Dialog Społeczny

Konferencja przyjęła Konwencję na 193 dotyczącą godnej pracy w gospodarce platformowej, będącą pierwszym międzynarodowym standardem o zasięgu globalnym dotyczącym pracy platformowej. Konwencja stanowi ważny krok w kierunku poprawy standardów pracy pracowników platform cyfrowych, także tych wykonujących pracę platformową poza stosunkiem pracy. Natomiast istnieje już Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform. 

Konwencja odpowiada m.in. na wyzwania związane z transgranicznym charakterem gospodarki platformowej, stosowaniem zautomatyzowanych systemów oraz klasyfikacją zatrudnienia pracowników cyfrowych platform pracy. Jest to przełomowy krok w ramach globalnych wysiłków mających na celu zapewnienie, by innowacje technologiczne i nowe modele biznesowe szły w parze z prawami pracowników, uczciwą konkurencją i zrównoważonym wzrostem gospodarczym. Konwencja określa minimalne prawa pracowników platform niezależnie od tego, jak ich status zatrudnienia jest klasyfikowany na mocy prawa krajowego i zwiększa przejrzystość działania cyfrowych platform pracy. 

Pełniący funkcję delegata rządowego, Ambasador Mirosław Broiło, Stały Przedstawiciel RP przy Biurze NZ w Genewie oraz delegaci pracodawców – Aleksandra Wróbel (zastępca delegata, przedstawicielka Związku Przedsiębiorców i Pracodawców)  i pracowników – Piotr Ostrowski (przewodniczący OPZZ) wzięli udział w dyskusji ogólnej na sesji plenarnej, której podstawą był raport Dyrektora Generalnego dotyczący sztucznej inteligencji w świecie pracy pt. A Moment of Choice: Harnessing Artificial Intelligence for Decent Work.

W wyniku dyskusji okresowej Konferencja przyjęła również rezolucję i wnioski dotyczące dialogu społecznego i trójstronności, potwierdzające znaczenie współpracy między rządami, pracodawcami i pracownikami w celu sprostania wyzwaniom w świecie pracy. We wnioskach podkreśla się potrzebę ochrony praw pracowników i pracodawców do zrzeszania się i rokowań zbiorowych oraz wzywa do zacieśnienia współpracy i dialogu w celu kształtowania sprawiedliwej i skutecznej polityki pracy. Zawierają one również wytyczne dotyczące przyszłego wsparcia ze strony MOP na rzecz wzmocnienia dialogu społecznego na szczeblu krajowym, sektorowym i zakładowym.

Podczas MKP odbyła się również dyskusja ogólna zakończona przyjęciem rezolucji i wniosków na temat przyspieszenia transformacji w zakresie równości płci w miejscu pracy, w których podkreśla się m.in. że równość płci jest prawem człowieka i stanowi podstawę mandatu Międzynarodowej Organizacji Pracy. Jest to również warunek konieczny dla inkluzywnego, zrównoważonego rozwoju, odpornych rynków pracy oraz dobrostanu wszystkich pracowników. Wnioski zawierają wytyczne dla państw członkowskich i MOP, a załączona do nich rezolucja zobowiązuje Międzynarodowe Biur Pracy  do przygotowania planu działań dotyczącego promowania transformacyjnej agendy na rzecz równości płci w świecie pracy, w celu wprowadzenia w życie przyjętych wniosków. 

W Komitecie stosowania standardów odbyło się po raz trzeci specjalne posiedzenie dotyczące nieprzestrzegania przez Białoruś postanowień Konwencji nr 87 dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych z 1948 r. i Konwencji nr 98 dotyczącej zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych z 1949 r. oraz niewdrożenia od 2004 r. zaleceń Komisji Śledczej powołanej do zbadania naruszeń zgodnie z rezolucją przejętą w 2023 roku na podstawie art. 33 Konstytucji MOP. Miała miejsce również sesja specjalna dotycząca nieprzestrzegania przez Mjanmę Konwencji nr 87 oraz Konwencji nr 29 dotyczącej pracy przymusowej lub obowiązkowej z 1930 r. oraz wdrażania zaleceń Komisji Śledczej. Ponadto, Komitet przedyskutował, wybrane przez partnerów społecznych, 23 przypadki państw nieprzestrzegających postanowień ratyfikowanych przez siebie konwencji ( w tym łamanie przez Rosję postanowień Konwencji nr 87 dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych z 1948 r.).

Zastępca Stałego Przedstawiciela RP w Genewie, Łukasz Różycki, pełniący funkcję zastępcy delegata rządowego, uczestniczył w wydarzeniu towarzyszącym poświęconym stuleciu działalności dwóch organów systemu kontrolnego Międzynarodowej Organizacji Pracy, powstałych w 1926 r., Komitetu Ekspertów ds. stosowania konwencji i zaleceń oraz Komitetu Konferencji ds. stosowania standardów. Jego wystąpienie (jako pełniącego w 2024 r. funkcję Przewodniczącego Komitetu Konferencji) dotyczyło roli systemu kontrolnego MOP we wspieraniu transformacji ustrojowej w Polsce.

Konferencja uchyliła – uznaną za nieaktualną – Konwencję nr 83 dotyczącą standardów pracy na terytoriach niemetropolitalnych z 1947 r.  

Więcej informacji - w tym teksty przyjętych instrumentów i zapis dyskusji plenarnej - znajduje się na stronie https://www.ilo.org/international-labour-conference/114th-session-international-labour-conference