Informator ekonomiczny
Gospodarka
1.1. Struktura administracji gospodarczej
Struktura administracji gospodarczej w Bośni i Hercegowinie (BiH) jest złożona i odzwierciedla skomplikowany podział administracyjny kraju. BiH składa się z dwóch głównych jednostek administracyjnych, zwanych entitetami: Federacji Bośni i Hercegowiny (FBiH) oraz Republiki Serbskiej (RS). Federacja Bośni i Hercegowiny zajmuje ok. 51% terytorium kraju i jest podzielona na 10 kantonów, które dalej dzielą się na 79 gmin. Republika Serbska zajmuje ok. 49% terytorium kraju i jest podzielona na 62 gminy. Dodatkowo istnieje Dystrykt Brčko, który jest autonomiczną jednostką administracyjną zarządzaną bezpośrednio przez państwo.
Na poziomie państwowym głównymi instytucjami gospodarczymi są Rada Ministrów BiH, która składa się z 9 ministerstw, z których trzy zajmują się sprawami gospodarczymi: Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Stosunków Ekonomicznych, Ministerstwo Transportu i Komunikacji oraz Ministerstwo Finansów. Na poziomie entitetów, w Federacji Bośni i Hercegowiny działają Ministerstwo Handlu, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Energii, Górnictwa i Przemysłu oraz Ministerstwo Rolnictwa, Wodociągów i Leśnictwa. W Republice Serbskiej funkcjonują: Ministerstwo Gospodarki i Stosunków Regionalnych, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Przemysłu, Energii i Górnictwa oraz Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej.
Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Stosunków Ekonomicznych odpowiada za politykę handlową, współpracę międzynarodową oraz koordynację działań gospodarczych na poziomie państwowym. Ministerstwo Finansów zarządza budżetem państwa, polityką fiskalną oraz nadzorem nad systemem finansowym. Ministerstwo Transportu i Komunikacji odpowiada za rozwój infrastruktury transportowej i komunikacyjnej.
Administracja gospodarcza w BiH wymaga ścisłej współpracy między różnymi poziomami rządów (państwowym, entitetów i lokalnym) oraz między różnymi ministerstwami i agencjami.
1.2. Sądownictwo gospodarcze
Sądownictwo gospodarcze w Bośni i Hercegowinie (BiH) jest częścią ogólnego systemu sądownictwa, który obejmuje zarówno sądy ogólne, jak i specjalistyczne. Na poziomie państwowym najważniejszą instytucją jest Sąd Bośni i Hercegowiny, który został ustanowiony w 2002 roku i ma siedzibę w Sarajewie. Sąd ten zajmuje się sprawami z zakresu prawa karnego, administracyjnego oraz apelacyjnego, w tym przestępstwami gospodarczymi, korupcją i przestępczością zorganizowaną.
W Federacji Bośni i Hercegowiny istnieją sądy gminne (općinski sudovi), kantonalne sądy oraz Najwyższy Sąd Federacji BiH. W sprawach gospodarczych sądy gminne mają wydziały gospodarcze, które są właściwe dla całego kantonu. W Republice Serbskiej funkcjonują sądy podstawowe, okręgowe oraz Najwyższy Sąd Republiki Serbskiej. Okręgowe sądy gospodarcze znajdują się w Banja Luce, Bijeljinie, Doboju, Trebinju i Istočnom Sarajevu, a Wyższy Sąd Gospodarczy w Banja Luce pełni funkcję sądu drugiej instancji dla całej Republiki Serbskiej.
Sądownictwo gospodarcze w BiH obejmuje rozstrzyganie sporów gospodarczych, przestępstw gospodarczych oraz innych spraw związanych z działalnością gospodarczą. W ramach sądów gospodarczych działają specjalne wydziały zajmujące się przestępczością gospodarczą, korupcją oraz przestępczością zorganizowaną.
