Dialog Społeczny

1. Zgodnie z art. 16 w zw. z art. 52 ust. 3 i 4 ustawy, układ zbiorowy pracy wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem prawidłowo dokonanego zgłoszenia. Ta zasada dotyczy także protokołu dodatkowego do układu zbiorowego (w zw. z art. 20 ustawy).

Oznacza to, że najwcześniejszy termin wejścia w życie układu zbiorowego lub protokołu dodatkowego do układu to dzień, w którym pracodawca zgłosi jego zawarcie do elektronicznej ewidencji w sposób wskazany w ustawie. Minister właściwy do spraw pracy potwierdza prawidłowe dokonanie zgłoszenia.

Przykład 1: Strony zawarły protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy w dniu 1 lutego 2026 r. i postanowiły, że wchodzi on w życie z dniem prawidłowo dokonanego zgłoszenia do elektronicznej ewidencji. W dniu 2 lutego 2026 r. pracodawca zgłosił zawarcie protokołu dodatkowego do elektronicznej ewidencji prowadzonej przez MRPiPS. Zgłoszenie zawierało wszystkie informacje wymienione w art. 52 ust. 3 ustawy. W dniu 10 lutego 2026 r. MRPiPS potwierdził prawidłowe dokonanie zgłoszenia. Protokół wszedł w życie w dniu 2 lutego 2026 r. 

Przykład 2: Strony zawarły protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy w dniu 1 lutego 2026 r. i postanowiły, że wchodzi on w życie z dniem prawidłowo dokonanego zgłoszenia do elektronicznej ewidencji. W dniu 2 lutego 2026 r. pracodawca zgłosił zawarcie protokołu dodatkowego do elektronicznej ewidencji prowadzonej przez MRPiPS. Zgłoszenie jednak nie zawierało wszystkich informacji wymienionych w art. 52 ust. 3 ustawy – pracodawca zapomniał załączyć cyfrowe odwzorowanie (skan) protokołu dodatkowego. W dniu 10 lutego 2026 r. MRPiPS powiadomił pracodawcę, że brakuje skanu protokołu dodatkowego. W dniu 12 lutego 2026 r. pracodawca przekazał skan protokołu dodatkowego. W dniu 15 lutego 2026 r. MRPiPS potwierdził prawidłowe dokonanie zgłoszenia. Protokół wszedł w życie w dniu 12 lutego 2026 r. 

Przykład 3: Strony zawarły protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy w dniu 1 lutego 2026 r. i postanowiły, że wchodzi on w życie w dniu 1 kwietnia 2026 r. W dniu 2 lutego 2026 r. pracodawca zgłosił zawarcie protokołu dodatkowego do elektronicznej ewidencji prowadzonej przez MRPiPS. Zgłoszenie zawierało wszystkie informacje wymienione w art. 52 ust. 3 ustawy. W dniu 10 lutego 2026 r. MRPiPS potwierdził prawidłowe dokonanie zgłoszenia. Protokół wchodzi w życie w dniu 1 kwietnia 2026 r. 

2. ALE! Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy, nie jest dozwolone nadawanie mocy wstecznej postanowieniom układu zbiorowego pracy, chyba że są one korzystniejsze dla osób nim objętych niż dotychczasowe postanowienia układu zbiorowego pracy. Ta zasada dotyczy także protokołu dodatkowego do układu zbiorowego (w zw. z art. 20 ustawy).

Oznacza to, że postanowienia układu zbiorowego pracy lub porozumienia zbiorowego korzystniejsze niż dotychczas mogą wejść w życie wcześniej, niż z dniem prawidłowo dokonanego zgłoszenia tego układu lub protokołu do elektronicznej ewidencji.

Przykład: Strony zawarły protokół dodatkowy do zakładowego układu zbiorowego pracy w dniu 1 lutego 2026 r. Protokół zawiera postanowienia korzystniejsze dla osób objętych układem zbiorowym pracy niż postanowienia zawarte w tym układzie. Z tego względu, strony postanowiły, że protokół dodatkowy wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. W dniu 2 lutego 2026 r. pracodawca zgłosił zawarcie protokołu dodatkowego do elektronicznej ewidencji prowadzonej przez MRPiPS. W dniu 10 lutego 2026 r. MRPiPS potwierdził prawidłowe dokonanie zgłoszenia. Protokół wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2026 r. 

Termin wejścia w życie porozumienia zbiorowego i protokołu dodatkowego do porozumienia zbiorowego

Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych nie zawiera  postanowień odnoszących się do terminu wejścia w życie porozumienia zbiorowego lub protokołu dodatkowego do porozumienia zbiorowego. Oznacza to, że strony ustalają termin wejścia w życie tych aktów swobodnie, według wspólnych ustaleń. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 34 ust.1 w zw. z art. 52 ust. 3 ustawy, akty te podlegają zgłoszeniu do elektronicznej ewidencji pod rygorem niewywoływania skutków prawnych. Porozumienie zbiorowe i protokół dodatkowy do tego porozumienia muszą zostać zgłoszone do elektronicznej ewidencji prowadzonej przez MRPiPS, żeby miały moc prawną.