CZYNNIKI RYZYKA RAKA PIERSI
Rak piersi może rozwijać się pod wpływem wielu różnych czynników. Na część z nich nie mamy wpływu, takich jak wiek, płeć czy predyspozycje genetyczne. Istotną rolę mogą odgrywać również czynniki hormonalne, choroby piersi oraz styl życia. U wielu kobiet nie udaje się wskazać jednej konkretnej przyczyny zachorowania.
Najważniejsze czynniki ryzyka to:
- wiek – ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem, a większość przypadków raka piersi rozpoznaje się u kobiet po 50. roku życia;
- obciążenie rodzinne i genetyczne – ryzyko jest większe, jeśli na raka piersi chorowała bliska krewna, szczególnie matka lub siostra. Około 5–10% raków piersi ma związek z dziedzicznymi predyspozycjami genetycznymi, m.in. mutacjami genów BRCA1 i BRCA2;
- czynniki hormonalne i reprodukcyjne – znaczenie ma m.in. długotrwała ekspozycja na estrogeny, wczesne rozpoczęcie miesiączkowania, późna menopauza oraz stosowanie menopauzalnej terapii hormonalnej;
- nadwaga, otyłość i cukrzyca – szczególnie po menopauzie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania;
- mała aktywność fizyczna – regularny ruch pomaga utrzymywać prawidłową masę ciała i może zmniejszać ryzyko raka piersi;
- spożywanie alkoholu i palenie tytoniu – ryzyko raka piersi zwiększa się wraz ze spożyciem alkoholu, a także z czasem trwania i intensywnością palenia;
- niektóre choroby i zmiany piersi – szczególnie zmiany atypowe oraz przebyta lobular carcinoma in situ (LCIS) mogą istotnie zwiększać ryzyko;
- promieniowanie jonizujące – szczególnie istotna jest wcześniejsza radioterapia klatki piersiowej, zwłaszcza w młodym wieku.
Co możesz zrobić?
Nie wszystkich czynników ryzyka można uniknąć, ale na część z nich mamy wpływ. Regularna aktywność fizyczna, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie alkoholu i unikanie palenia tytoniu mogą pomóc zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Jeśli w Twojej rodzinie występował rak piersi lub inne nowotwory mogące wskazywać na dziedziczne obciążenie, warto omówić historię rodzinną z lekarzem. W niektórych przypadkach może być wskazana konsultacja genetyczna i badania genetyczne.
Pamiętaj również o regularnych badaniach profilaktycznych odpowiednich do Twojego wieku i poziomu ryzyka.
Więcej informacji: https://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/kompendium-chorob-nowotworowych/piers/etiologia-i-czynniki-ryzyka