1.3. Najważniejsze strategie gospodarcze
Najważniejsze strategie gospodarcze w Bośni i Hercegowinie (BiH) koncentrują się na kilku kluczowych obszarach, mających na celu poprawę konkurencyjności, zrównoważony rozwój oraz integrację z rynkami międzynarodowymi. Jednym z priorytetów jest zwiększenie roli sektora prywatnego poprzez poprawę umiejętności pracowników i cyfryzację. Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) jest kluczowe, ponieważ stanowią one znaczną część zatrudnienia i napędzają gospodarkę kraju. Istotnym elementem strategii jest poprawa infrastruktury drogowej.
BiH dąży do dywersyfikacji źródeł energii i odejścia od węgla na rzecz czystszych źródeł energii. Promowanie niskoemisyjnych modeli gospodarczych oraz dekarbonizacja sektora energetycznego są kluczowymi elementami tej strategii. Wspieranie integracji regionalnej poprzez poprawę zarządzania i dalszą integrację z rynkami międzynarodowymi jest kolejnym priorytetem. BiH stara się zwiększyć swoją konkurencyjność na arenie międzynarodowej poprzez lepsze zarządzanie i współpracę z innymi krajami. Przyspieszenie reform strukturalnych, w tym restrukturyzacja i prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych, jest kluczowe dla poprawy efektywności gospodarki. Reformy te mają na celu zmniejszenie biurokracji i korupcji, co powinno ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej.
Te strategie są realizowane przy wsparciu międzynarodowych instytucji finansowych, takich jak Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR), który wspiera BiH w realizacji tych celów poprzez finansowanie projektów i doradztwo polityczne.
1.4. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej
PKB
Produkt Krajowy Brutto (PKB) BiH w 2025 roku odzwierciedla umiarkowane tempo rozwoju gospodarczego kraju. Nominalny PKB osiągnął około 33,24 miliarda USD, co potwierdzają dane Międzynarodowego Funduszu Walutowego prezentowane przez Worldometer. Wzrost gospodarczy w 2025 roku wyniósł 2,4% według szacunków IMF, przy czym inne instytucje podają zbliżone wartości: 2,2% według wiiw oraz 2,1% w trzecim kwartale 2025 r. zgodnie z danymi Agencji Statystycznej BiH publikowanymi przez Trading Economics. Wskazuje to na stabilny, choć umiarkowany trend wzrostowy, wspierany głównie przez sektor usług i konsumpcję wewnętrzną, przy jednoczesnym osłabieniu wyników w przemyśle, szczególnie w sektorze produkcyjnym. PKB per capita wyniósł w 2025 roku około 9 648 USD, co według danych IMF cytowanych przez Worldometer plasuje BiH w grupie państw o średnich dochodach w regionie Europy Południowo‑Wschodniej. Struktura wzrostu w 2025 roku była zróżnicowana: w pierwszym kwartale gospodarka zwiększyła się jedynie o 1,7%, m.in. z powodu spadku produkcji przemysłowej oraz spowolnienia eksportu, jak wynika z raportu Banku Światowego, natomiast w drugiej połowie roku odnotowano stopniowe przyspieszenie. Ogólny obraz gospodarki BiH w 2025 roku wskazuje zatem na umiarkowany rozwój, przy jednoczesnym utrzymywaniu się wyzwań strukturalnych, takich jak niska produktywność, wysoka wrażliwość na czynniki zewnętrzne oraz ograniczone tempo inwestycji.
Deficyt budżetowy i dług publiczny
Deficyt budżetowy i dług publiczny Bośni i Hercegowiny (BiH) są kluczowymi wskaźnikami stanu finansów publicznych kraju. W 2023 roku deficyt budżetowy BiH wyniósł około 2,2% PKB. Wzrost wydatków socjalnych i wynagrodzeń w sektorze publicznym przyczynił się do tego deficytu (źródło: IMF).
Dług publiczny BiH jest stosunkowo niski w porównaniu do wielu innych krajów europejskich. W 2023 roku wynosił około 34% PKB (źródło: IMF). Dług publiczny obejmuje zobowiązania rządu centralnego oraz jednostek samorządu terytorialnego. Niski poziom zadłużenia jest wynikiem ostrożnej polityki fiskalnej oraz ograniczonego dostępu do rynków kapitałowych (źródło: World Bank).
