Humanoidy opiekunami osób z niepełnosprawnością - jeszcze science fiction czy już niedaleka przyszłość?
27.02.2026
Gdy słyszymy słowo „humanoid”, wielu z nas widzi oczami wyobraźni bohaterów rodem prosto z „Gwiezdnych wojen” lub innych filmów science fiction. Przychodzą nam do głowy futurystyczne maszyny z odległej przyszłości. Tymczasem roboty o ludzkiej postaci coraz częściej opuszczają laboratoria i trafiają do realnych scenariuszy opieki i wsparcia. Już dziś testuje się je w środowiskach, gdzie mogą pomagać osobom z niepełnosprawnościami jako narzędzie zwiększające ich samodzielność i bezpieczeństwo.
Robotyka humanoidalna staje się jednym z najbardziej obiecujących obszarów technologicznych. Jednym z zadań, w których może być ona wykorzystywana jest pomoc osobom z niepełnosprawnością. Dzięki szybkim sieciom telekomunikacyjnym, sztucznej inteligencji oraz zaawansowanym systemom sensorycznym, roboty o ludzkich kształtach mają potencjał by wspierać codzienne funkcje opiekuńcze.
Humanoidy jako partnerzy w codziennych zadaniach
Rozwiązania z zakresu robotyki humanoidalnej mogą pełnić funkcję uzupełniającą wobec tradycyjnych form opieki nad seniorami oraz osobami z niepełnosprawnościami. Celem wdrożenia jest zwiększenie dostępności wsparcia, w szczególności w warunkach ograniczonych zasobów kadrowych lub konieczności zapewnienia ciągłej obecności opiekuna. Humanoidalne roboty, dzięki swojej konstrukcji przypominającej ludzką sylwetkę, mogą wykonywać wiele prac wspierających osoby wymagające pomocy takich jak np. podawanie przedmiotów, obsługa urządzeń domowych lub zapewnienie asekuracji przy przemieszczaniu się. Takie rozwiązania nie tylko zwiększają samodzielność osób o ograniczonej mobilności, ale też zmniejszają obciążenie członków rodziny i opiekunów.
Dotychczasowe badania i wdrożenia wskazują, że humanoidalne roboty mogą wykonywać zarówno rutynowe zadania, jak i wspierać bardziej złożone interakcje, np. reagować na gesty, komunikować się głosem czy monitorować stan zdrowia użytkownika. W wielu projektach roboty są wyposażone w czujniki i systemy sztucznej inteligencji, które umożliwiają rozpoznawanie otoczenia, analizę ruchu oraz podejmowanie decyzji w czasie rzeczywistym.
To się już dzieje
Naukowcy z Hongkongu i Singapuru już w 2021 roku stworzyli humanoidalnego robota o nazwie Grace, specjalnie zaprojektowanego z myślą o osobach starszych oraz ludziach pozostających w izolacji w trakcie COVID-19. Został zaprojektowany jako cyfrowy towarzysz i asystent opiekuńczy, łączący funkcje komunikacyjne, informacyjne i monitorujące. Jego humanoidalna forma oraz mimika twarzy mają ułatwiać interakcję i budować zaufanie użytkowników. Zadaniem robota jest pomoc w codziennych czynnościach oraz zapewnienie obecności i komunikacji. Jednocześnie umożliwia przekazywanie danych o stanie użytkownika do opiekunów lub personelu medycznego.
W Szanghaju rozwijany jest projekt AgiBot, czyli humanoidalny system wsparcia domowego, który w praktyce może znacząco poprawić jakość życia osób starszych i niepełnosprawnych. Roboty te potrafią m.in. rozpoznawać mowę i gesty, komunikować się w naturalny sposób oraz integrować się z inteligentnym domem, np. sterować światłami czy alarmami. Do ich zadań należy chociażby przypominanie o lekach i planowanych wizytach oraz monitorowanie podstawowych parametrów zdrowotnych, jak tętno. Choć prace nad AgiBot są nadal we wczesnej fazie implementacji, rozwiązania z ich udziałem zaczynają być już testowane są w ośrodkach dziennej opieki, prywatnych domach seniorów oraz szpitalach geriatrycznych w Szanghaju i Pekinie. Obecnie humanoidy te wykorzystywane są głównie w przemyśle, logistyce oraz pokazach technologicznych. Eksperci wskazują jednak, że takie roboty mogą w przyszłości realnie pomagać osobom z ograniczoną mobilnością.
Kolejnym przykładem dynamicznego rozwoju robotyki humanoidalnej w opiece zdrowotnej jest opracowany przez chińskich naukowców z Uniwersytetu Fudan w Szanghaju robot o nazwie Guanghua No 1. Został on zaprezentowany jako rozwiązanie dedykowane opiece nad osobami starszymi i pacjentami wymagającymi wsparcia zdrowotnego. Potrafi płynnie poruszać się samodzielnie, reagować na różne sytuacje w otoczeniu oraz realizować zadania opiekuńcze, takie jak np. pomoc we wstawaniu w środowisku medycznym. Wyróżnikiem projektu jest rozwijana sztuczna inteligencja emocjonalna. Robot potrafi interpretować sygnały społeczne oraz wyrażać poprzez mimikę i interakcję głosową podstawowe emocje, takie jak radość, smutek, złość czy zdziwienie.
