Polska we Francji

W uroczystościach upamiętniających żołnierzy Armii Polskiej we Francji oraz wszystkich bohaterów obu wojen światowych, którzy oddali życie za wolność i pokój w Europie, udział wzięli w szczególności: M. Sébastien Jallet, Prefekt Departamentu la Sarthe; Ambasador Wiesław Tarka, chargé d'affaires Ambasady RP we Francji; Konsul RP Agnieszka Kozińska-Makowska oraz wicekonsul Marcin Makowski; pułkownik Sławomir Zdunek, attaché obrony; gen. Krzysztof Duda, dowodzący 12. Brygadą Zmechanizowaną ze Szczecina (depozytariuszy tradycji Błękitnej Armii); Edouard Dione, radny miasta Le Mans; Wiktor Węglewicz, przedstawiciel Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Alicja Trojanowska-Duluc, prezes stowarzyszenia „Kultura Polska”.

Zorganizowane przez stowarzyszenie „Kultura Polska” obchody w Le Mans rozpoczęły się na Cmentarzu Zachodnim (Cimetière de l’Ouest). Po odczytaniu nazwisk polskich żołnierzy pochowanych na cmentarzu, uczestnicy uczcili ich pamięć chwilą ciszy. Następnie, pod Pomnikiem Poległych miasta Le Mans liczni delegaci złożyli wieńce ku czci żołnierzy poległych za wolność Polski i Francji. Uroczystość odbyła się z udziałem kompanii honorowych oraz francuskich i polskich pocztów sztandarowych. Szczególnym momentem obchodów było oddanie hołdu kapitanowi Zbigniewowi Janickiemu – polskiemu pilotowi poległemu podczas II wojny światowej oraz Józefowi Frankowi, żołnierzowi Armii Błękitnej we Francji. Złożone na ich grobach kwiaty były wyrazem wdzięczności i pamięci o wkładzie polskich żołnierzy w walkę o wolność całej Europy.

Dalsza część obchodów odbyła się w Katedrze św. Juliana w Le Mans, miejscu szczególnie związanym z historią Armii Polskiej we Francji. W tym samym miejscu w 1918 r. odprawiono nabożeństwo dla polskich żołnierzy formującej się w departamencie la Sarthe Armii Błękitnej. W uroczystościach w katedrze uczestniczyli przedstawiciele władz polskich i francuskich, delegacje wojskowe, poczty sztandarowe oraz licznie zgromadzeni członkowie społeczności polonijnej oraz mieszkańcy departamentu la Sarthe.

Po zakończeniu mszy św. odbyła się ceremonia przy tablicy pamiątkowej poświęconej narodzinom Armii Polskiej w departamencie la Sarthe w 1917 r. Podczas ceremonii przypomniano historyczne okoliczności powstania Armii Polskiej we Francji oraz odczytano list Barbary Haller, krewnej generała Józefa Hallera.

W swym przemówieniu Ambasador W. Tarka podkreślił znaczenie dekretu Prezydenta Raymonda Poincaré, podpisanego 4 czerwca 1917 roku, rezultatem którego było powstanie  pierwszych pułków Błękitnej Armii. Żołnierze generała Hallera, rozpoznawalni po błękitnym kolorze mundurów, towarzyszyli Francuzom w kilku kampaniach w ostatnich latach I wojny światowej, zanim dołączyli do niepodległej Polski, aby wzmocnić armie odrodzonego państwa. Ambasador podkreślił, że wspólna historia Polski i Francji powinna nas prowadzić, zwłaszcza dzisiaj, ku jeszcze silniejszej i bardziej harmonijnej współpracy między naszymi dwoma pięknymi krajami. Współpracy napędzanej nadzieją, jak w 1917 roku, współpracy kształtowanej zarówno w czasach pokoju, jak i kryzysu.

Obchody w Le Mans stanowiły kulminacyjny punkt tegorocznych uroczystości poświęconych pamięci Armii Polskiej we Francji. Były one wyrazem wdzięczności wobec polskich ochotników, którzy na ziemi francuskiej rozpoczęli drogę do odzyskania przez Polskę niepodległości, a także świadectwem żywej pamięci o wspólnej historii Polski i Francji.