Powyższe wskaźniki finansowe są monitorowane przez międzynarodowe instytucje finansowe, takie jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF) i Bank Światowy (World Bank), które wspierają BiH w zarządzaniu finansami publicznymi i w realizacji reform gospodarczych.
Rynek pracy i płace
Rynek pracy w Bośni i Hercegowinie (BiH) w latach 2024–2025 charakteryzuje się nadal wysokim poziomem bezrobocia, choć widoczne są oznaki stopniowej poprawy. W 2024 roku stopa bezrobocia wynosiła 10,7%, zgodnie z danymi World Bank/World Scorecard. W pierwszej połowie 2025 r. bezrobocie ponownie wzrosło — 13,11% w II kwartale 2025, co potwierdzają dane systemu statystycznego BiH prezentowane przez TheGlobalEconomy.com. Najnowsze dane kwartalne z III kwartału 2025 pokazują spadek bezrobocia do 11,2%, według Agencji Statystycznej BiH, na podstawie danych Trading Economics. Wskazuje to na wahania rynku pracy, przy czym bezrobocie pozostaje szczególnie wysokie wśród ludzi młodych, co potwierdzają dane o młodzieżowym bezrobociu (27,28% w 2024 r.).
Średnie wynagrodzenie w BiH wynosi około 1,000 BAM miesięcznie, co odpowiada około 550 USD (World Bank). Wzrost płac jest napędzany głównie przez sektor publiczny oraz rosnące zapotrzebowanie na wykwalifikowaną siłę roboczą w sektorze usług (źródło: IMF).
Stopy procentowe
Stopy procentowe w Bośni i Hercegowinie (BiH) pozostają stabilne ze względu na funkcjonowanie systemu sztywnego powiązania marki konwertybilnej (BAM) z euro, co ogranicza możliwość samodzielnego kształtowania polityki pieniężnej przez bank centralny. Ostatnio notowana rynkowa stopa oprocentowania kredytów wyniosła 4,12% w grudniu 2025 r., natomiast średnie oprocentowanie kredytów bankowych osiągnęło 4,419% w listopadzie 2025 r.. Prognozy wskazują, że przy zmianach polityki Europejskiego Banku Centralnego stopy w BiH mogą stopniowo obniżać się w kierunku około 2,5% w kolejnych kwartałach.
Inflacja
W Bośni i Hercegowinie w ostatnich latach obserwuje się dalsze wyhamowanie dynamiki cen. Według najnowszych danych, inflacja w grudniu 2025 roku wyniosła 4,1%, po czym w styczniu 2026 spadła do 3,6%, co jest najniższym odczytem od kwietnia 2025 roku. Dane te pochodzą z Agencji Statystycznej BiH i są publikowane przez Trading Economics. Podobny poziom potwierdzają inne źródła – według TheGlobalEconomy inflacja roczna w grudniu 2025 r. wyniosła 4,17%, również wskazując na trend spadkowy.
Jeśli chodzi o poprzedni rok, dane Banku Światowego pokazują, że inflacja w 2024 r. wyniosła 1,7%, po gwałtownym spadku z wcześniejszych wysokich wartości notowanych w latach powyżej 2022 roku. W porównaniu z wcześniejszymi prognozami, według których inflacja w 2024 r. miała wynieść ok. 5–6%, rzeczywisty odczyt okazał się znacznie niższy.
Obecne prognozy wskazują, że w krótkim okresie inflacja może przejściowo utrzymywać się ponownie w przedziale 4–4,5%, zanim stopniowo spadnie — zgodnie z modelem prognostycznym Trading Economics — do ok. 2% w 2027 r..