Jednym z najnowszych projektów jest Moya, czyli humanoid opracowany w ośrodkach badawczo-rozwojowych zlokalizowanych w Szanghaju. Robot posiada sylwetkę umożliwiającą funkcjonowanie w przestrzeniach projektowanych dla ludzi. Może poruszać się po korytarzach, korzystać z wind czy obsługiwać podstawowe urządzenia. W scenariuszach opiekuńczych humanoid może pełnić funkcje informacyjne, przypominające oraz wspierające kontakt społeczny, co ma szczególne znaczenie dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami. Twórcy kładą nacisk na naturalną interakcję z użytkownikiem. Robot wykorzystuje systemy rozpoznawania mowy oraz modele językowe do prowadzenia dialogu, udzielania informacji i reagowania na potrzeby użytkownika. Moya ma 1,65 metra wzrostu i waży zaledwie 32 kilogramy, co przy jego proporcjach sprawia, że porusza się bardzo naturalnie. Jego twórcy przekazują, że precyzja chodu wynosi 92% w porównaniu do ludzkiego wzorca. Dodatkowo powierzchnia robota pokryta jest silikonem, który utrzymuje temperaturę ok. 36oC. Moya ma trafić na rynek pod koniec 2026 r.
Telekomunikacja podstawą działania
Zaawansowane rozwiązania robotyczne to nie tylko mechanika i sztuczna inteligencja. Do poprawnego działania roboty opiekuńcze wymagają stałego połączenia z chmurą obliczeniową i systemami sztucznej inteligencji. Kluczową rolę w funkcjonowaniu humanoidów odgrywa więc odpowiednio rozwinięta infrastruktura telekomunikacyjna, zapewniająca przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym, zdalną aktualizację algorytmów i uczenie maszynowe czy integrację z systemami Internetu Rzeczy.
Wysokoprzepustowe sieci 5G i przyszłe technologie muszą umożliwiać niskie opóźnienia pozwalające na szybką i niezawodną łączność, co jest niezbędne przy interakcjach, zwłaszcza z osobami o szczególnych potrzebach. Równie ważne jest zapewnienie bezpieczeństwa transmisji danych. Dzięki telekomunikacji roboty mogą być zdalnie koordynowane przez opiekunów medycznych lub systemy sztucznej inteligencji, co znacznie zwiększa ich użyteczność.
Podobnie jak w przykładzie opisywanej kawiarni przyszłości, gdzie roboty sterowane zdalnie umożliwiają osobom z niepełnosprawnością pracę i interakcje społeczne, telekomunikacja stanowi fundament działania humanoidalnych systemów opieki.
Włączenie społeczne i przyszłość opieki
Humanoidalne roboty w opiece to wciąż melodia przyszłości, a nie codzienność. Choć opisywane wyżej projekty wyglądają obiecująco, nadal niezbędne są kolejne testy. Przybliżają nas one jednak do możliwości wykorzystania robotycznego wsparcia przy opiece nad osobami o szczególnych potrzebach. W miarę jak sieci telekomunikacyjne i robotyka będą się rozwijać, rozwiązania podobne do opisanych przykładów mogą znaleźć zastosowanie nie tylko w placówkach opiekuńczych czy rehabilitacyjnych, ale także w domach. Humanoidy mają potencjał przynosić realne wsparcie osobom, które dotąd były zależne od pomocy opiekuna. Dzięki telekomunikacji i technologii możliwe jest utrzymywanie relacji, uczestnictwo w zajęciach społecznych i rozwój osobisty bez konieczności stałej obecności drugiego człowieka.
O projekcie:
Materiał powstał w ramach projektu „Wsparcie rozwoju komunikacji elektronicznej 2024-2029 w MC DT” realizowanego przez Ministerstwo Cyfryzacji w ramach Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy (FERC). Celem projektu jest upowszechnienie wiedzy w zakresie dostępu do szerokopasmowego dostępu do internetu, możliwości zastosowania w Polsce satelitarnych systemów telekomunikacyjnych oraz promowania rozbudowy sieci telekomunikacyjnych. Zauważając nieustanny postęp technologiczny, chcemy informować o produktach i działaniach, które wykorzystując mobilne sieci telekomunikacyjne, wpływają na poprawę jakości życia, przede wszystkim osób niepełnosprawnych.
Publikacje będą ukazywały się cyklicznie. Jeśli Twoim zdaniem powinniśmy poruszyć jakiś temat związany z technologią wpływającą na zwiększenie komfortu życia osób z niepełnosprawnościami napisz do nas na adres sekretariat.dt@cyfra.gov.pl.