Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie

Właściciel lub posiadacz zabytku wpisanego do rejestru zabytków posiada prawo:

Dotyczy to jednak wyłącznie nieruchomości wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. Nie obejmuje natomiast zabytków, które są częścią zabytkowych obszarów, np. układów urbanistycznych. Możliwość ubiegania się o zwolnienie obejmuje:

• podatek od nieruchomości za grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, t.j. Dz. U. 2025 poz. 707). Za działalność gospodarczą w rozumieniu cyt. ustawy nie uznaje się działalności rolnej i leśnej,
• podatek rolny za grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie i opiece nad zabytkami (art. 12 ust. 1 pkt 11 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1176 ze zm.). Nie uważa się za grunty rolne gruntów znajdujących się pod parkami i ogrodami wpisanymi do rejestru zabytków (art. 2 ust. 3 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, t.j. Dz. U. 2024 poz. 82),
• podatek leśny za lasy wpisane indywidualnie do rejestru zabytków (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym, t.j. Dz. U. 2025 poz. 176),
• podatek za nabycie w drodze spadku przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż 2 lata oraz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 4 ust 1 pkt 9c, pkt d ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, t.j. Dz. U. z 2024 poz. 1837 ze zm.).

Zwolnienia od w/w podatków oraz spadków i darowizn uwarunkowane są obowiązkiem utrzymania zabytku zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydaje na wniosek osoby ubiegającej się o takie zwolnienie zaświadczenie potwierdzające właściwe utrzymanie zabytku. Formularz wniosku TUTAJ (link).

• w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, która jest wpisana indywidualnie do rejestru zabytków – właściwy organ może udzielić bonifikaty od ustalonej ceny tej nieruchomości lub jej części (art. 68 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1145 ze zm.). Podobna bonifikata dotyczy również opłat z tytułu użytkowania wieczystego i trwałego zarządu (art. 73 ust. 4 i art. 84 ust. 4 cyt. ustawy),
• w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i wpisanej do rejestru zabytków, cenę jej sprzedaży można obniżyć pod warunkiem, że nabywca zobowiąże się do dokonania na tej nieruchomości nakładów w wysokości co najmniej uzyskanego obniżenia ceny sprzedaży tej nieruchomości (art. 30 ust. 4 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, t.j. Dz. U. 2025 poz. 826).

Formularz wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego status ochrony konserwatorskiej TUTAJ (link).
 

Zasady udzielania dotacji z budżetu państwa na te cele przez Ministra kultury, Dziedzictwa Narodowego i sportu, Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków lub jednostki samorządu terytorialnego zostały określone przepisami art. 73 i art. 81 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Szczegółowe informacje są dostępnie na podstronie Dotacje i refundacje TUTAJ (link).