1.5 Główne sektory gospodarki i ich udział w PKB
Główne sektory gospodarki Bośni i Hercegowiny (BiH) są zróżnicowane i obejmują usługi, przemysł oraz rolnictwo. Sektor usług dominuje, stanowiąc około 64,3% PKB (źródło: FAO). Obejmuje on takie branże jak turystyka, bankowość, handel oraz usługi finansowe. Przemysł odpowiada za 28,9% PKB, z głównymi gałęziami obejmującymi produkcję metali, maszyn, tekstyliów oraz przemysł chemiczny (źródło: FAO). Rolnictwo stanowi 6,8% PKB, z głównymi produktami rolnymi takimi jak pszenica, kukurydza, owoce i warzywa (źródło: FAO).
1.6 Polityka kursowa
Polityka kursowa w Bośni i Hercegowinie (BiH) jest ściśle powiązana z polityką monetarną Europejskiego Banku Centralnego (EBC), ponieważ marka konwertybilna (BAM) jest powiązana z euro w stałym kursie wymiany (IMF). BiH stosuje system izby walutowej, co oznacza, że kurs wymiany BAM do euro jest stały i wynosi 1,95583 BAM za 1 euro (źródło: World Bank).
System izby walutowej zapewnia stabilność kursu walutowego, co pomaga w utrzymaniu niskiej inflacji i stabilności makroekonomicznej. Bank Centralny BiH (CBBH) nie prowadzi niezależnej polityki monetarnej, ponieważ jego głównym zadaniem jest utrzymanie stałego kursu wymiany (IMF). W praktyce oznacza to, że CBBH musi utrzymywać odpowiednie rezerwy walutowe, aby zapewnić wymienialność BAM na euro (World Bank).
1.7 Surowce i technologie krytyczne
Bośnia i Hercegowina (BiH) posiada zasoby surowców krytycznych, które są kluczowe dla rozwoju gospodarki i technologii. Surowce te znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle nowoczesnych technologii oraz elementach infrastruktury umożliwiających transformację energetyczną (źródło: Komisja Europejska).Do najważniejszych surowców krytycznych w BiH należą metale ziem rzadkich, boksyt, magnez, oraz różne metale przemysłowe, takie jak cynk i ołów (źródło: World Bank). Metale ziem rzadkich są szczególnie istotne dla produkcji zaawansowanych technologii, takich jak magnesy stosowane w turbinach wiatrowych i pojazdach elektrycznych (źródło: Komisja Europejska). Boksyt jest kluczowym surowcem do produkcji aluminium, które jest szeroko stosowane w przemyśle motoryzacyjnym i lotniczym (źródło: World Bank).Technologie krytyczne w BiH obejmują rozwój odnawialnych źródeł energii, takich jak energia wiatrowa i słoneczna, oraz technologie związane z efektywnością energetyczną (IMF). Inwestycje w te technologie są wspierane przez międzynarodowe instytucje finansowe, które pomagają BiH w realizacji celów zrównoważonego rozwoju (źródło: World Bank).
1.8 Stan infrastruktury
Infrastruktura w Bośni i Hercegowinie (BiH) jest wciąż w fazie rozwoju i modernizacji. BiH posiada rozbudowaną sieć dróg, jednak wiele z nich wymaga modernizacji. Asfaltowe drogi krajowe mają długość około 11,425 km, a nieasfaltowe około 10,421 km. Główne trasy łączące północ z południem oraz wschód z zachodem są kluczowe dla transportu towarów i osób. Korytarz 5C to kluczowy projekt infrastrukturalny dla Bośni i Hercegowiny, mający na celu połączenie Budapesztu z portem w Ploče na wybrzeżu Adriatyku. Autostrada w ramach Korytarza 5C ma długość około 325 kilometrów, z czego do tej pory wybudowano około 130 kilometrów. Projekt ten jest istotny nie tylko dla BiH, ale także dla całego regionu, ponieważ ma na celu poprawę połączeń transportowych, co przyczyni się do rozwoju gospodarczego i turystycznego. Budowa Koridoru 5C jest wspierana przez Unię Europejską, która przeznaczyła znaczne środki finansowe na ten cel. .Jednym z największych wyzwań w realizacji tego projektu są trudne warunki terenowe, w tym budowa tuneli przez góry Prenj i Kvanj. Zakończenie budowy całego koridoru planowane jest do 2030 roku.
