Polska w Estonii

W wigilię Samego Dnia Polskiej Flagi, tj. 11 maja, placówka, we współpracy z Międzynarodowym Festiwalem Literackim Prima Vista oraz Krakowem-Miastem Literatury UNESCO, zorganizowała Kawiarnię Poezji Szymborskiej. Udramatyzowaną lekturę wierszy w języku estońskim przygotowali na zaproszenie Ambasady RP w Tallinnie studenci Jakobi Mäe Stuudio pod kierunkiem laureatek Nagrody im. Bruno O’Ya – Maarji Johanny Mägi oraz Leeny Luhse. Słowo o Wisławie Szymborskiej wygłosiła Barbara Balmas, reprezentująca Kraków-Miasto LIteratury UNESCO. Wydarzenie przygotowano w związku z trzydziestoleciem przyznania Literackiej Nagrody Nobla polskiej poetce. Połączono je ze spotkaniem autorskim Joanny Lech - rezydentki Tartu-Miasta Literatury UNESCO w roku 2026.

Na program oficjalny Dnia Polskiej Flagi z udziałem Ambasadora RP Artura Orzechowskiego i burmistrza Tartu Urmasa Klaasa złożyły się m.in. upamiętnienie nadania miastu flagi biało-czerwonej przy tzw. „tablicy Batorego” oraz wysłuchanie na placu Ratuszowym karylionu z polonezem, przypisywanym M.K. Ogińskiemu. Z kolei nastąpiły wystąpienia oficjalne burmistrza i ambasadora oraz wręczenie tegorocznego tytułu „Przyjaciel Ambasady RP w Tallinnie” dla zespołu Estońskiego Archiwum Narodowego na ręce dyrektora naczelnego, Priita Pirsko oraz dyplomu Ambasady RP w Tallinnie „Podziękowanie za wieloletnią współpracę” redaktorowi dziennika Tartu Postimees, Raimu Hansonowi. Wydarzenie tradycyjnie zakończył pochód z białymi i czerwonymi kwiatami z placu Ratuszowego na most na rzece Matce (Emajõgi) i symboliczne upamiętnienie zmarłych Polaków i polonofilów związanych z Tartu. Obraz formującej się w sposób naturalny biało-czerwonej flagi z kwiatów rzucanych na fale rzeki stał się w ciągu ostatnich lat ikoną wydarzenia.

W uroczystym obiedzie bałtyckim, dedykowanym prezentacji priorytetów polskiej prezydencji w RPMB, udział wzięli przedstawiciele administracji samorządowej i państwowej, Uniwersytetu w Tartu, Archiwum Narodowego, Muzeum Narodowego, laureatki nagrody placówki „Żabot Marii” i tytułu „Przyjaciel Ambasady RP w Tallinnie” oraz partnerzy projektó1) Ambasady RP w Tartu.

Dzień Polskiej Flagi w Tartu sprzęgnięty jest od kilku lat z Targami Książki na placu Ratuszowym, organizowanymi w ramach najstarszego w regionie Międzynarodowego Festiwalu Literackiego Prima Vista. Po raz trzeci Ambasada RP w Tallinnie prowadziła na nich stoisko, do którego zaprosiła tłumacza i wydawcę, laureata licznych nagród, m.in. Transatlantyk i złotego medalu Gloria Artis, Hendrika Lindepuu. Jego wydawnictwo, dedykowane literaturze polskiej, ściśle współpracuje z polskim Instytutem Książki.

W związku z odbywającym się jednocześnie zjazdem dyrektorów biur europejskich Miast Literatury UNESCO, Ambasada RP w Tallinnie eksponowała ofertę polskich reprezentantów: Gdańska, Wrocławia i Krakowa i gościła na swoim stoisku ich delegacje oficjalne. Przekrojowa prezentacja polskiej literatury najnowszej publikowanej w języku estońskim odbyła się na scenie Targów Książki MFL Prima Vista z udziałem HLK i innych estońskich wydawców, jak Kultuurileht i jego seria Loomingu raamatukogu. Ambasada prowadziła całodzienny punkt konsultacyjny w zakresie języka i literatury polskiej, oferowała zajęcia i konkursy dla gości ze wszystkich grup wiekowych oraz zorganizowała literacką majówkę na naszym stoisku. Jego niekwestionowanym „magnesem” była mega-kolorowanka z mapą Polski wypełnioną kwiatami projektu Marianny Oklejak i Pelle Kalmo. Zainteresowanym Polską oferowaliśmy słodycze, jabłka i nasiona kwiatów polskiej łąki; przy okazji rekomendowaliśmy wizytę na wystawach „Cuda – czar polskiej wycinanki w ilustracji Marianny Oklejak” w Bibliotece Miejskiej oraz „Superbohaterka polskich przedszkolaków Basia i jej soft power Misiek Zdzisiek” w najpopularniejszym w Estonii Muzeum Zabawek Tartu. W ten sposób zapowiedzieliśmy wizytę studyjną polskiej artystki. Warsztatami i spotkaniami autorskimi z Marianną Oklejak 15 i 16 maja zamknęliśmy program polski na MFL Prima Vista i tegoroczne obchody Dnia Polskiej Flagi w Tartu. W wydarzeniach polskich w Tartu wzięło udział ok. 1600 uczestników. Dzień Polski w Tartu relacjonował dziennik Postimees a Kawiarnię Szymborskiej – pisma literackie.

***

Dzień Polskiej Flagi w Tartu ma formułę wieloelementowego projektu regionalnego. Częścią wspólną jest publiczny program oficjalny z udziałem burmistrza, ambasadora i autorytetów-polonofilów w skali kraju i regionu oraz reprezentantów mediów i przedstawicieli wielopokoleniowej społeczności lokalnej. Przedsięwzięcie dedykowane promocji i pielęgnowaniu materialnego i niematerialnego dziedzictwa Polski w Estonii odbyło się po raz szósty. Wydarzenia służą prezentacji polskich twórców aktualnych, przemysłów kreatywnych oraz najnowszych trendów w sztuce, literaturze, kinie i nauce. Działania prowadzone przez placówkę mają szerokie spektrum – od dyplomacji historycznej (np. spacer szlakiem dorpatczyków przez Tartu) i naukowej (np. punkt konsultacyjny lektoratu języka polskiego na Uniwersytecie w Tartu), po zieloną dyplomację (np. piknik majówkowy w Uniwersyteckim Ogrodzie Botanicznym w Tartu). Projekty programowane są realizowane we współpracy z estońską administracją państwową, samorządową, lokalnymi partnerami instytucjonalnymi oraz partnerami współpracy po stronie polskiej. Wszystkim współtworzącym Dzień Polskiej Flagi w Tartu Ambasada RP w Tallinnie składa serdeczne podziękowania!