiązanie – na przykład zbiornik czy system piętrzący – będzie rzeczywiście efektywne. Na bieżąco współpracujemy ze spółkami wodnymi i samorządami, żeby działania jednego gospodarstwa nie były niwelowane przez sytuację w całej zlewni.

Współpraca z lokalnymi partnerstwami ds. wody to jeden z fundamentów naszego działania i kierunek, który konsekwentnie rozwijamy. Gospodarki wodnej nie da się skutecznie prowadzić wyłącznie z poziomu centralnego. Każda gmina, każda zlewnia ma swoją specyfikę: inne warunki glebowe, inne problemy z suszą, inne ryzyka powodziowe. I właśnie dlatego partnerstwa lokalne są tak cenne, ponieważ skupiają ludzi, którzy tę rzeczywistość znają z codziennego doświadczenia. Z naszej strony wnosimy przede wszystkim wiedzę systemową, dostęp do danych hydrologicznych, kompetencje planistyczne i inwestycyjne. Łączymy to z wiedzą rolników, samorządów, spółek wodnych i organizacji lokalnych. Dzięki temu możemy podejmować decyzje oparte na realnych potrzebach – podkreślił Stanisław Longawa.