Sieć kolejowa w BiH ma długość 1042 km. Choć istnieją plany modernizacji, infrastruktura kolejowa wymaga znacznych inwestycji, aby sprostać współczesnym standardom. Kolej nie jest popularnym środkiem transportu osób i towarów.
BiH posiada zasoby naturalne, takie jak węgiel brunatny, rudy żelaza i cynku, które są wykorzystywane w sektorze energetycznym. Jednakże, modernizacja infrastruktury energetycznej jest konieczna, aby zwiększyć efektywność i niezawodność dostaw energii. W wielu regionach kraju infrastruktura wodna i sanitarna wymaga poprawy.
Rozwój infrastruktury cyfrowej, w tym szerokopasmowego dostępu do internetu, jest jednym z priorytetów. Inwestycje w tym sektorze są niezbędne dla wspierania innowacji i gospodarki cyfrowej.
1.9. Kalendarz dni wolnych od pracy na rok 2025
01 i 02 stycznia - Nowy Rok
01 marca - Dzień Niepodległości (w entitecie Federacji BiH)
30 marca - Bajram – Koniec postu muzułmańskiego (święto ruchome)
01 i 02 maja - Święto Pracy
06 czerwca - 2025 Kurban Bajram -Święto Ofiarowania (święto ruchome)
25 listopada - Dzień Państwowości (w entitecie Federacji BiH)
25 grudnia – Święta Bożego Narodzenia (w entitecie Federacji BiH)
7 stycznia – Prawosławne Święta Bożego Narodzenia (w entitecie Republika Serbska)
9 stycznia – Dzień Republiki Serbskiej (w entitecie Republika Serbska)
Podstawowe dane makroekonomiczna
|
Wskaźnik |
2023 |
2024 (rzeczywiste) |
2025 |
2026 (prognoza) |
|
PKB nominalne (USD) |
23,6 mld USD |
29,61 mld USD |
33,24 mld USD |
36,24 mld USD |
|
PKB (PPP) |
73,35 mld USD |
— |
— |
82,23 mld USD |
|
Realny wzrost PKB |
1,6% |
3,0% |
2,4% (IMF) |
2,7% (IMF prognoza 2026) |
|
PKB per capita (nominalne) |
7 970 USD |
9 358,8 USD |
9 648 USD |
10 550 USD |
|
PKB per capita (PPP) |
22 846 USD |
— |
— |
23 930 USD (PPP) |
|
Stopa inflacji (CPI) |
7,9% |
1,7% |
4,1% (grudzień 2025) / 3,6% (styczeń 2026) |
2,6% (IMF prognoza) |
|
Stopa bezrobocia |
17,5% |
10,7% (2024) |
11,2% (III kw. 2025) |
12,6% (prognoza IMF) |
|
Rating kredytowy |
B+ / B3 / B+ (stałe perspektywy) |
Bez zmian |
Bez zmian |
Bez zmian (brak nowych rewizji) |
|
Saldo budżetowe (% PKB) |
1,7% |
-1,9% (2024) |
-0,5% (prognoza TE na 2025) |
-2,7% (IMF prognoza) |
|
Dług publiczny (% PKB) |
17,1% |
39,9% (WB) |
18,7% (dług krajowy wg CEIC, różne metodologie) |
31,6% (IMF prognoza – dług GG) |
Dane demograficzne
|
Dane demograficzne |
|
|
Liczba ludności (w tys.) |
3,233,526 |
|
Siła robocza (w tys./mln, dane krajowe) |
1.3 mln |
|
Rozmiar klasy średniej (w tys./mln) |
Brak danych |
|
Poziom ubóstwa (% populacji żyjącej poniżej progu ubóstwa) |
16,9% |
|
33.0 (2023) |
|
|
0.779 (2022) |
|
Handel zagraniczny i inwestycje
W 2025 roku wymiana handlowa Bośni i Hercegowiny wyraźnie wzrosła – od stycznia do września zwiększyła się o 1,6 mld BAM, czyli o 5,6% rok do roku. Struktura eksportu pozostała zbliżona do lat poprzednich: dominowały wyroby przemysłowe, szczególnie maszyny i sprzęt transportowy, wyroby metalowe oraz produkty chemiczne. Dane z 2024 roku, których tendencje utrzymywały się także w 2025 roku, wskazują, że najważniejszymi produktami eksportowymi były energia elektryczna, przewody izolowane i konstrukcje metalowe.
Po stronie importu na pierwszym miejscu znajdowały się paliwa, leki, samochody, maszyny i sprzęt elektryczny, kontynuując strukturę widoczną w 2024 roku. Miesięczne dane z końca 2025 roku potwierdzają wysoki poziom importu – w styczniu 2026 wyniósł on 2,23 mld BAM.
W 2025 r. wzrosły także inwestycje zagraniczne: wartość bezpośrednich inwestycji osiągnęła 1,05 mld BAM do III kwartału, co oznacza większą aktywność inwestorów, zwłaszcza w sektorach produkcyjnych, energetycznych i usługowych.
4.1 Najważniejsi partnerzy handlowi Bośni i Hercegowiny w 2025roku
|
Kraj |
Udział w całkowitej wymianie handlowej (%) |
Wartość wymiany handlowej |
|
Niemcy |
16% |
ok. 1,4 mld USD |
|
Chorwacja |
15,3% |
ok. 1,33 mld USD |
|
Serbia |
12,5% |
ok. 1,08 mld USD |
|
Austria |
10,3% |
ok. 0,90 mld USD |
|
Włochy |
8,7% |
ok. 0,78 mld USD |
|
Słowenia |
8,1% |
ok. 0,78 mld USD |
Podstawowe produkty i usługi importowe oraz eksportowe Bośni i Hercegowiny w 2025 roku:
|
Produkt eksportowy |
Wartość |
|
Energia elektryczna |
405 mln USD |
|
Przewody izolowane |
389 mln USD |
|
Konstrukcje żelazne/stalowe |
301 mln USD |
|
Produkt importowy |
Wartość |
|
Paliwa rafinowane (oleje napędowe, benzyny) |
1,25 mld USD |
|
Leki |
431 mln USD |
|
Samochody osobowe |
744 mln USD
|
4.2 Główni inwestorzy i kierunki inwestycji zagranicznych
W 2025 roku Bośnia i Hercegowina odnotowała dalszy wzrost bezpośrednich inwestycji zagranicznych, które do III kwartału osiągnęły wartość 1,05 mld BAM, co oznacza wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim. Najnowsze dane UNCTAD wskazują, że łączna wartość skumulowana FDI wzrosła do 11,43 mld USD w 2024 r., a w 2025 r. kontynuowała trend wzrostowy. Największymi inwestorami zagranicznymi pozostają Austria, Chorwacja, Serbia i Holandia, a dominujące sektory to energetyka, usługi finansowe, telekomunikacja oraz przemysł przetwórczy. Inwestorzy koncentrują się przede wszystkim na dużych projektach infrastrukturalnych oraz modernizacji energetyki, co odzwierciedla stabilność i rosnącą atrakcyjność gospodarki BiH.
Udział w inicjatywach i organizacjach wielostronnych o charakterze gospodarczym
5.1 Członkostwo BiH w Organizacjach Gospodarczych
- Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu (CEFTA):
- Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBRD
- Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF)
- Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO):
- Agencja Wielostronnych Gwarancji Inwestycji (MIGA)
5.2 Status Obserwatora i Kandydatury
1. Światowa Organizacja Handlu (WTO): BiH jest obserwatorem przy WTO i dąży do pełnego członkostwa, co umożliwiłoby jej pełniejsze uczestnictwo w globalnym systemie handlowym.
2. Unia Europejska (UE): BiH jest potencjalnym kandydatem do członkostwa w UE, co jest strategicznym celem kraju. Proces integracji z UE obejmuje dostosowanie przepisów i standardów gospodarczych do wymogów unijnych.
5.3. Współpraca Regionalna
BiH aktywnie uczestniczy w inicjatywach regionalnych, takich jak: Proces Berliński, który wspiera integrację Bałkanów Zachodnich z UE poprzez projekty infrastrukturalne i gospodarcze. Ponadto współpraca z sąsiadującymi krajami, takimi jak Chorwacja, Serbia i Czarnogóra, jest kluczowa dla stabilności i rozwoju gospodarczego regionu.
Pozycja kraju w rankingach
|
Pozycja BiH w rankingach |
||
|
|
pkt |
pozycja |
|
Corruption Perception Index (Transparency International) |
34 |
109 |
|
Global Innovation Index (World Intellectual Property Organization) |
25,5 |
80 |
|
Economic Freedom Index (Heritage Foundation) |
63,5 |
70 |
Relacje dwustronne
7.1 Obroty towarowe między Polską a Bośnią i Hercegowiną w latach 2022, 2023 i okresie styczeń – kwiecień 2024
|
Kategoria |
2022 |
2023 |
2024 (styczeń – kwiecień) |
Różnica wobec roku poprzedniego (%) |
|
Obroty towarów |
278,5 mln euro |
382,9 mln euro |
505,6 mln euro |
+32,1% |
|
Eksport |
250 mln euro |
257,5 mln euro |
116,6 mln euro |
-54,7% |
|
Import |
28,5 mln euro |
125,4 mln euro |
112,3 mln euro |
-10,5% |
Źródła danych: Główny Urząd Statystyczny
W 2023 roku obroty handlowe między Polską a Bośnią i Hercegowiną wyniosły około 382,9 miliona euro, co stanowi wzrost o 37,5% w porównaniu do roku poprzedniego. Polski eksport do Bośni i Hercegowiny osiągnął wartość 257,5 miliona euro, co oznacza wzrost o 3% w porównaniu do 2022 roku. Import z Bośni i Hercegowiny do Polski wyniósł 125,4 miliona euro, co stanowi wzrost o 5%. W miesiącach styczeń – kwiecień 2024 roku obroty handlowe między Polską a Bośnią i Hercegowiną wykazały znaczący wzrost o 32,1% w porównaniu do roku poprzedniego, osiągając wartość około 505,6 miliona euro.
Najważniejsze towary w obrotach handlowych między Polską a Bośnią i Hercegowiną obejmują różne kategorie. Eksport z Polski do Bośni i Hercegowiny obejmuje maszyny i urządzenia mechaniczne, które są wykorzystywane w przemyśle i rolnictwie, produkty chemiczne, w tym leki, kosmetyki oraz środki czystości, wyroby metalowe, takie jak konstrukcje metalowe, narzędzia oraz inne wyroby z metalu, a także pojazdy i części samochodowe, w tym samochody, części zamienne oraz akcesoria motoryzacyjne. Import z Bośni i Hercegowiny do Polski obejmuje drewno i wyroby z drewna, takie jak meble, produkty rolno-spożywcze, w tym owoce, warzywa, mięso oraz przetwory spożywcze, wyroby metalowe, takie jak różnego rodzaju konstrukcje metalowe oraz części maszyn, a także tekstylia i odzież, w tym gotową odzież.
7.2 Wzajemne inwestycje między Bośnią i Hercegowiną a Polską w latach 2021, 2022 i 2023
|
Rok |
Inwestycje z Polski do BiH |
Inwestycje z BiH do Polski |
|
2021 |
50 mln EUR |
10 mln EUR |
|
2022 |
70 mln EUR |
15 mln EUR |
|
2023 |
90 mln EUR |
20 mln EUR |
Źródła danych: Agencja Inwestycji Zagranicznych BiH
Relacje z UE
Relacje Bośni i Hercegowiny (BiH) z Unią Europejską (UE) w latach 2022-2024 można określić jako dynamiczne.
Status kandydata do UE:
-
- W grudniu 2022 roku BiH uzyskała oficjalny status kandydata do UE. Był to kluczowy krok, który spotkał się z pozytywnymi reakcjami zarówno wewnątrz kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Status ten został przyznany mimo wewnętrznych podziałów etnopolitycznych i wyzwań związanych z reformami.
Reformy wewnętrzne:
-
- UE oczekiwała od BiH przeprowadzenia szeregu reform, w tym zmian w systemie sądownictwa, walki z korupcją oraz poprawy zarządzania granicami. Postępy w tych obszarach były mieszane, z pewnymi sukcesami, ale także znacznymi wyzwaniami, zwłaszcza ze względu na polityczne napięcia wewnętrzne.
Otwarcie negocjacji akcesyjnych:
-
- W marcu 2024 roku Rada Europejska ogłosiła decyzję o otwarciu negocjacji akcesyjnych z BiH. Było to historyczne wydarzenie, które spotkało się z entuzjastycznymi reakcjami zarówno w BiH, jak i w UE. Decyzja ta była wynikiem postępów BiH w realizacji reform oraz wsparcia ze strony państw członkowskich UE.
Wyzwania polityczne:
-
- W trakcie tych lat BiH zmagała się z wewnętrznymi kryzysami politycznymi, w tym z napięciami między różnymi grupami etnicznymi oraz kontrowersjami wokół działań Republiki Serbskiej w kierunku separacji. Te wewnętrzne podziały utrudniały realizację większości reform wymaganych przez UE.
Wsparcie finansowe i techniczne UE dla BiH
- UE kontynuowała wsparcie finansowe i techniczne dla BiH, pomagając w realizacji kluczowych projektów infrastrukturalnych oraz wzmocnieniu instytucji państwowych. Wsparcie to było kluczowe dla postępów BiH na drodze do członkostwa w UE. Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) obejmował szereg działań wspierających Bośnię i Hercegowinę (BiH) w latach 2021-2023. W 2021 roku UE przyznała BiH 73 miliony EUR na projekty związane z energią, transportem, migracją oraz wsparciem instytucji w procesie integracji europejskiej. W grudniu 2022 roku zatwierdzono roczny plan działania IPA na kwotę 45,5 miliona EUR, obejmujący projekty w sektorach takich jak energetyka i transport. W 2023 roku, w ramach pakietu wsparcia energetycznego, UE przyznała 70 milionów EUR na pomoc rodzinom w trudnej sytuacji oraz na poprawę efektywności energetycznej i wsparcie przejścia na czystszą energię. Wsparcie w ramach innych programów obejmowało finansowanie 74 projektów infrastrukturalnych w dziedzinach takich jak środowisko, transport, energia i społeczeństwo, o łącznej wartości 732,6 miliona EUR. Podczas pandemii COVID-19, UE przekazała ponad 95 milionów EUR na łagodzenie skutków kryzysu zdrowotnego i gospodarczego. W 2014 roku, po powodzi, UE przyznała ponad 84 miliony EUR na odbudowę i wsparcie lokalnych społeczności. Od początku kryzysu migracyjnego w 2018 roku, UE przekazała 144 miliony EUR na pomoc uchodźcom i migrantom oraz na wzmocnienie zdolności zarządzania migracjami w BiH.
7.3
Baza traktatowa Polska – BiH
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy gospodarczej:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie turystyki:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie kultury, nauki i edukacji:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie ochrony środowiska:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie zdrowia:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie rolnictwa:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie transportu:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie energetyki:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie nauki i technologii:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie informacji i komunikacji:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie ochrony dziedzictwa kulturowego:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie sportu:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie młodzieży:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie turystyki:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie ochrony zdrowia:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie ochrony środowiska:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie rolnictwa:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
- Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Radą Ministrów Bośni i Hercegowiny o współpracy w dziedzinie transportu:
- Data podpisania: 2004-06-22
- Miejsce podpisania: Warszawa
- Data wejścia w życie: 2005-01-01
Aktualizacja: grudzień 2024
Materiały
Bośnia i Hercegowina Informator Ekonomiczny 2025BOŚNIA_I_HERCEGOWINA_informator_ekonomiczny_2025.docx 0.04MB